Рубрика: Ռուսերեն

Книга

Винченцо Фоппа. Юный Цицерон за книгой

Египтяне долго сохраняли монополию выделки папируса, но в последние времена республики римляне завели собственные папирусные фабрики. У греков и особенно у римлян, несмотря на отсутствие книгопечатания, книжное дело стояло очень высоко: не говоря уже о библиотеках общественных, при императорах были частные библиотеки в 30 000 томов (или, точнее — свитков) и более. Книжные лавки встречались и в самых отдалённых провинциальных городах; в Риме были большие и малые книжные магазины и множество лавочек букинистов. При больших магазинах были залы, где находились многочисленные скорописцы; с их помощью автор мог издавать своё сочинение и за исключительное право продавать его иногда получал гонорар или по крайней мере даровые экземпляры.

В Древнем Египте для записи со времён Первой Династии использовался папирус (вид бумаги, сделанной из стеблей одноимённого растения). Однако первым свидетельством считают бухгалтерские книги царя Нефериркара Какаи Пятой Династии (приблизительно 2400 лет до н. э.). Отдельные листы папируса, для удобства хранения, склеивались в свитки. Эта традиция получила широкое распространение в эллинском и римском мире, хотя есть свидетельства, что использовались так же древесная кора[1] и другие материалы. Согласно Геродоту (История 5:58), финикийцы принесли письменность и папирус в Грецию около X или IX века до н. э. Греческим словом для папируса как материала для записей стало «библион», а для книги — «библос»[2] которое произошло от названия финикийского портового города Библос, через который папирус экспортировался в Грецию[3].

Римская книга имела форму свитка, навернутого на палку с утолщенными концами; на верхнем конце прикреплялся ярлычок с обозначением заглавия, который высовывался из футляра, большей частью кожаного, соответствовавшего нашему переплету. Для переноски такие свитки помещались в круглые корзинки, с отверстиями во внутренней крышке. В библиотеках эти свитки не ставились, а клались на полки так, чтобы ярлычки были на виду. Писали на одной стороне, либо одной вертикальной колонкой, длина которой равнялась длине свитка, либо рядом многих параллельных колонок. Книжные магазины в Риме служили местом свидания литераторов, учёных и любителей литературы; при магазинах были и кабинеты для чтения, где за небольшую плату можно было просмотреть новинки или сличить свой экземпляр известного сочинения с таким, который был исправлен грамматиком, содержавшимся для этой цели при магазине и копировальном зале. Ввиду сравнительной дешевизны папируса и безусловной дешевизны труда, книги в Риме были недороги. Кроме обыкновенных дешёвых экземпляров, были и чудеса каллиграфического искусства, экземпляры роскошно иллюстрированные; были книжки-крошки; Цицерон видел экземпляр «Илиады», который мог поместиться в скорлупе ореха[4].

В школах, бухгалтерии и для заметок обычно использовались восковые таблички. Они имели преимущество многократного использования: воск можно было расплавить и наносить новый текст. Связывание таких табличек — возможный предшественник современных книг.

Самые старинные рукописи

Свитки папируса были ещё распространены, когда в I веке н. э. появились старинные рукописи[5] (кодексы). Постепенно их стали использовать всё чаще и чаще; первое письменное упоминание о рукописях как разновидности книг относится к концу I века, когда Марциал в своей Apophoreta CLXXXIV хвалит их компактность. В языческом мире рукопись не нашла признания и только с христианством была популяризирована и получила широкое распространение.

Сперва старинная рукопись использовалась для ведения бухгалтерии, но, с развитием пергамента в III веке н. э., постепенно начала вытеснять папирусы. Это происходило уже в христианском мире. Причин принятия рукописи как основного вида книг несколько: она экономична, поскольку можно использовать обе стороны листа; её легко спрятать; она была удобна и доступна. Возможно, христианские авторы использовали рукописи нарочно, чтобы они не были похожи на языческие тексты, которые обычно писались в форме свитков.

