День: 11 мая 2022

2 ժամ. Գրականության հղումը Էջ  146, 147

Դուք ար դեն գի տեք, որ կեն դա նի նե րի մար միններն օր գա նա կան հա մա կար գեր են: Այդ պի սի
հա մա կար գի յու րա քան չյուր տար րի գոր ծե լը չա փազանց կար ևոր է ամ բող ջի բնականոն աշխատանքի
հա մար: Ե թե ոչ օր գա նա կան հա մա կար գից, օ րի նակ՝
մե խա նի կա կան ժա մա ցույ ցից ժա մա նա կա վո րա պես
հա նենք նրա մա սե րից մե կը, հե տո նո րից դնենք տեղը, այն կր կին կաշ խա տի: Այլ է կեն դա նի օր գա նիզ մի
դեպ քում: Ե թե թե կուզ կարճ ժա մա նա կով օր գա նիզ մից
որ ևէ օր գան հե ռաց նենք կամ այլ ձևով խո չըն դո տենք
նրա աշ խա տան քը, ա պա դա, որ պես կա նոն, ան դառնա լի հետ ևանք ներ կու նե նա ամ բողջ օր գա նիզ մի համար: Որ պես զի օր գա նիզ մը լի նի կեն սու նակ և կա րողա նա դի մա կայել շր ջա կա մի ջա վայ րի պայ ման նե րի
փո փո խու թյուն նե րին, ան հրա ժեշտ է, որ նրա բո լոր
օր գան նե րը մշ տա պես նոր մալ գոր ծեն: Օր գա նիզ մի
այդ պի սի վի ճակն ան վա նում են ա ռողջ վի ճակ: Դա
վե րա բե րում է նաև մար դու մարմ նին: Ե րբ մար դու օրգա նիզ մի բո լոր օր գան նե րը նոր մալ են գոր ծում, ա պա
մարդն ու նի ա ռողջ մար մին:
Սա կայն մար դու ա ռող ջու թյու նը մի այն մարմ նական չէ: Մար դը ոչ մի այն սն վում, շարժ վում, քնում և
այլ մարմ նա կան գոր ծո ղու թյուն ներ է կա տա րում,
այլև շփ վում է այլ մարդ կանց հետ, աշ խա տում, ա րարում և այլն: Գոր ծու նե ու թյան այդ ձևե րի հա մար միայն ա ռողջ մար մի նը բա վա րար չէ: Ա նհ րա ժեշտ է, որ
մար դը ա ռողջ լի նի նաև հո գե պես: Նա պետք է համար ժեք ըն կա լի ի րա կա նու թյու նը, կա րո ղա նա կա պեր
հաս տա տել հա սա րա կու թյան այլ ան դամ նե րի հետ,

կա տա րել ար դյու նա վետ մտավոր աշ խա տանք: Մի
խոս քով՝ առողջ մարդը պետք է կա րո ղանա ապրել լիար ժեք հա սա րա կա կան կյան քով:
Ա ռող ջու թյու նը ա մե նա կար ևոր արժեքն է, այն անհրա ժեշտ է պահ պա նել: Ա ռող ջու թյան նույնիսկ թեթև
խա թա րում նե րը կարող են ցած րաց նել մարդու աշխա տան քի ար դյու նա վե տու թյու նը, իսկ ծանր խա թարում նե րը կարող են ը նդ հան րա պես ան հա մա տե ղե լի
լի նել կյանքի հետ: Ան թույ լատ րե լի է ա ռող ջու թյան
վնա սու մը րո պե ա կան հա ճույ քի կամ զվար ճան քի համար: Միայն բա ցա ռիկ դեպ քե րում մարդն իրեն կարող է բա րո յա կան ի րա վունք վե րա պա հել վտանգելու իր կամ այլ մարդու ա ռող ջու թյու նը: Դա կա րե լի է
ա նել, եթե այլ կերպ հնա րա վոր չէ փրկել մեր ձա վո րի
կյան քը, պաշտ պա նել հայ րե նի քը և գործել հանուն այլ
բա ցար ձակ ար ժեք նե րի:

1.Ո՞րն է օրգանիզմի առողջ վիճակը:
Օրգանիզմի առողջ վիճակը մեկն է, մինչդեռ այդ
վիճակի խաթարումները՝ հիվան դությունները, բազմաթիվ տեսակներ ունեն և կարող են առաջանալ տարբեր պատճառներով:

2.Թվարկե՛ք մարդու առողջ ապրելակերպի մի քանի կանոն:

Սպորտ, չծխել, օգտակար բան ուտել։

3. Առողջության համար ի՞նչ նշանակության ունի քունը:

Կանոնավոր և բավարար քունը խիստ կարևոր է առողջության համար

1.Եթե անհայտ թիվը կրկնապատկենք և նրան գումարենք 11 ապա կստանանք 49: Գտի՛ր անհայտ թիվը։
19

2.Եթե անհայտ թիվը եռապատկենք և նրան գումարենք 48 ապա կստանանք 120: Գտի՛ր անհայտ թիվը:
24

3.Եթե թվի եռապատիկը փոքրացնենք 15-ով ,ապա կստանանք 66: Գտի՛ր անհայտ թիվը։
27

4.Աստղանիշի փոխարեն տեղադրե՛ք > կամ < նշանը, որպեսզի ստացված անհավասարությունը ճիշտ լինի.

ա) 7,21 > 7,2

բ) 99,9 > 98,9

գ) 55,3 < 56,4

դ) 3,285 > 3,185

5.Գրե՛ք այն թիվը, որը 100 անգամ փոքր է տրված թվից.

ա) 36,62
0,662

բ) 8,543
0,0543

6.Լուծե՛ք հավասարումը.

ա) x – 832 = 174
x=1006

բ) 1405 – x = 108,
x=1298

գ) x + 818 = 896,
x=78

դ) 2x+6=36
x=15

7.Կատարե՛ք բաժանում.

ա) 8,368 ։ 2=4,184

բ) 17,024 ։ 4=4,256

8.Կատարե՛ք գործողությունը:

ա)3,12+1=4,12     
բ)4,12-3,17=0,95          
գ)17+145,58=162,58
դ)32,9-12,8=20,1
ե) 48,28-13,2=35,08       
զ)1- 25+58=34   

Գրականության հղումը Էջ 140, 141

Հարցեր՝

1. Ի՞նչ խմբերի են բաժանվում էկոլոգիական գործոնները:
2. Ինչո՞վ է պայմանավորված Երկրի վրա կենդանի օրգանիզմների տարածումը:
3. Տեսանյութ պատրաստիր շրջակա միջավայրի պահպանության մասին: