Թարգմանություններ В старину жил один проповедник, учивший, как познать путь к бессмертию. Царь послал за ним, но посланец не спешил, и тот проповедник умер. Царь сильно разгневался и собрался было казнить посланца, когда любимый слуга подал царю совет: — Люди более всего боятся смерти и более всего ценят жизнь. Если сам проповедник утратил жизнь, как же он мог сделать бессмертным царя? И посланца пощадили. Некий бедняк хотел научиться бессмертию и, услыхав, что проповедник умер, стал бить себя в грудь от досады. Услышал об этом богач и принялся смеяться над ним: — Сам не знаешь, чему собирался учиться. Ведь тот, у кого хотели научиться бессмертию, умер. Что же ты огорчаешься? — Богач говорит неправду, — сказал Ху-цзы. — Бывает, что человек, обладающий средством, не способен его применить. Бывает также, что способный применить средство им не обладает. Некий человек прекрасно умел считать. Перед смертью он передал свой секрет сыну в виде притчи. Сын запомнил, а применить эти знания не сумел. Он передал слова отца другому человеку, который у него об этом спросил. И тот человек применил секрет не хуже, чем это делал покойный. Вот так и с бессмертием! Разве умерший не мог рассказать о том, как познать путь к бессмертию? перевод Հին ժամանակներում ապրում էր մի քարոզիչ, ով սովորեցնում էր իմանալ անմահության ճանապարհը: Թագավորը մարդ ուղարկեց, բայց սուրհանդակը չէր շտապում, և այդ քարոզիչը մահացավ։ Թագավորը շատ զայրացավ և պատրաստվում էր մահապատժի ենթարկել սուրհանդակին, երբ նրա սիրելի ծառան թագավորին խորհուրդ տվեց. «Մարդիկ ամենից շատ վախենում են մահից և ամենաշատը գնահատում են կյանքը։ Եթե քարոզիչն ինքը կորցրեց իր կյանքը, ինչպե՞ս կարող էր թագավորին անմահացնել։ Եվ սուրհանդակը փրկվեց: Մի աղքատ մարդ ուզում էր սովորել անմահությունը, և երբ լսեց, որ քարոզիչը մահացել է, սկսեց զայրույթով հարվածել նրա կրծքին։ Հարուստը լսեց այս մասին և սկսեց ծիծաղել նրա վրա. «Դուք չգիտեք, թե ինչ եք սովորելու. Չէ՞ որ մահացավ նա, ումից ուզում էին սովորել անմահություն։ Ինչի՞ց եք նեղանում։«Հարուստը չի ասում ճշմարտությունը», - ասաց Հու-ցուն: -Պատահում է, որ գործիք ունեցող մարդը չի կարողանում օգտվել դրանից։ Պատահում է նաև, որ նա, ով կարողանում է օգտագործել դեղամիջոցը, չի տիրապետում դրան։ Որոշ մարդիկ շատ լավ էին հաշվում: Մահից առաջ նա իր գաղտնիքը առակի տեսքով փոխանցել է որդուն. Որդին հիշեց, բայց չկարողացավ կիրառել այս գիտելիքները: Նա հոր խոսքերը փոխանցել է մեկ այլ անձի, ով այդ մասին հարցրել է իրեն. Եվ այդ մարդը գաղտնիքը կիրառեց ոչ ավելի վատ, քան հանգուցյալը։ Այդպես է նաև անմահությունը։ Մի՞թե հանգուցյալը չէր կարող պատմել, թե ինչպես իմանալ անմահության ճանապարհը։
Պարապմունք 2
1. Քալլոթցի խնդիրը(ամենապարզ, չլուծված խնդիրը):
Վերցրեք ցանկացած թիվ, եթե այն զույգ է, ապա բաժանեք երկուսի: Եթե այն կենտ է, բազմապատկեք երեքով և ավելացրեք մեկ: Կրկնեք գործողությունը: Արդյո՞ք բոլոր թվերն են, որ այդքան գործողություններից հետո արդյունքում միշտ կստացվի մեկ:
Այո
Հարցեր Քալլոթցի խնդրի վերաբերյալ.
