День: 27 ноября 2024

1930-ականներին Խորհրդային Հայաստանում տեղի ունեցան քաղաքական բռնաճնշումներ, որոնք ուղղված էին «ժողովրդի թշնամիների» դեմ: Շատ մարդիկ՝ գիտնականներ, մշակույթի գործիչներ և քաղաքական գործիչներ, անարդարորեն ձերբակալվեցին, հեռացվեցին երկրից կամ մահապատժի ենթարկվեցին:

1937 թվականին ընդունվեց Խորհրդային Հայաստանի նոր սահմանադրությունը, որը պաշտոնապես ամրապնդում էր ԽՍՀՄ ընդհանուր քաղաքական գիծը, բայց իրականում խորհրդարանական իրավունքներն ու ազատությունները ձևական էին: Այդ տարիները նշանավորվեցին խիստ վերահսկողությամբ և բռնաճնշումներով:

ԿԱՊ

Կապ կոչվում են այն բառերը, որոնք մի բառ կապում են մեկ այլ բառի և այդ կապվող բառի հետ դառնում են նրա լրացումը։ Օրինակ՝ խոսել դասից կապակցության մեջ խոսել և դասից բառերը կապվել են իրար անմիջականորեն՝ հոլովաձևով, սակայն խոսել դասի մասին կապակցության մեջ մասին բառը դասի բառը կապել է խոսել բառին, և դասի մասին կապակցությունը արտահայտել է բերել մեկ իմաստ՝ դասից։ Մասին-ը կապ է և կապակցել է խոսել և դասի բառաձևերը։
Կապերը մի մասը դրվում է կապակցվող բառերից առաջ, մյուս մասը՝
դրանցից հետո, իսկ մի քանիսը՝ առաջ կամ հետո։ Կապվող բառից առաջ դրվող կապերը կոչվում են նախադրություններ։ Դրանցից են՝ առանց, դեպի, մինչև, հանուն, նախքան, չնայած, ըստ, հօգուտ (սխալ է ի օգուտ ձևը) և այլն, օրինակ՝ առանց գրքի, դեպի տուն, մինչև այգի։ Կապակցվող բառերից հետո դրվող կապերը կոչվում են հետադրություններ։ Դրանցից են՝ առթիվ, զատ, համար, հանդերձ, հանդեպ, մասին, միջև, մեջ, վրա, տակ, դիմաց։ և այլն, օրինակ՝ տոնի առթիվ, դրանից զատ, գործի համար։ Այն կապերը, որոնք կարող են դրվել կապակցվող բառերից թե՛ առաջ, թե՛ հետո, կոչվում են երկդրություններ, օրինակ՝ բացի (բացի նրանից կամ նրանից բացի), անկախ, շնորհիվ (սխալ է ի շնորհիվ կապակցությունը)։

Կապերի խնդրառությունը

Ամեն մի կապի հետ կապակցվող բառը դրվում է որոշակի հոլովով, օրինակ՝ վրա կապի հետ բառը պետք է դրվի սեռական հոլովով՝ սեղանի վրա։ Կապի՝ որոշակի հոլովով խնդիր պահանջելը կոչվում է կապերի խնդրառություն կամ կառավարում։ Պետք է հիշել, թե որ կապը որ հոլովով խնդիր է պահանջում։
Ուղղական հոլովով կապի խնդիրներ գրեթե չեն դրվում։ Այսպես են դրվում
միայն ուղղական հոլովով բացահայտյալ ունեցող մասնական բացահայտիչները,
որոնք կապի խնդիրներ են, օրինակ՝ Նա՝ իբրև ընկեր, կատարեց իր պարտքը։
Քանի որ նա ենթական ուղղական հոլովով է, նրա բացահայտիչը ևս համարվում է ուղղական հոլովով։
Սեռական հոլովով խնդիր են պահանջում շատ մեծ թվով կապեր՝ առթիվ,
առջև, դիմաց, մասին, համար, նման, նկատմամբ, պատճառով, փոխարեն և այլն։
Տրական հոլովով խնդիր են պահանջում որոշ կապեր՝ զուգընթաց,
ընդառաջ, կից, հակառակ, չնայած և այլն։
Հայցական հոլովով խնդիր են պահանջում մի շարք կապեր՝ առ, դեպի, ի
վար, ի վեր, մինչև, իբրև, նախքան, չհաշված և այլն։
Բացառական հոլովով խնդիր են պահանջում մի շարք կապեր՝ բացի, դուրս, զատ, վար, վերև, ներքև, ներս, անկախ և այլն։
Գործիական հոլովով խնդիր են պահանջում մի քանի կապեր՝ հանդերձ,
մեկտեղ, մեկ (օրինակ՝ սենյակով մեկ)։
Ներգոյական հոլովով կապի խնդիրներ չեն դրվում։
Պետք է հիշել, որ մի շարք կապերի հետ առաջին և երկրորդ դեմքերի
անձնական դերանունները դրվում են տրական հոլովով, թեև գոյականները դրվում են սեռականով։ Այդ կապերն են՝ մոտ, վրա, հետ, պես, չափ, համար, նման, հօգուտ, հանձին, ի դեմս, հանուն։

