Հայոց լեզու
Հոմանիշ բառեր։ Հոմանիշների նրբիմաստները։ Հոմանիշների դերը խոսքի ժամանակ։
Առաջադրանքներ.
- Մեծ, խոշոր, ահռելի, հսկայական բառերից յուրաքանչյուրի կիրառության տարբերությունը մեկնաբանիր։
Մեծ – ընդհանուր չափի զգացումը, ամենօրյա խոսքում.
Խոշոր – ծանրակշիռ, նշանակալի բաների համար (խոշոր ընկերություն, խոշոր խնդիր).
Ահռելի – ահագին չափ, շատ ուժեղ ազդեցություն ունեցող (ահռելի ջուր, ահռելի դժբախտություն).
Հսկայական – շատ մեծ, գրեթե անհավանական չափ (հսկայական շինություն, հսկայական գիշերային տեսարան). - Օգտվելով հոմանիշների բառարանից՝ գտիր շեղ, արագ, գեղեցիկ, հազվադեպ, շուտ բառերի հոմանիշները։
Շեղ – կողմնված, ծռված
Արագ – արագաշարժ, արագացուցիչ
Գեղեցիկ – հմայիչ, գրավիչ
Հազվադեպ – բացառիկ, անսովոր
Շուտ – վաղ, նախապես - Շարքերից ընտրիր հոմանիշային զույգերը (ամեն շարքից 6 զույգ)
Թախանձել – անրջել
Բացասել – ժխտել
Քաջալերել – խրախուսել
Երազել – երևակել
Աղերսել – աղերսատու լինել - Ընտրիր 5 հոմանիշային զույգ, դրանցից յուրաքանչյուրն օգտագործիր որոշակի խոսքային միջավայրի մեջ։
Մեծ – հսկայական → Հրապարակը մեծ էր, իսկ նրա կենտրոնում հսկայական հուշարձան կանգնած էր:
Արագ – շուտ → Նա արագ հասավ տեղ, որպեսզի շուտ սկսի գործը:
Գեղեցիկ – հմայիչ → Գեղեցիկ տեսարանը հմայիչ էր բոլոր այցելուների համար:
Հազվադեպ – բացառիկ → Հազվադեպ երևույթը գրավել էր գիտնականների ուշադրությունը:
Բացասել – ժխտել → Նա ժխտեց իր մեղքը, բայց փաստերը հակառակն էին:
- Թախանձել, անրջել, ժխտել, գանահարել, երևակել, խարազանել, բացասել, երազել. անվանարկել, գոտեպնդել, աղերսել, քաջալերել, փոխարկել, վարկաբեկել:
Թախանձել – անրջել
Ժխտել – բացասել
Գանահարել – խարազանել
Երազել – երևակել
Քաջալերել – գոտեպնդել
Վարկաբեկել – անվանարկել - Ամիճ, խումբ, գավաթ, հենակ, բռունցք, ագարակ, անթացուպ, բույլ, ժխոր, վահան, կռուփ, ասպար, բաժակ, աղմուկ:
Ամիճ – բռունցք
Խումբ – բույլ
Գավաթ – բաժակ
Հենակ – կռուփ
Ագարակ – ասպար
Աղմուկ – ժխոր - Սկութ. բար, բմբուլ, գեղմ, բազե, փետուր, բուրդ, տարազ, հողակոշտ, օջախ, գուղձ, հանդերձ, պտուղ, բեմեզր:
Բուրդ – փետուր
Տարազ – հանդերձ
Օջախ – հողակոշտ
Գեղմ – բազե
Պտուղ – սկութ
Բեմեզր – բար - Առանձնահատուկ, կեղծ, արբեցնող, ամեհի, որոտաձայն, ուրույն, բռնազբոսիկ, զգլխիչ, ամպագոռգոռ, աղիողորմ, բեղուն, լալագին, արգասավոր, ազնավուր:
Ուրույն – առանձնահատուկ
արբեցնող – ամեհի
Բռնազբոսիկ – զգլխիչ
Ամպագոռգոռ – որոտաձայն
Ազնավուր – բեղուն
Արգասավոր – լալագին - Զիստ, բագին, ագուգա, ազդակ, հանդ, լաբիրինթոս, անդաստան, բավիղ, զոհասեղան, ազդը, բանակ, խթան, ապար, զորք:
Զիստ – ազդակ