Рубрика: Մայրենի

Անդաստան․ Դ․ Վարուժան

Արևելյան կողմն աշխարհի
Խաղաղությո՜ւն թող ըլլա…
Ո՛չ արյուններ, քրտինք հոսին
Լայն երակին մեջ ակոսին.
Ու երբ հնչե կոչնակն ամեն գյուղակի՝
Օրհներգությո՜ւն թող ըլլա:

Արևմտյան կողմն աշխարհի
Բերրիությո՜ւն թող ըլլա…
Ամեն աստղե ցող կայլակի,
Ու ամեն հասկ ձուլե ոսկի.
Եվ ոչխարներն երբ սարին վրա արածին՝
Ծիլ ու ծաղի՜կ թող ըլլա:

Հյուսիսային կողմն աշխարհի
Առատություն թող ըլլա…
Ոսկի ծովուն մեջ ցորյանին
Հավետ լողա թող գերանդին.
Ու լայն ամբարն աղուններուն երբ բացվի՝
Բերկրությո՜ւն թող ըլլա:

Հարավային կողմն աշխարհի
Պտղաբերում թող ըլլա…
Ծաղկի՜ մեղրը փեթակներուն,
Հորդի գինին բաժակներուն.
Ու երբ թխեն հարսերը հացը բարի՝
Սիրերգությո՜ւն թող ըլլա։

Առաջադրանքներ

1․ Այս բառերն էլ ի՛նքդ բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր․

Ակոս-  Երկար գծաձև փոս հողի վերին շերտում

կոչնակ-  Եկեղեցի հրավիրող կոչնազանգ

գյուղակ- Փոքրիկ գյուղ

բերրիություն- Բերրի լինելը:

ցող-  խոնավությունից գոյացող ջրի կաթիլներ, որ նստում են բույսերի, գետնի և այլ առարկաների վրա՝ գիշերը և վաղ առավոտյան:

2․ Չորսից վեց նախադասությամբ արձակ փոխադրի՛ր բանաստեղծությունը։

3․ .Ինչպիսի՞ հայրենիք է ուզում ունենալ քնարական հերոսը, ի՞նչն է կարևորում:

4․ Ի՞նչը կփոխեիր կամ ի՞նչ կավելացնեիր (կպակասեցնեիր):

5. Մաղթանքներից մեկն ընտրի՛ր որպես վերնագիր. պատճառաբանի՛ր ընտրությունդ:

6․ Անգի՛ր սովորիր բանաստեղծությունը և տեսանյութ կամ ձայնանյութ պատրաստի՛ր։

Рубрика: Մայրենի

Մխիթար Սեբաստացի

Ամենակարևոր փաստերը․ 1676 թվականի փետրվարի 7-ին, Սեբաստյա քաղաքում ծնվեց Մանուկը։

Դեռ վաղ տարիքից Մանուկը երազում էր դառնալ քահանա։

Նա գտավ մի ընկեր, որի հետ փախան դեպի լեռները, որտեղ ապրեցին որպես ճգնավորներ։

1691 թվականն էր, երբ Մանուկը վերջապես թույլատվություն ստացավ իր ծնողներից վանքում աշխատելու համար և շուտով ստացավ սարկավագի աստիճան։ Հենց այս ժամանակ նա իր անունը փոխեց` դնելով Մխիթար։

Քսանհինգ տարեկանում Մխիթարը հիմնեց եկեղեցի Կոստանդոպոլսում, որի օրինակով էլ մի խումբ երիտասարդների հետ հիմնեց Մխիթարյան միաբանությունը։

Ընդամենը երկու տարի հետո` Օսմանյան իշխանությունների հալածանքներից փախչելով` միաբանությունը տեղափոխվեց Պենոպոլես, որը գտնվում էր վենետիկում։ Իսկ 1715 թվականին միաբանությունը տեղափոխվեց Սուրբ Ղազար կղզի` Վենետիկի Հանրապետության հրամանով։

Սուրբ Ղազար կղզում կառուցեց վանքը, որտեղ էլ մահացավ 73 տարեկան հասակում։

Նա թարգմանել, ստեղծել և տպագրել է հազարավոր աշխատություններ` հարստացնելով հայերեն գրականությունը։ Այսօր նրա մատենադարանում պահվում են ավելի քան 5000 ձեռագրեր և 100000 տպագիր գրականություն։