ա)Հետևելով խնդրի քայլերին, ստուգեք գործողությունները 3, 4, 5, 6, 64 թվերի համար:
3×3+1=10:2=5×3+1=16:2=8:2=4:2=2:2=1
4:2=2:2=1
5×3+1=16:2=8:2=4:2=2:2=1
6:2=3×3+1=10:2=5×3+1=16:2=8:2=4:2=2:2=1
64:2=32:2=16:2=8:2=4:2=2:2=1
բ)Վերցրեք ցանկացած թիվ զրոյից տարբեր, կատարեք քայլերի հերթականությունը, ստացա՞ք մեկ:
8:2=4:2=2:2=1
9×3+1=28:2=14:2=7×3+1=22:2=11×3+1=34:2=17×3+1=52:2=26:2=13×3+1=40:2=20:2=10:2=5×3+1=16:2=8:2=4:2=1
Աշխատանք կրկնողության համար:
2. Գրեք՝
ա) -2 և 3 թվերի արտադրյալը
-2×3=-6
բ) 123 թվի եռապատիկը:
123×3=369
գ) 6,4 թվի և չորսի քանորդը
6,4-4=6
դ) 45 և 2 թվերի արտադրյալի կրկնապատիկը:
45×2=90×2=180
3.Աստղանիշը թվով փոխարինելով ՝ ստացի՛ր հավասարություն:
ա) 43+57=100
բ) 73+48 =121
գ) 352-176=176
դ) 37 x 14= 518
ե) 451-269 =182
Ռուսերենի Հաշվետվություն
Պարապունք 114.
1.
բ 60/100=3/5
2.
բ 34
3.
8×25/100=8×1/4=2×1/1=2
բ 2
4.
|3.5/6-4,2|=23/6+42/10=115/30+126/30=241/30
5.
5.3/7-(2.1/2+1.1/3):1/6=
6.
50%
7.
8.
1, 3, 4:
4
9.
125:5=25
10.
Պարապունք 113.
Օրվա աշխատանքը՝
1) Տուփում կա 8 կարմիր, 8 սպիտակ և 4 սև գնդիկ: Տուփից հանում են մեկ պատահական գնդիկ: Որքա՞ն է հավանականությունը, որ դուրս եկած գնդիկը կլինի կարմիր գույն:
8+8+4=20գնդակ
8/20=2/5
2) Գրե՛ք յոթ թվերի հաջորդականություն, որում առաջին թիվը 6-ն է, երկրորդը՝ 2-ը, իսկ յուրաքանչյուր հաջորդը հավասար է նախորդ երկուսի գումարին։
6, 2, 8, 10, 18, 28, 46:
3) 11000 դրամով ապրանք են գնել և նախատեսում են 15 % շահույթ ստանալ: Դրա համար ի՞նչ գնով պետք է վաճառել ապրանքը:
11000×15/100=110×15/1=1650
11000+1650=12650
4) Ի՞նչ թիվ է անհրաժեշտ գրել տառի փոխարեն, որպեսզի ստացվի համեմատություն
9/y=⅖
9×5=2xy
45:2=22,5
5) 30 սմ երկարությամբ հատվածը բաժանե՛ք երկու հատվածների, որոնց երկարությունները հարաբերում են այնպես, ինչպես 2 ։ 3։
2+3=5
30:5=6
6×2=12
6×3=18
6) 200 հեռուստացույցից 20-ը անորակ են: Ինչի՞ է հավասար հավանականությունը, որ գնված հեռուսատացույցը որակյալ է: պատահական փորձը։
200-20=180
180/200=18/20
7) Բանկն ամեն ամիս յուրաքանչյուր հաշվի ավելացնում է 3 %։ Ի՞նչ գումար կլինի հաշվում երկու ամիս անց, եթե սկզբում եղել է 150000 դրամ։
3×2=6
15000×6/100=150×6/1=900
15000+900=15900
8) Ո՞ր թվանշանն է պետք ձախից և աջից կցագրել 23 թվին, որպեսզի ստացված քառանիշ թիվը՝
ա) բաժանվի 3-ի,
բ) բաժանվի 9-ի։
9) Ճի՞շտ են արդյոք հետևյալ պնդումները.
ա) Երկու զույգ թվեր չեն կարող փոխադարձաբար պարզ լինել։
Ոչ
բ) Զույգ թիվը և կենտ թիվ փոխադարձաբար պարզ են։
Այո
Պարապունք 112.
Կրկնողություն
1.Կրճատի՛ր կոտորակը.
ա) 3/12=1/4
բ) 4/16=1/4
գ) 10/12=5/6
դ) 10/15=2/3
ե) 14/2=7/1=7
զ) 28/40=7/10
է)45/25=9/5
2.Գտի՛ր
ա) 25-ի 1/5 մասը
25×1/5=5
բ)16-ի 1/4 մասը
16×1/4=4
գ)35-ի 1/7 մասը
35×1/7=5
դ) 48-ի 1/6 մասը
48×1/6=8
ե) 100-ի 3/10 մասը
100×3/10=30
զ) 65-ի 2/5 մասը
65×2/5=13
3) Դավիթը իր ունեցած գումարի 70%-ը ծախսեց գրքեր, իսկ 30%-ը՝ գրիչներ գնելու համար: Դավիթն արդյո՞ք իր ամբողջ գումարը ծախսեց:
100-70=30
30-30=0
4)Կոտորալը Արտահայտեք տոկոսով.