Գործնական աշխատանք
1. Դո՛ւրս գրել կապերն ու կապական բառերը, որոշե՛լ նրանց խնդիրների հոլովը։
Յուրաքանչյուր մարդու համար մի որևէ բան կյանքի խորհրդանիշ է դառնում։ Ինձ համար մեր վանքի ճակատի այն ծառն է դարձել խորհրդանիշ, որ ուղեկցել է ինձ մանուկ օրերից մինչև ծերություն։ Կյանքին կառչելու, համառ պայքարով ապրելու խորհրդանիշ։ Քամու բերած աղքատիկ փշրանքներով էր սնվում նա՝ իմ մանկության ընկեր ծառը, մշտական քաղցի ահից, ինչպես և չէր ընկճվում իր շուրջը փոթորկող չար տարերքի առաջ, ուրեմն և՝ ամեն պայմանի դիմանալու խորհրդանիշ։ Քարի և կարիքի դեմ օրհասական կռվի մեջ անգամ այդ ծառը իր բարձունքից ժպտում էր աշխարհին ապրելու խենթ հաճույքով։ Ու իր բարձր
թառից հեգնանքով էր նայում ներքևում՝ առվի պարարտ ափին պարարտացած ու հղփացած իր ցեղակիցներին։

2. Յուրաքանչյուր շարքում գտնե՛լ կապը։
1. երբ, բացի , որովհետև, այնտեղ
2. մտերմորեն, ամենուրեք, դեպի, ստեպ-ստեպ
3. վրա, որևէ, և, մյուս
4. ինչու, յուրաքանչյուր, մասին, մասամբ
5. հանուն, անուն, այնքան, սույն

Тема урока: «Социальное неравенство»

Социальное неравенство — это явление, которое встречается в обществе на протяжении всей истории. Оно выражается в различиях между людьми в доступе к ресурсам, правам и возможностям. В основе этого неравенства часто лежат такие факторы, как богатство, образование, социальный статус, раса и пол. Некоторые люди, имея большую власть и богатство, могут позволить себе много привилегий, в то время как другие борются за выживание, сталкиваясь с трудностями в повседневной жизни.

Особенно остро социальное неравенство проявляется в образовании. Например, в разных странах существует значительная разница в качестве образования, доступном для детей из разных слоев общества. В то время как дети из богатых семей могут учиться в лучших школах с высококвалифицированными учителями, дети из бедных семей часто вынуждены учиться в школах с недостаточным финансированием и менее квалифицированными преподавателями.

Социальное неравенство также связано с доступом к медицинским услугам. В некоторых странах богатые люди могут позволить себе дорогостоящие медицинские услуги и лечение, в то время как бедные люди вынуждены довольствоваться базовыми и часто недостаточно качественными услугами.

Социальное неравенство — это проблема, которая требует решения на всех уровнях общества. Борьба с этим явлением требует усилий от правительства, образования, бизнеса и самих людей. Только так можно построить более справедливое общество, в котором каждый человек будет иметь равные возможности для развития и благополучия.

---

Задания к тексту:

1. Прочитайте текст и ответьте на вопросы:
   • Что такое социальное неравенство?
     Различия в ресурсах, правах, возможностях.
   • Как социальное неравенство проявляется в образовании?
     Разный доступ к качественным школам.
   • Какие примеры социального неравенства приведены в тексте?
     Образование, медицина.
   • Что необходимо для решения проблемы социального неравенства?
     Усилия общества, власти, бизнеса.
2. Найдите в тексте предложения, в которых выражается проблема социального неравенства. Приведите эти предложения.
   Некоторые люди, имея власть и богатствоСоциальное неравенство связано с доступом к медуслугам.
3. Обсудите в группах:
   • Существуют ли примеры социального неравенства в вашей стране? Приведите примеры.
     Примеры социального неравенства: разный доступ к образованию, качественной медицине, высокооплачиваемой работе.
   • Какие меры, на ваш взгляд, могли бы помочь уменьшить социальное неравенство в вашем обществе?
     Меры: бесплатное образование, улучшение медицины, соцподдержка бедных.

Упражнение 1: Найдите и подчеркните все глаголы в будущем времени в тексте. 
будет иметь
будет
построить

Упражнение 2: Перепишите следующее предложение, используя подходящее слово в пропуске (глагол в правильной форме):

• Социальное неравенство влияет (влиять) на многих людей в разных странах.

Эта проблема отражается (отражаться) в жизни каждого человека.Низкий уровень образования затрудняет (затруднять) доступ к хорошей работе.Безработица снижает (снижать) уровень жизни людей в разных регионах.Бедность порождает (порождать) чувство неуверенности у многих людей.Влияние социальных различий ощущается (ощущаться) во всех слоях общества.Экономическое неравенство усиливает (усиливать) социальную напряженность.Правительства стран принимают (принимать) меры для уменьшения бедности.Улучшение условий жизни помогает (помогать) в решении проблемы неравенства.Разница в доходах усугубляет (усугублять) проблему социальной справедливости.

Упражнение 3. Дополните предложения, используя подходящую форму прошедшего времени.

1. Когда я зашел в комнату, она читала книгу.
2. Он провел много времени на работе, но в конце концов нашел решение.
3. Мы увидели его в парке, когда он гулял с собакой.
4. Вчера я позвонил ей, но она не взяла трубку.
5. Он приехал в Москву и сразу пошел на работу.
6. Когда мы попробовали новую игрушку, она сломалась.
7. Я пожил в этой квартире целый год и переехал в дом.
8. Он начал читать книгу, но так и не закончил ее.
9. Мы были на встрече, когда она позвонила мне.
10. Она спросила, почему я не пришел на работу, и я объяснил ей ситуацию.

Домашнее задание: Напишите эссе на тему «Как я понимаю социальное неравенство и как его можно преодолеть». Используйте информацию из текста и собственные мысли.

Социальное неравенство это различие в возможностях из-за богатства или положения. Богатые имеют больше привилегий, чем бедные. Чтобы преодолеть это, нужно улучшить доступ к образованию, медицине и работе для всех. Также важно, чтобы государство помогало нуждающимся.