Рубрика: Մաթեմ

Պարապմունք 32

Վերցնենք մի ուղիղ և նրա վրա նշենք որևէ O կետ։ O

կետն ուղիղը բաժանում է երկու ճառագայթների, որոնցից մեկն ուղղված է Օ կետից դեպի աջ (դրական ուղղություն), մյուսը` Օ կետից դեպի ձախ (բացասական ուղղություն):

Այժմ ընտրենք մի հատված (միավոր հատված) և այդ ճառագայթների վրա նշենք այն կետերը, որոնց հեռավորությունները O կետից միավոր հատվածի երկարության բազմապատիկներն են։ O կետը

կոչվում է հաշվարկման սկիզբ (կամ սկզբնակետ) և համապատասխանում է զրոյին։ Այդ պատճառով այդ կետի դիմաց գրում ենք 0 թիվը:

Բացասական թվերը ուղղի վրա ներկայացվում են այն կետերով, որոնք գտնվում են O կետից ձախ, դրական թվերը` այն կետերով, որոնք գտնվում են Օ-ից աջ:

Այն ուղիղը, որի համար ընտրված են հաշվարկման սկզբնակետ, դրական ուղղություն և միավոր հատված, կոչվում է կոորդինատային ուղիղ (կամ կոորդինատային առանցք )։
Նշենք, որ հաշվարկման սկզբնակետը կոչում են նաև կոորդինատների սկիզբ։ Կոորդինատային ուղղի վրա տվյալ կետին համապատասխանող թիվը կոչվում է այդ կետի կոորդինատ և գրվում է կետը նշանակող տառի կողքին` փակագծերի մեջ։


1. Ի՞նչ է կոորդինատային ուղիղը։

Այն ուղիղը, որի համար ընտրված են հաշվարկման սկզբնակետ, դրական ուղղություն և միավոր հատված, կոչվում է կոորդինատային ուղիղ

2. Ի՞նչ է կետի կոորդինատը։
Կոորդինատային ուղղի վրա տվյալ կետին համապատասխանող թիվը կոչվում է այդ կետի կոորդինատ

3. Ի՞նչ կոորդինատ ունի կոորդինատների սկիզբը։
0

4. Ի՞նչ թվերի են համապատասխանում այն կետերը, որոնք գտնվում են՝

ա) կոորդինատների սկզբից աջ,
դրական

բ) կոորդինատների սկզբից ձախ։

բացասական

5. Ի՞նչ են նշանակում հետևյալ գրառումները.

A (–7), B (+8), C (–4), D (+21), E (–50), F (–100)։
փակագծերի մեջ նշվածեն տվյան կերի կորդինատները

6. Ի՞նչ կոորդինատ կունենա այն կետը, որն ունի՝

ա) կոորդինատների սկզբից երեք միավոր հեռավորություն դրական ուղղությամբ,
+3

բ) կոորդինատների սկզբից հինգ միավոր հեռավորություն բացասական

ուղղությամբ։
-5

6. Կոորդինատային ուղղի վրա նշված են կետեր.

7.Գծե՛ք կոորդինատային ուղիղ և նրա վրա նշե՛ք A (–3),
B (+7), C (–6), D (+1), E (+8), F (–5), G (–4) կետերը, եթե միավոր հատվածի երկարությունը 1սմ է:
Կորդինատային ուղիղСКАЧАТЬ

8. Բացասական ամբողջ թվերի մեջ գոյություն ունի՞ արդյոք ամենափոքրը։ Պատասխանը հիմնավորե՛ք։
ոչ չունի, որովհետև թվերը անվերջ են

9. Ո՞րն է ամենամեծ բացասական ամբողջ թիվը։
-1

10. Որո՞նք են ամենամեծ և ամենափոքր երկնիշ բացասական ամբողջ թվերը։
-10 -99

Рубрика: Մայրենի

Մայրենի

1․ Տրված բառերից նոր բառեր կազմի՛ր -ոց (-նոց, -անոց) ածանցով:

ա) Ծաղիկ-ծաղկանաոց, հյուր-հյուրանոց, ավազակ-ավազականոց, մեղու-մեղվանոց:

բ) Գոգ-գոգնոց, ձեռ-ձեռնոց, մատ-մատնոց:

զ) Կապել-կապոց, խարտել-խարտոց, սփռել-սռփոց:

դ) Դրամ-դրամանոց, կիլոգրամ-կիլոգամանոց, մետր-մետրանոց :

ե) Խշշալ-խշշոց, մռնչալ-մռչոց, զռռալ-զռռոց, ոռնալ-ոռնոց:

2․ Առաջին շարքի յուրաքանչյուր բառ հնարավոր բոլոր ձևերով բաղադրի՛ր (բադադրալ բառեր կազմիր) երկրորդ շարքի ածանցների հետ:

Ա. Հյուսիս, լեզու, հայր, դրախտ, տոն, նկարիչ, մեղ(ք), հարս(ն), օտար, բազում, բն(ական), հան(ել), հաս(նել), դր (դնել), շահ(ել), պահ(ել):

Բ. Ույթ, ածո, ական, ային, անի, (ա)բար, ոտի, (ա)վոր, (ա)ցու, ություն:

հյուսիսային, լեզվանի, հայրություն, դախտային, տոնական, նկարիչություն, մեղավոր, հարսանի, օտարային, բազմություն, բնական, հանավոր, դրական, շահային, պահականշ;

3․ Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:

Մարտատար գնացքը կարո՞ղ է քսանմեկ րոպում կտրել անցնել Ամերիկայի Միացևալ Նահանգները՝ Խաղաղ օվկևանոսից մինչև Ատլանտիդան: Դա նույնիսկ ինքնաթիռով հնարավոր չէ: Բայց ամերիկյան մի համալսարանի գիտնականներ պնդում են, որ այդ իրագործելի է: Մի ագգային գիտաժողովում նրանք ստորերկրը նոր փոխադրամի.ոցի նախագիծ են ներկայացրել:

4․ Ընտրի՛ր փակագծում գրված տարբերակներից մեկը։

… (ինքնագլուխ, անկաշկանդ, ազատ, անկախ) ոճի ըմբշամարտին հատուկ է… (հնարների, հնարքների գյուտերի) ազատությունը: Ասենք՝ թույլատրվում է… (իրավունք է տրվում, արտոնվում է) բռնել մրցակցի ոտքը, ոտք գցել, … (շրջել, թավալել, գլորել, գցել): … (ընտիր, դասական, օրինակելի) ոճի մարզիկը ոտքով … (գյուտերի, հնարքների, հնարների) դիմելու … (իշխանություն, իրավասության, իրավունք) չունի: Երբ նորից … (ծնվեցին, կյանք մտան) օլիմպիական (մրցումները, խաղերը), դրանց ծրագրում … (տեղ գրավեց, տեղավորվեց, տեղ գտավ, արտահայտվեց) դասական ըմբշամարտը:Սկզբում քաշային … (անջատումներ, ճյուղավորումներ, բաժանումներ) չկային:

5․Տրված բառազույգերի բաղադրիչները տեղափոխելով՝ ստացի՛ր նոր բարդ բառեր: Տրված և ստացված բառերն արմատների միջոցով բացատրի՛ր:

Օրինակ՝

ամփոփաթերթ, ծաղկագիր — ամփոփագիր, ծաղկաթերթ:

Ծովասուն, ձեռնամարտ-Ծովամարտ, ձմեռասուն

Բևեռախույզ, երկրամերձ:-Բևեռամերձ երկրախույզ

Ձկնակեր, մարդավաճառ-Ձկնավաճառ մարդակեր

6․ Հնչյունափոխված արմատները գտի՛ր, գրի՛ր դրանց անհնչյունափոխ ձևերը և նշի՛ր, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել:

Պատկերազարդ-պատկեր+ազարդ, բազկաթոռ-բազուկ+աթոռ (ու-ն սղվել է), ոսկեվառ-ոսկի+վառ (ի-ն դարձել է ե), մաքսանենգ-մաքսանենգ-, կաղնեփայտ-կաղին+փայտ (ի-ն դարձել է ե), գրկել-գիրկ+ել (ի սղվել է), լեռնաշղթա-լեռն+ա+շղթա, պատուհան, ամառնամուտ, մարդամոտ-մարդ+ա+մոտ, ժամացույց-ժամ+ա+ցույց, հողագունդ, ջերմանավ, սրտապատառ, ցուցանակ, սիրառատ, գինեվաճառ, գերեվաճառ, բարեգութ, մատենագիր, լուսամուտ:

7․ Ընդգծված բառակապակցությունները փոխարինի՛ր ածանցավոր բառերով:

Պոչ ունեցող-պոչավոր մի կենդանի էր գալիս:

Չգիտեի, որ այդքան զորություն ունեցող-զորավոր հսկա ես:

Այդտեղ որսորդները երկու ոտք ունեցող-երկոտանի զարմանալի կենդանի են տեսել:

Երկրորդ անգամ հայտնվողը նույն ձին չէր, սրա պոչը մի քիչ երկար-երկարոտ էր, գույնն էլ՝ մի քիչ դեղին-դղնաոր:

Իբրև հայր-հայրական՝ խրատում էր ու համոզում, որ ներող լինի:

Որպես մտերիմ՝— բարեկամ հորդորում էր, որ մի օր էլ տանը մնա:

Եղբոր նման-եղբայրաբար օգնում է ու հետևում, որ վատ բան չանես:

Թշնամու նման -թշնամանաման եք խոսում:?

Հարցը իր (յուր) ձևով-յուրովի լուծեց ու գնաց:

8․ Ընդգծված բաղադրյալ բառերը փոխարինի՛ր բառակապակցություններով:

Անսահման-սահման չունեցող հզորություն ու անսանձ գոռոզություն ուներ Թեմուրը: Միջնադարի-միջին արի ոչ մի քաղաք չէր կարող համեմատվել նրա նոր մայրաքաղաքի հետ: Ճարտարապետի ձին մի օր կորել էր այդ քաղաքի ամենամեծ-բոլորիծ մեծ պարտեզում և մեկամսյա-մեկ ամիս որոնումներից հետո հազիվ գտնվել: Թեմուրն իր մայրաքաղաքի՝ Սամարղանդի շրջակայքի-շուրջ տարացքը գյուղերն անվանել էր Բաղդադ, Կահիրե, Դամասկոս, որ աշխարհի մեծագույն-մեծ գույն քաղաքները որպես աննշան-ազդանշան չունեցող գյուղեր տեսներ:

Рубрика: Մաթեմ

Պարապունք 31

1) Երկու ամբողջ թվերից ո՞րն է ավելի մեծ.

ա) դրակա՞ն թիվը, թե՞ զրոն,
դրական թիվը

բ) բացասակա՞ն թիվը, թե՞ զրոն,
զրոն

գ) դրակա՞ն թիվը, թե՞ բացասական։
դրական թիվը

2) x թիվը դրակա՞ն է, թե՞ բացասական, եթե`

ա) x < 0=բացասական թիվ
բ) x > 0=դրական թիվ

3) Համեմատե՛ք ամբողջ թվերը.

ա) 0 > –3, դ) –1 < 1, է) –13 < 2,

բ) –4 < 2, ե) 5 > –3, ը)–1000 < 1,

գ) –3 և –10, զ) –16 և –12, թ) 25 և –25։

4) Գրե՛ք որևէ յոթ ամբողջ թվեր, որոնք փոքր են՝

ա) 4-ից, գ) 6-ից, ե) –5-ից, է) 3-ից,

բ) 0-ից, դ) –1-ից, զ) –10-ից, ը) –3-ից։

5) Գրե՛ք հետևյալ թվերը`

ա) աճման կարգով. 31, –1, –7, –1, 0, –11, 24, 7, – 2 ,–6,
-11, -7, -6, -2, -1, -1, 0, 7, 24, 31

բ) նվազման կարգով. –11, –3, –7, 12, 4, –8, –17, –30, 1, 0, 13։
13, 12, 4, 1, 0, -3, -7, -8, -11, -17, -30

6) Գտե՛ք այն բոլոր ամբողջ արժեքները, որոնք աստղանիշի փոխարեն գրելու դեպքում կստացվի ճիշտ անհավասարություն.

ա) 0 < 2 < 3 գ) –4 <0 < 3 ե) –14 < -7 < –5

բ) –4< -1 < 0 դ) –5 <-2 <5 զ) –28 <26< –22

7) Գրի՛ առեք հետևյալ պնդումները՝ օգտագործելով անհավասարությունների նշանները.

