Автор: Ռոբերտ Մխիթարյան

Դասի հղումը։

1. Ի՞նչ դեր ունի տրանսպորտը ժամանակակից տնտեսության համար: Տրանսպորտի միջոցով իրականացվում է արտադրության ճյուղերի ու ձեռնարկությունների հումքի փոխադրումը: Նաև պատրաստի արտադրանքը սպառողին հասցնելը: Կապն իր հերթին ապահովում է մարդկանց, տնտեսության տարբեր ճյուղերի ու արտադրությունների միջև որոշակի հեռավորության վրա տեղեկատվության փոխանցումը տարբեր տեխնիկական միջոցներով:
2. Բացատրել հետևյալ հասկացությունները. բեռնաշրջանառություն, ուղևորաշրջանառություն: Բեռնաշրջանառությունը դա տրանսպորտով փոխադրվող բեռների քանակն է որոշ ժամանակում: Ուղևորաշրջանառություն ավտոմոբիլով փոխադրված ուղևորների թվաքանակն է։
3. ՀՀ համար տրանսպորտի որ տեսակներն են ավելի կարևոր, և ինչու։ Ավտոմեքենաներ, ավտոբուսներ, բեռնատարներ և ինքնաթիռներ։ Դրանք կարևոր են, որովհետև միայն այս տեսակներ կարող են օգտագործվել Հայաստանում։

Հարցեր կրկնողության համար։
Լրացրու նախադասությունը․

1.Հավասարասրուն եռանկյան կողմերին անվանում են ————
2.Ուղղանկյուն եռանկյան կողմերին անվանում են —————
3.Ուղղանկյուն եռանկյան ամենամեծ կողմը դա ——————
4.Զուգահեռ ուղիղները դրանք այն ուղիղներն են, որ ———
5. Կից անկյունների գումարը հավասար Է ———
6. Անկյուն ասելով հասկանում ենք ———
7. Բութ անկյան աստիճանային չափն է ———
8. Ուղղանկյուն եռանկյան բոլոր անկյունների աստիճանային չափերի  գումարը հավասար է ———
9. Եռանկյան մի կողմը փոքր է մյուս երկու կողմերի ———
10. Երկու եռանկյուններ  հավասար են, եթե մի եռանկյան  երկու կողմը և —————————————։


Խնդիրներ կրկնողության համար։

1. Ուղղանկյան եռանկյան սուր անկյուններից մեկը 29 աստիճան է: Գտեք մյուս սուր անկյունը:
180^o-90^o-29^o=61^o

2. Ուղղանկյուն եռանկյան սուր անկյուններից մեկը չորս անգամ մեծ է մյուսից: Գտեք այդ եռանկյան բոլոր  անկյունները:

x+4x+90=180
5x=180-90
5x=90
x=90:5
x=18

18×4=72

18,72,90

3. Ուղղանկյուն եռանկյան սուր անկյունները հարաբերում են ինչպես 4:5: Գտեք այդ եռանկյան բոլոր  անկյունները:

4x+5x+90=180
9x=180-90
9x=90
x=90:9
x=10

10×4=40
10×5=50
40,50,90

4. Ուղղանկյուն եռանկյան սուր անկյուններից մեկը 45 աստիճան է, էջերից մեկը՝ 20: Գտեք մյուս էջը:

180-90-45=45

Քանի որ երկու անկյունները հավասար են, ապա այդ անկյուններին առընթեր կողմերը նույնպես հավասար են, հետևաբար մյուս էջը ևս 20 է։

5. BK-ն ABC եռանկյան բարձրությունն է: Գտեք <ABK-ն, եթե <A=27 աստիճան է:

90+27=117

180-117=63

<ABK=63

6. ABC ուղղանկյուն եռանկյան  <A=30 աստիճան է, իսկ BC=14: Գտեք AB ներքնաձիգը:

14*2=28

7. ABC ուղղանկյուն եռանկյան մեջ <A=60 աստիճան է, AC=8: Գտեք AB ներքնաձիգը:

8*2=16

8. ABC ուղղանկյուն եռանկյան AB ներքնաձիգն երկու անգամ մեծ է AC էջից: Գտեք <B-ն:

Քանի որ, AC էջը կազմում է ներքնաձգի կեսը, հետևաբար դրա դիմացի անկյունը հավասար է 30^o-ի:

<B=30^o

Հարցեր կրկնողության համար։ Իմանալ անգիր։

1.Նշիր ուղղանկյուն եռանկյան երեք հատկությունները։
2. Գրիր եռանկյան անհավասարության թեորեմը։
3. Գրիր ուղղանկյուն եռանկյունների հավասարության հայտանիշները։


Խառը խնդիրներ։
1.Կարո՞ղ է գոյություն ունենալ եռանկյուն 1սմ, 2սմ, 3սմ կողմերով։

Ոչ, չի կարող
2.Ուղղանկյուն եռանկյան 30 աստիճանի դիմացի էջը հավասար է 4սմ։ Գտիր ներքնաձիգի երկարությունը։

4*4=8

3.Հավասարասրուն եռանկյան կողմերից մեկը 25սմ է, իսկ մյուսը՝ 10սմ։ Դրանցից ո՞րն է հիմքը։

Եռանկյան հիմքը 10-ն է, քանի որ եռանկյան երկու կողմերի գումարը, պետք է մեծ լինի 3-րդ կողմից։

4. Ուղղանկյուն եռանկյան սուր անկյուններից մեկը 60 աստիճան է, իսկ ներքնաձիգի և փոքր  էջի գումարը 24 է։ Գտեք եռանկյան ներքնաձիգը։

Քանի որ 30^o-ի դիմացի կողմը հավասար է ներքնաձիգի կեսին, ապա կարող ենք կատարել հետևյալ նշանակումը։ AB=x, BC=2x
x+2x=24 BC=2x=2×8=16
x=8

5. AC հիմքով  ABC հավասարասրուն եռանկյան մեջ տարված է  AF կիսորդը և  AH բարձրությունը։ Գտեք   AHF  եռանկյան անկյունները, եթե  <B=112 աստիճան է։

<B=112^o, <A+<C=180^o-112^o=66^o
<A=<C=34^o
<BAF=<CAF=17^o
<AFB=51^o, <H=90^o
<FAH=90^o-51^o=39^o

• Գործնական քերականություն-առաջադրանքների ստուգում ✅
• Ստեղծագործական աշխատանք ❌

1. Անկեղծ չենք
2. Ո՞վ է մեղավոր
3. Հետաքրքիր է իմանալ
4. Վերնագիր՝ քո ընտրությամբ

• Թարգմանչական աշխատանք

Необычные факты обо всем на свете 

35 интересных фактов обо всем на свете

• Существует ядовитое растение… (Oenanthe crocata), которое в момент смерти вызывает у его жертвы улыбку на лице-Գոյություն ունի թունավոր… (Oenanthe crocata), որը մահվան ժամանակ ժպիտ է առաջացնում իր զոհի դեմքին:
• Самый популярный напиток в мире — кофе. Ежегодно люди употребляют около 400 млрд. чашек-Աշխարհի ամենահայտնի ըմպելիքը սուրճն է։ Ամեն տարի մարդիկ խմում են մոտ 400 միլիարդ բաժակ
• Самая большая ночная бабочка в мире — Совка Агриппина. Размах крыльев 28 см-Աշխարհի ամենամեծ ցեցը Agrippina Scoop-ն է: Թևերի բացվածքը՝ 28 սմ։
• В природе существуют попугаи, которые охотятся на овец. Название у этих хищников – Кеа-Բնության մեջ կան ոչխարներ որսացող թութակներ։ Այս գիշատիչների անունը Կեա է։
• А вы Знали что Сникерс назвали в честь любимой лошади, принадлежавшей семье кондитера Фрэнка Марса?-Գիտեի՞ք, որ Սնիկերսն անվանվել է սիրելի ձիու անունով, որը պատկանում էր հրուշակագործ Ֆրենկ Մարսի ընտանիքին:
• Самая длинная медуза, измеренная человеком, составляла в длину почти 50 метров — половину длины футбольного поля-Մարդու կողմից չափված ամենաերկար մեդուզան ուներ գրեթե 50 մետր երկարություն՝ ֆուտբոլի դաշտի երկարության կեսը:

1.640մ³ ծավալով ավազանը հավասարաչափ հոսող ջրով լցվում է 8 ժամում։ Քանի՞ խորանարդ մետր ջուր կլինի ավազանում, եթե խողովակը բաց լինի 5ժ։

8/5=640/x
8x=640/x
x=400

2. 10 հա մակերեսով վարելահողը ցանելու համար պահանջվում է 1750կգ ցորեն։ Քանի՞ կիլոգրամ ցորեն կպահանջվի 15հա մակերեսով վարելահողը ցանելու համար։

15/10=1,5
1750*1,5=2625

3.Համաձուլվածքը կազմված է պղնձից և անագից։ Նրանց զանգվածների հարաբերությունը համաձուլվածքում 3 ։ 5 է։ Պահանջվում է պատրաստել այդ համաձուլվածքի մի կտոր, որը կպարունակի 240գ անագ։ Որքա՞ն պղինձ է պահանջվում համաձուլվածքի այդ կտորը պատրաստելու համար։

պղինձ -3
անագ-5
240։5=48
48×3=144

4. 500կգ հանքաքարից ստացել են 77կգ պղինձ։ Ինչքա՞ն պղինձ կստացվի 300կգ հանքաքարից։

300×77:500=46.2կգ

5. 160գ ծովի ջրում պարունակվում է 8 գ աղ։ Քանի՞ գրամ ծովի ջուրն է պարունակում 56գ աղ։

56×160:8=1120

Խնդիր 1: 90 և 100 թվերը բաժանեցին որևէ բնական թվի վրա: Առաջին դեպքում ստացվեց 18 մնացորդ, իսկ երկրորդ դեպքում՝ 4: Գտնել, թե ո՞ր թվի վրա էին բաժանել:

90 — 18մն = 72
100 — 4մն = 96
72,96 = 24

Խնդիր 2: Հնարավո՞ր է արդյոք 1,2,…,9 թվերը շարել շրջանապես, որ չգտնվեն իրար կողք գրված երկու թվեր, որոնց գումարը բաժանվի 3-ի, 5-ի կամ 7-ի:

Ոչ հնարավոր չէ

Խնդիր 3: Թիվը 2-ի, 4-ի, 5-ի և 8-ի բաժանելիս ստացված մնացորդների գումարը հավասար է 15-ի։ Գտնել այս հատկությամբ օժտված ամենափոքր բնական թիվը։

39

Խնդիր 4։ Նոր տարվա նվերներ պատրաստելու համար ունենք 64 հատ կոնֆետ և 72 հատ թխվածքաբլիթ։Ամենաշատը քանի՞ երեխայի համար կարելի է  միանման նվերներ պատրաստել,որ յուրաքանչյուրին հասնի հնարավորինս շատ կոնֆետ և թխվածքաբլիթ։

72-64=8 (երեխա)

Դասի հղումը։

1. Ի՞նչ դեր ունի տրանսպորտը ժամանակակից տնտեսության համար: Տրանսպորտի միջոցով իրականացվում է արտադրության ճյուղերի ու ձեռնարկությունների հումքի փոխադրումը: Նաև պատրաստի արտադրանքը սպառողին հասցնելը: Կապն իր հերթին ապահովում է մարդկանց, տնտեսության տարբեր ճյուղերի ու արտադրությունների միջև որոշակի հեռավորության վրա տեղեկատվության փոխանցումը տարբեր տեխնիկական միջոցներով:
2. Բացատրել հետևյալ հասկացությունները. բեռնաշրջանառություն, ուղևորաշրջանառություն: Բեռնաշրջանառությունը դա Ուղևորաշրջանառություն ավտոմոբիլով փոխադրված ուղևորների թվաքանակն է։
3. ՀՀ համար տրանսպորտի որ տեսակներն են ավելի կարևոր, և ինչու։ ՀՀ-ում տարածված է օդային, խողովակային և ավտոճանապարհային  տրանսպորտային միջոցները, քանի որ մարդիկ արտ երկիր կամ ուրիշ մի վայր գնալու համար օգտվում օդային և ավտոճանարապհային տրանսպորտից, իսկ խողովակատարային ճանապարհով մենք ներմուծում ենք այն բնական գործերը, որոնք չկան մեր երկրում:

Կարդա՛՝  բայի եղանակը․․․

Առաջադրանքներ

1. Համեմատի՛ր տրված նախադասությունների բայերը և գտի՛ր տարբերությունները:

Փորձելով ամեն ինչ պարզելու են, ու հանգիստ խղճով առաջ ենք գնալու:
Փորձելով ամեն ինչ պարզեն, ու հանգիստ խղճով առաջ գնանք:
Եթե ոչինչ չխանգարի, փորձելով ամեն ինչ պարզեն, ու հանգիստ խղճով առաջ  կգնանք:
Փորձելով ամեն ինչ  պիտի պարզեն, ու պիտի  առաջ  գնանք, ուրիշ ելք չունենք:
Փորձելով ամեն ինչ պարզե՛ք ու հանգիստ խղճով առաջ գնացե՛ք:
 

2. Ո՞ր բառերի միջոցով է արտահայտվում խոսողի վերաբերմունքը (եղանակավորում նախադասությունը, ընդգծե՛ք ):

Այնպես լինի, որ ինքը կարողանա խուսափել այդ հանդիպումից:
Պիտի գնա ու արևի մասին պատմի աշխարհին:
Եթե մարդկանց ու մեքենաների աղմուկը չլինի, ամեն առավոտ կլսեք ջութակի ձայնը:
Գոնե կարողացա խուսափել այդ հանդիպումից:
Անշուշտ գալու է և անպայման ամեն ինչ պատմելու է:
Ամեն առավոտ երևի լսում եք ջութակի ձայնը

3. Ընդգծված դերբայները այնպիսի դիմավոր ձևերով փոխարինի՛ր, որ համապատախանեն փակագծերում տրված եղանակավորմանը:

Ավելի դյուրազգաց ուղևորները առանձնանալ իրեց :(ստույգ,հաստատ կատարված)Անցել անտառապատ բլուրը, գտնել աղետի հետքերը: (Հրաման)
Շոգենավն անցնել նավաշինարանից, դուրս գալծովածոց, ու նորից զգացվել լիակատար ազատության գեղեցիկ խաբկանքը: (Իղձ, ցանկություն)
Եթե ափը ծածկված լինի խիտ եղեգնուտով, այնտեղ ջրային թռչունների բներ լինել: (Ենթադրաբար,պայմանով կատարելի)
Դու հետևել նրանց և պարզել տեսակները: (Անհրաժեշտություն, հարկադրանք)

4. Տեքստում մի դեպքում տեղադրի՛ր փակագծերում դրված առաջին բայաձևերը, մյուս դեպքում՝ երկրորդները: Գտի՛ր ստացված տեքստերի իմաստային տարբերությունը:

 Կետերը կաթնասուններ են, հետևաբար նրանք շունչ առնելու համար ժամանակ առ ժամանակ մակերես (ելնում են, պետք է ելնեն): Բացի դրանից, նրանք թոքերի որոշակի ծավալ (ապահովում են, պիտի ապահովեն), որպեսզի լողունակությունը չկորցնեն:
 Մարդիկ ավելի խոր (քնում են, կքնեն), քան կետերը: Դեղերով քնեցրած կետերը կա՛մ (սուզվում են, կսուզվեն), կամ (չեն շնչում, չեն շնչի) ու (խեղդվում են, կխեղդվեն):

5. Տեքստում մի անգամ տեղադրի՛ր փակագծերում դրված առաջին բայաձևերը, մյուս անգամ` երկրորդները: Գտի՛ր ստացված տեքստերի իմաստային տարբերությունը:

Ֆրանսիացի գիտնական Քրիստիան Մարշալն առաջարկում է Լուսնի վրա տեղադրել հայելիներ, որոնք Արեգակի ճառագայթները (անդրադարձնելու են, կանդրադարձնեն) Երկիր: Այդ դեպքում գիշերը կարելի է կարդալ և աշխատել՝ առանց արհեստական լուսավորության: Լուսնային հայելիները ( փոխարինելու են, կփոխարինեն) փողոցային լապտերներին ու շինհրապարակներում, դաշտերում և այլուր գիշերներն աշխատելու հնարավորություն (տալու են, կտան): Դրա համար (պահանջվելու է, կպահանջվի) 200 հազար քառ. կմ հայելի:

6. Բանաձևերի խնբերից յուրաքնչյուրին տո՛ւր տրված անուններից մեկը:

Ենթադրական եղանակ, հարկադրական եղանակ, հրամայական եղանակ, ըղձական եղանակ, սահմանական (սահմանում-որոշում, հաստատում, կարգավորում) եղանակ:

Ա. Գնում ես, գնալու ես, գնացել ես, գնացիր, գնում էիր, գնացել էիր, գնալու էիր:
Բ. Գնաս,գնայիր
Գ. Կգնաս, կգնայիր:
Դ. Պիտի գնաս,պիտի գնայիր:
Ե. Գնա՛, մի՛ գնա:

7. Կարդա՛ տրված մտքերը և լրացրո՛ւ վերջին նախադասությունը:

Բայի դեմք է կոչվում դիմավոր բայի այն հատկանիշը, որը ցույց է տալիս, թե ո՛ւմ կամ ինչի՛ն է վերագրվում գործողությունը:
Բայի թիվ է կոչվում դիմավոր բայի այն հատկանիշը, որը ցույց է տալիս` մե՞կ, թե՞  մեկից ավելի առարկաների է վերագրվում գործողությունը:
Բայի ժամանակ է կոչվում դիմավոր բայի այն հատկանիշը, որով արտահայտվում է գործողության կատարման ժամանակը:
Բայի… է կոչվում դիմավոր4 բայի այն հատկանիշը, որով արտահայտվում է խոսողի վերաբերմունքը կամ տեսանկյունը գործողության կատարման նկատմամբ:

8. Տրված նախադասությունները լրացրո՛ւ ըղձական եղանակի համապատասխան  բայերով:

Գոնե մի օր կարգին եղանակ … որ …մի քիչ նստել ծովափին ու ջրային հեծանիվ…:
Գոնե մինչև ծովափ… , դրանից հետո ինքներս կգնանք:
Երանի թե մի քիչ երկար… ուղևորությունը:
Շատ եմ ուզում, որ մի անգամ դելֆին … , մի քանի օր էլ ընկերություն … հետը:
Եթե քամին… ու փորձառու նվագները … ծովին ունկնդրել, նրանք կասեն, թե նավի մոտով ինչպիս՞ ձկների վտառ է լողում:

Ուղղանկյուն եռանկյունների հավասարության հայտանիշները
Խնդիրներ

Ըստ ուղղանկյուն եռանկյունների հավասարության 1 հայտանիշի, եթե էջերը իրար հավասար են, ապա այդ ուղղանկյուն եռանկյունները իրար հավասար են, հետևաբար նրանց համապատասխանաբար անկյունները նույնպես իրար հավասար են։ <CDE=<CAB

Քանի որ եռանկյան անկյունների գումարը 180^o է, ապա <D=<B:

Ապրիլ ամսվա ամփոփում

Գործնական քերականություն—Գործնական քերականություն

Գործնական քերականություն—Գործնական քերականություն

Գործնական քերականություն

Դենիել Քիզ «Ծաղիկներ Էլջերնոնի համար» ստեղծագործության վերլուծություն ✅

Մանկական աշխարհայացք կամ Լույս ու մութ աշխարհները-անծանոթ բառերի բացատրություն, գրավոր վերլուծություն ❌

Մանկական աշխարհայացք կամ Լույս ու մութ աշխարհները-ձայնագրություն ✅

Կուրտ Վոնեգուտ «Հարիսոն Բենջերոն»— գրավոր վերլուծություն

Զատկական նախագծի հղումը 

Մասնակցել ես ֆլեշմոբին՝ այո/ոչ

Ստեղծագործական աշխատանք ❌

Թարգմանչական աշխատանք-На Багамах находится самая большая в мире подводная скульптура