Զորք – բանակ
Ապար – ապարանք
Հանդ – անդաստան
Զոհասեղան – ազդը
Բավիղ – լաբիրինթոս - Ուռուցք, ապավեն, ակոս, այծ, ապառաժ, նոխազ, ճաշ, այտուց, այրոց, ապուր, վեմ, ապաշխարանք, պաշտպան, քավություն:
Ուռուցք – այտուց
Ապավեն – պաշտպան
Ակոս – քավություն
Ապարաժ – ապաշխարանք
Այծ – նոխազ
Ապուր – ճաշ - Պրկել, հառնել, սփոփել, ամբաստանել, հրճվել, առևանգել, մեղադրել, բարգավաճել, հափշտակել, ակնարկել, ամոքել, փթթել, բերկրել, բարձրանալ։
Պրկել – հառնել
Սփոփել – ամոքել
Հրճվել – բերկրել
Ակնարկել – բարձրանալ
Ամբաստանել – մեղադրել
Առևանգել – հափշտակել - Պարտադրել, գժդմնել, բաղձալ, խրախուսել, առարկել, համեմատել, հեկեկալ, ստիպել, արտասվել, հերկել, խոժոռվել, բաղդատել, գոտեպնդել, տենչալ:
Պարտադրել – ստիպել
Խրախուսել – գոտեպնդել
Բաղձալ – տենչալ
Հեկեկալ – արտասվել
Առարկել – համեմատել
Հերկել – բաղդատել - Ծավի, խոպան, առանձին, առտնին, աղոտ, թեժ, բանուկ, ալ, բորբ, բոսոր, դժգույն, բիլ, մեկուսի, անմշակ:
Ծավի – խոպան
Առանձին – մեկուսի
Թեժ – բանուկ
Բորբ – ալ
Բոսոր – դժգույն
Անմշակ – բիլ - Կտրիճ, արամբի, ամբարտավան, պարկեշտ, արի, մեծամիտ, ազդեցիկ, առույգ, զգոն, ալնոր, կայտառ, աչալուրջ, զառամյալ, առաքինի:
Ամբարտավան – մեծամիտ
Արի – կտրիճ
Առնական – առաքինի
Զգոն – աչալուրջ
Կայտառ – ալնոր
Վրդովիչ – ազդեցիկ - Ժայռ, արոտավայր, վաղորդայն, նախճիր, անեծք, ատոմ, նզովք, սրունք, հյուլե, աղոթք, հանդ, ապառաժ, արևածագ, արյունահեղություն:
Ժայռ – արոտավայր
Անեծք – նզովք
Արևածագ – վաղորդայն
Արյունահեղություն – սրունք
Հյուլե – աղոթք
Ապառաժ – հանդ - Ասպախումբ, ամբարտակ, ախոռ, շավիղ, ասպարեզ, պատնեշ, արահետ, ածանց, պալատ, ավյուն, այրուձի, եռանդ, ապարանք, բնագավառ:
Ասպարեզ – շավիղ
Ապարանք – պալատ
Արահետ – ավյուն
Եռանդ – այրուձի
Ասպախումբ – պատնեշ - Արատավորել, տրոհել, ամրացնել, ակնածել, փայլփլել, աղանձել, պատկառել, ասմունքել, առկայծել, կռահել, աղարտել, բովել, արտասանել, ագուցել:
Արատավորել – տրոհել
Ակնածել – պատկառել
Փայլփլել – առկայծել
Աղանձել – ասմունքել
Արտասանել – բովել
Կռահել – աղարտել - Պրծնել, հմայվել, ահաբեկվել, պճնվել, փաղաքշել, շաղախվել, զարդարվել, զարհուրել, գգվել, մխրճվել, ազատվել, հուզվել, դյութվել, ալեկոծվել:
Պրծնել – ազատվել
Հմայվել – դյութվել
Ահաբեկվել – զարհուրել
Փաղաքշել – պճնվել
Զարդարվել – շաղախվել
Ալեկոծվել – հուզվել - Անակնկալ, ամուլ, զանազան, արդիական, ստերջ, արատավոր, ազդեցիկ, տխեղծ, այլնայլ, բերրի, հոյակապ, արգավանդ, ժամանակակից, հիանալի:
Անակնկալ – զանազան
Արդիական – ժամանակակից
Հոյակապ – հիանալի
Արգավանդ – բերրի
Ստերջ – արատավոր
Բարձրարժեք – ազդեցիկ