ա) 11-ը մեծ է 0-ից=11>0 գ) –10-ը բացասական թիվ է= -10<0

բ) –7-ը փոքր է 0-ից= -7<0 դ) 2-ը դրական թիվ է= 2>0

8) Գրե՛ք որևէ յոթ ամբողջ թվեր, որոնք մեծ են՝

ա) –3-ից -3<4 գ) –7-ից -7<-2 ե) 2-ից 2<124 է) –5-ից -5<0

բ) –6-ից -6<-1 դ) 0-ից 0<6000 զ) 10-ից 10<920070 ը) 5-ից 5<31

Рубрика: Մաթեմ

Պարապմունք 30.

Ցանկացած բնական թիվ մեկով մեծ է իրեն նախորդող թվից, այսինքն՝ ստացվում է նրան մեկ գումարելու միջոցով.

1 = 0 + 1,
2 = 1 + 1,
3 = 2 + 1,
4 = 3 + 1,
5 = 4 + 1, …

Ճիշտ է նաև հետևյալ պնդումը. ցանկացած բնական թիվ (ինչպես և զրոն) մեկով փոքր է իրեն հաջորդող թվից, այսինքն՝ ստացվում է նրանից մեկ հանելու միջոցով։ Սկսելով, օրինակ, 5-ից՝ կարող ենք գրել

հավասարությունների հետևյալ հաջորդականությունը.

5 = 6 – 1,
4 = 5 – 1,
3 = 4 – 1,
2 = 3 – 1,
1 = 2 – 1,
0 = 1 – 1։

Հարց է ծագում՝ կարելի է արդյոք շարունակել այս հաջորդականությունը։ Կարծես թե այս հարցի պատասխանն ակնհայտ է. իհարկե, ո՛չ։ Չէ՞ որ հաջորդը պիտի լինի այնպիսի թիվ, որը հավասար է 0 – 1

տարբերությանը, այսինքն` այնպիսի թիվ, որը զրոյից փոքր է։ Իսկ մեզ ծանոթ թվերից ոչ մեկն այդպիսին չէ։ Սակայն զրոյից փոքր թվեր գոյություն ունեն և հնարավորություն են տալիս կատարելու հանման

գործողությունը անգամ այն դեպքում, երբ նվազելին հանելիից փոքր է։

Զրոյից փոքր թվերը կոչվում են բացասական թվեր։

Զրոյից 1-ով փոքր թիվը նշանակվում է այսպես. –1 (կարդացվում է,մինուս մեկե)։ Պարզ է, որ պիտի տեղի ունենա հետևյալ հավասարությունը.

–1 = 0 – 1։

-1-ը այսպես կոչված ամբողջ բացասական թվերից առաջինն է։

Հաջորդ ամբողջ բացասական թիվը –2-ն է, այն 1-ով

փոքր է –1-ից։ Այսինքն
՝ –2 = –1 – 1։

Նրան հաջորդում է – 3 թիվը.
–3 = –2 – 1 = –1 – 1 – 1։

Այսպես շարունակելով՝ կարելի է կազմել միանիշ բացասական

թվերի հետևյալ աղյուսակը.

–1 = 0 – 1

–2 = – 1 – 1 = 0 – 1 – 1

–3 = –2 – 1 = 0 – 1 – 1 – 1

–4 = –3 – 1 = 0 – 1 – 1 – 1 – 1

–5 = –4 – 1 = 0 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1

–6 = –5 – 1 = 0 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1

–7 = –6 – 1 = 0 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1

–8 = –7 – 1 = 0 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1

–9 = –8 – 1 = 0 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1 –1

Զրոյից փոքր թվերը կոչվում են բացասական թվեր։

Զրոն ո՛չ բացասական թիվ է, ո՛չ էլ դրական:

Ամբողջ դրական և բացասական թվերն ու զրոն ունեն ընդհանուր անվանում՝ ամբողջ թվեր։


Առաջադրանքներ:
1. Ո՞ր թվերն են կոչվում դրական, ո՞ր թվերը՝ բացասական։


Դրական են կոչվում այն թվերը որոնք մեծ 0-ից
Բացասական են կոչվում այն թվեր որոնք փողր են 0-ից