1/100=1%, 2/50=4%, ¼=25%, 13/5=260%, 21/10=210%
5)Ապրանքի գինը 6000 դրամ էր։ Այդ գինը նախ բարձրացավ 10 %-ով, ապա իջավ նույնքան տոկոսով։ Սկզբնական գնի համեմատ ավելի թա՞նկ, թե՞ ավելի էժան դարձավ ապրանքը։
6000×10/100=600
6000+600=6600
6600×10/100=660
6600-660=5940
6.Կատարե՛ք գործողությունը.
ա)5,2+1,7=6,9
բ)14,12+5,17=19,29
գ)7+45,58=56,59
դ)3 – 0,9=2,1
ե)12 – 9,48=2,52
զ)17,04-5=12,04
7.Արտահայտիր նշված միավորով․
3 սմ =0,03մ
1ր = 0,60ժ
1գ = 000,1կգ
15սմ = 00,15մ
30 ր = 00,18ժ
25 գ = 0,0025կգ
17 մ 50 սմ = 17,5մ
1ժ 20ր=1,2ժ
1 տ 250 կգ= տ
8. 90 թիվը բաժանե՛ք երկու մասի 2 ։ 3 հարաբերությամբ։
90 : (3 : 2)
3 + 2 = 5
90 : 5 = 18
18 x 3 = 54
18 x 2 = 36
Պատ.՝ 54, 36:
9. 8 փոքր տակառների ընդհանուր տարողությունը 96 լ է։ Քանի՞լիտր հեղուկ կտեղավորվի 7 մեծ տակառներում, եթե նրանցից յուրաքանչյուրի տարողությունը 19 լ-ով ավելի է, քան փոքր տակառինը։
96:8=12լ (մեկ տակառ)
12+19=31լ (մեկ մեծ տակառ)
31×7=217լ (յոթ մեծ տակառ)
Պատ․ 217լ
Պարապունք 111.
Կրկնողություն:
1.Որքա՞ն է 536-ի 100 %-ը։
536
2. Զամբյուղում կա 300 խնձոր։ Գտե՛ք խնձորների քանակի 20 %-ը։
300×20/100=60
3. Մի գյուղացին իր այգուց հավաքել է 1500 կգ խաղող, իսկ մյուսը՝ 30 %-ով պակաս։ Ընդամենը քանի՞ կիլոգրամ խաղող են հավաքել երկու գյուղացիները։
1500×30/100=450
1500-450=1050
1500+1050=2550
4. Մի տակառում կա 500 լ խաղողի հյութ, իսկ մյուսում՝ 10%-ով ավելի։ Քանի՞ լիտր խաղողի հյութ կա երկրորդ տակառում։
500×10/100=50
500+50=550
5. Ո՞րն է ավելի շատ՝ 900-ի 15 %-ը, թե՞ 800-ի 20 %-ը։
900×15/100=135
800×20/100=160
800-ի 20%-ը
6. Զբոսաշրջիկն անցել է ճանապարհի 2/5-ը։ Ճանապարհի քանի՞ տոկոսն է նա անցել։
100:5=20
20×2=40
7. 1 մետրի քանի՞ տոկոսն է 1 դեցիմետրը:
10%
8. 1 տոննայի քանի՞ տոկոսն է 1 ցենտները:
10%
9. Դասավանդողի աշխատավարձը ավելացել է 2 անգամ։ Քանի՞ տոկոսով է ավելացել աշխատավարձը:
100%-ով
10. Ո՞րն է ավելի քիչ՝ 150-ի 80 %-ը, թե՞ 100-ի 120 %-ը։
150×80/100=120
100×120/100=120
Հավասար են
11. Քանի՞ տոկոսով կմեծանա քառակուսու պարագիծը, եթե նրա կողմը մեծացնենք 10 %-ով։
100×10/100=10
100+10=110
110×4=440
12. 70 կգ ապրանքից վաճառվել է 35 կգ։ Ապրանքի ո՞ր մասն է վաճառվել։
50%
13.Գրիգորը ծախսեց 1500 դրամ, որ նրա ունեցածի 30 % -ն էր։Որքան ուներ Գրիգորը մինչև գնում կատարելը։
1500×30/100=450
1500+450=1950
14.150 գ զանգվածով համաձուլվածքի մեջ մտնում են պղինձ և արույր` 2 ։ 3 հարաբերությամբ։ Գտե՛ք համաձուլվածքի մեջ մտնող պղնձի և արույրի զանգվածները։
2+3=5մաս
150:5=30
30×2=60
30×3=90
15. Ցորենն աղալիս ստացվում է նրա զանգվածի 75 %-ի չափ ալյուր։ Որքա՞ն ցորեն պետք է աղալ 375 կգ ալյուր ստանալու համար։
375×75/100=75
Ռոբերտ Մխիթարյան 