Առարկայի ամփոփ նկարագիր
Ավագ դպրոցի «Պատմություն» առարկայի 10-րդ դասարանի ծրագիրը հիմնված է ՀՀ «Կրթության մասին» և «Հանրակրթության մասին» օրենքների, Հանրակրթության պետական չափորոշչի և 2023թ․ մարտի 30-ի ՀՀ ԿԳՄՍ N 33-Ն հրամանի հիման վրա հաստատված չափորոշչի գաղափարական դրույթների վրա։ Ծրագիրը համադրվում է նաև «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի հեղինակային, այլընտրանքային և փորձարարական մոտեցումների հետ։
Ծրագիրը ներառում է ինչպես Հայոց, այնպես էլ համաշխարհային պատմությունը՝ համատեքստային և հասկացությունների վրա հիմնված ուսուցման սկզբունքով։ Նպատակն է զարգացնել սովորողի վերլուծական, պատմաքննական, քաղաքացիական ու մշակութային ինքնագիտակցությունը։
Ուսուցման նպատակներ
- Ներկայացնել պատմագիտությունը՝ որպես հասարակական գիտություն և դրա գործառույթները։
- Տալ համապարփակ պատկերացում՝ հայ ժողովրդի և համաշխարհային քաղաքակրթության զարգացման մասին՝ հնագույն ժամանակներից մինչև նոր ժամանակներ։
- Աջակցել սովորողի մտածողության զարգացմանը՝ անցյալի, ներկայի և ապագայի փոխկապվածության ընկալման միջոցով։
Դասավանդման խնդիրներ
- Զարգացնել քննադատական ու վերլուծական մտածողություն։
- Կիրառել պատմական գիտելիքները առօրեական համատեքստում։
- Աջակցել ինքնաճանաչողության և ինքնության ընկալման ձևավորմանը։
- Ներկայացնել համաշխարհային պատմության առանցքային գործընթացները՝ ներառելով հայ ժողովրդի պատմության առանցքային հանգույցները։
- Զարգացնել նախագծային և հետազոտական գործունեություն՝ պատմությունը կապելով իրական կյանքի հետ։
Ուսումնական միջավայր
Բազմազան միջավայր՝ դասասենյակ, թանգարան, հնավայր, տեսարժան վայրեր, անձնական բլոգ, կրթահամալիրի ենթակայք, համայնք և այլ։
Ուսումնական գործունեության ձևեր
- Բլոգային առաջադրանքներ
- Նախագծային և հետազոտական աշխատանքներ (անհատական և խմբային)
- Ուսումնական ճամփորդություններ
- Առարկայական ֆլեշմոբեր
- Բանավոր ներկայացումներ
- Տեսաբացահայտումներ, քարտեզային վարժություններ
Նախագծային և հետազոտական աշխատանքներ
Պահանջներ՝
Աղբյուրների ու գրականության բազմազանություն
Ստեղծագործականություն և վերլուծական մտածողություն
Համեմատական վերլուծություն
Պատմագիտական եզրահանգումներ
Հիմնավորված անձնական տեսակետ
Գեղարվեստական մշակվածություն
Բովանդակություն և ժամաքանակ Ընդհանուր՝ 68 ժամ
- Հայոց պատմություն Հայկական քաղաքակրթության ձևավորումը
- Պատմության աղբյուրները (1 ժ)
- Հայկական լեռնաշխարհը (2 ժ)
- Հայոց ծագումնաբանություն, Հայկազունիների թագավորություն (1 ժ)
- Ամփոփում և նախագիծ՝ «Հայերի ծագման ոչ գիտական տեսությունները» (1 ժ)
- Համահայկական թագավորություններ
- Վանի թագավորություն (2 ժ)
- Երվանդունիներ, Արտաշեսյաններ, Արշակունիներ (6 ժ)
- Նախագիծ՝ «Կայսրություններ» (1 ժ)
- Քրիստոնեություն, ավատատիրություն, պատերազմներ
- Քրիստոնեության ընդունումը, Արշակունիներ, Վարդանանց ապստամբություն (6 ժ)
- Հակաարաբական պայքարներ, Հայաստան 6–7-րդ դդ․ (4 ժ)
- Նախագիծ՝ «Հռո՞մ, թե՞ Պարսկաստան» (1 ժ)
- Բագրատունիներ, Կիլիկիա, ուշ միջնադար
- Բագրատունյաց թագավորություն (2 ժ)
- Կիլիկիայի դիվանագիտություն և միջնադարյան պետություն (5 ժ)
- Նախագիծ՝ «Կիլիկիա՝ դիվանագիտական վերլուծություն» (1 ժ)
- Մշակույթ միջնադարում
- Գիր ու դպրություն, արվեստ, իրավունքի զարգացում (7 ժ)
- Նախագիծ՝ «Հայ ու եվրոպական մշակույթների համեմատություն» (1 ժ)
- Համաշխարհային պատմություն Հնագույն քաղաքակրթություններ
- Եգիպտոս, Միջագետք, Աքեմենյան Պարսկաստան (6 ժ)
- Հունաստան, Հռոմ, Հելլենիզմ, Հնդկաստան, Չինաստան (6 ժ)
- Քրիստոնեության զարգացում, Բյուզանդիա, Արևմտյան կայսրություններ (4 ժ)
Գնահատման համակարգ
Միավորային-վարկանիշային համակարգ.
Ներկայություն – 1 միավոր
Մասնակցություն դասերին – 1 միավոր
Քննարկում, նախագիծ, բանավեճ – 3 միավոր
Գործնական առաջադրանքներ – 2 միավոր
Բանավոր ներկայացում – 3 միավոր
Հետազոտական նախագիծ – 2 միավոր (ընտրովի)
Վերջնական գնահատման կառուցվածք՝
Գիտելիքի ընկալում և հմտությունների զարգացում – 40%
Վերլուծություն և մտածողություն – 30%
Արժեհամակարգ – 20%
Իրական կյանքի կիրառելիություն – 10%
Ծրագիրը կառուցված է պատմագիտության արդի չափորոշիչներին համապատասխան։ Այն նպատակ ունի ձևավորել արժեհամակարգային, պատմաքննական և ինքնագիտակցված քաղաքացի, ով պատկերացում ունի ինչպես սեփական ժողովրդի, այնպես էլ համաշխարհային անցյալի մասին։
Ռոբերտ Մխիթարյան 