2. Ո՞րն է այն թիվը, որը ո՛չ դրական է, ո՛չ բացասական։

0

3. Ճի՞շտ է արդյոք, որ ցանկացած բացասական թիվ զրոյից փոքր է։

Այո

4. Ո՞ր թիվը կստացվի, եթե 0-ից հանենք 1։

-1

5.  Ո՞ր թվերն են կոչվում ամբողջ թվեր։

Բնական կոչվում են այն թվերը, որոնք առաջանում են հաշվելիս կամ նման առարկաներ համարակալելիս:

6. Ասե՛ք ջերմաչափների ցուցմունքները

1 – ջերմաչափ- -27
2- ջերմաչափ- +7
3- ջերմաչափ- 0
4- ջերմաչափ- 24
5- ջերմաչափ- -5

(տե՛ս նկարի)։

7. Կարդացե՛ք թվերը.

+2, –3, 0, +8, –10, –15, +1, –27, –12, +100, –91, –74:

8. Տրված են –5, –3, ½,  +5, +10, –2, ¾,  0, +4,1.2/5 թվերը: Նրանցից դո՛ւրս գրեք ամբողջ թվերը:

–5, –3,   +5, +10, –2,  0

9. Գործածելով + և – նշանները` գրե՛ք.

ա) 10^0 տաքություն- = +10 գ) 3^0 ցուրտ– = -3

բ) 0-ից 7^0 ցածր – -7 դ) 0-ից 8^0 բարձր– +8

10. Թվանշաններով և + կամ – նշանի միջոցով գրի՛ր բարձրությունները և խորությունները.

ա) Արագած լեռան բարձրությունը չորս հազար իննսուն մետր է։ = 4090 +

բ) Մոնբլան լեռան բարձրությունը չորս հազար ութ հարյուր յոթ մետր է։ 4807 +

գ) Կազբեկ լեռան բարձրությունը հինգ հազար երեսուներեք մետր է։ 5033 +

դ) Բայկալ լճի խորությունը հազար վեց հարյուր քսան մետր է։ 6120-

ե) Արաբական ծովի խորությունը հինգ հազար ութ հարյուր երեք մետր է։ 5083 –

զ) Ալեուտյան իջվածքի խորությունը յոթ հազար ութ հարյուր քսաներկու մետր է։ 7122 –

Рубрика: Ռուսերեն

Легенда о шелке․

О возникновении искусства возделывать шёлк в Китае существует красивая легенда. Согласно ей жена Великого Желтого Императора — Лэй Цзу сидела под тенистой кроной тутовника, наслаждаясь отваром из трав. Неожиданно в ароматный напиток упал кокон шелкопряда. Раздосадованная императрица извлекла кокон из чаши и обнаружила, что он начал разматываться, нить все тянулась и тянулась… В тот миг прекрасная Лэй Цзу догадалась, что из этой нити можно получить чудесное волокно для пряжи… С тех пор императрицу нарекли «Божеством Шёлка». По праздникам в ее честь на алтари храмов возлагали подношения в виде коконов шелкопряда.

История же гласит, что первые коконы тутового шелкопряда и их удивительные свойства были обнаружены китайцами почти пять тысяч лет назад. При раскопках в разных районах Китая коконы тутового шелкопряда были обнаружены в культурных слоях, относящихся к III тысячелетию до н. э. На найденных надписях на черепашьих панцирях и костях содержались иероглифы, обозначающие понятия « шелкопряд», «тутовник», «шёлк» и «шёлковая материя».

Послетекстовые вопросы։

1)Наслаждась отваром из трав, жена Великого Желтого Императора — Лэй Цзу чем-то раздасадовалась․ Чем именно?

Неожиданно в ароматный напиток упал кокон шелкопряда и тут Лэй Цзу раздасадовалась․

2)Что обнаружила в коконе прнекрасная императрица?

Обиженная императрица вынула кокон из чаши, обнаружила, что он начал расшатываться, продолжал растягиваться и растягиваться.

3)Как после этого происшествия начали называть императрицу и чтить ее?

 Лэй Цзу догадалась, что из этой нити можно получить чудесное волокно для пряжи… С тех пор императрицу нарекли «Божеством Шёлка».

4)Сколько лет назад были обнаружены коконы шелкопряда в Китае?

5000 лет назад

5)Какие иероглифы были найдены на черепашьих панцирях и костях при раскопках в разных районах Китая?

Были найдены иероглифы, обозначающие понятия « шелкопряд», «тутовник», «шёлк» и «шёлковая материя».

Рубрика: Պատմություն

Նախնադար

Հին քարի դար/ պալեոլիթհնագույն ժա մանակներից մինչև Ք. ա. XII հազարամյակնՄիջին քարի դար/մեզոլիթ/Ք.ա. 12-րդ հազ.-Ք.ա. 10-րդ հազ.Նոր քարի դար/ նեոլիթ/Ք.ա.10-րդ հազ.-Ք.ա. 6-րդ հազ.կեսերՊղնձի -քարի դար/էնեոլիթ/Ք. ա. VI հա զարամյակի կեսերից մինչև Ք. ա. V հա զա րամ յակի վերջերը:Բրոնզի /պղինձ +անագ/դարՔ.ա 4-րդ հազ.-Ք.ա.2-րդ հազ.Երկաթի դար՛/Ք.ա. 2-րդ հազ.
Զենքի տեսակներկայծքար, վանակատ, Նետ ու աղեղ, տեգ , պարսատիկ Պղնձից և քարից պատրաստված Կացին, սուրերկաթից պատրաստված
Աշխատանքի գործիքներ Հատիչ, կտ րիչ , քե րիչ, ծա կիչ
Զբաղմունքհա վաք չու թյունը և որ սոր դու թյունն,ձկնորսությունԸնտելացվեց վայրի կենդանինԱնասնապահություն, երկրագործություն, արհեստագործություն, պարզ փոխանակությունարդյունահանել
և օգտագործել մետաղ;
Զինագործություն, դարբնություն
Ապրելու վայրըՆախնադարյան հոտ-տոհմական համայնք, քարանձավ, Տեղափոխվեցին գետերի , լճերի ափամերձ շրջաններՏոհմերի միավորում-ցեղերի առաջացում, ընտրում էին ցեղի առաջնորդԲնակավայրի կառուցումՆահապետական ընտանիք, մասնավոր սեփականություն,հասարակական տարբեր խմբերի առաջացում,ցեղային միություն- պետության առաջացում
Նվաճումներ, հայտնագործություններհնչյունների հիման վրա էլ ձևավոր  վեց լե զուն (խոսքը), կրա կի ստաց ման գյու տըԱրտադրող տնտեսությունԱրոր,անիվավոր սայլ
Կրոնական պատկերացումներ, քրմություն

3․ Համաձա՞յն եք, որ անցումն արտադրող տնտեսության կարևոր նվաճում է/հիմնավորել/:

Անցումն արտադրող տնտեսության կարևոր նվաճում էր, որովհետև մարդկանց առօրյան հեշտացավ իրենց իսկ ստեղծած իրերի շնորհիվ։

2. Դիտել տեսաֆիլմերից մեկը, կես էջի սահմանում պատմել

  • ինչի մասին էր
  • ամենատպավորիչ հատվածը 
  • ինչ  նոր բան իմացար

«Նախնադարյան մարդը»/մուլտֆիլմ/

Ես մուլտֆիլմը շատ հավանեցի։ Ինձ շատ դուր եկավ այն մասը որտեղ կախարդական սենյակի միջոցով պապիկը և թոռնիկը հայտնվեցին քարե դարում։ Սկզբից պապիկը և թոռնիկը հայտնվեցին քարայրի մեջ, երբ պապիկը և թոռնիկը դուրս եկան քարանձավից նրանք մեծ անտառ տեսան, պապիկը և թոռնիկը տեսան տարբեր մրգատու ծառեր, նրանք տեսան քարայրի մոտ մի առվակ։ Թոռնիկը պապիկին հարցնում է,թե առաջին անգամ ինչպես են կրակ ստացել, քարայրի պատերը ինչով են նկարազարդել, ինչպես են ձուկ բռնել և այլ հարցեր, որոնք նրան շատ էին հետաքրքրում։ Պապիկը համբերատար պատասխանում էր իր հարցերին, ցուցադրելով այդ բոլորը։