Պարապմունք 42.
Թեմա՝ Ամբողջ թվերի գումարման օրենքները:
Տեսական նյութ
Բնական և կոտորակային թվերի գումարման ձեզ հայտնի տեղափոխական և զուգորդական օրենքները ճիշտ են նաև ամբողջ թվերի համար։
Տեղափոխական օրենք
Երկու ամբողջ թվերի գումարը գումարելիների տեղերը փոխա-
նակելիս մնում է նույնը։
Թվերի փոխարեն գործածելով տառերը՝ այս օրենքը կարելի է գրի
առնել հետևյալ կերպ.
a + b = b + a։
օրինակ՝ -2+(+8)=+8+(-2)
Զուգորդական օրենք
Եթե երկու ամբողջ թվերի գումարին ավելացվում է մի երրորդ
ամբողջ թիվ, արդյունքը հավասար է այն ամբողջ թվին, որը
ստացվում է առաջին թվին երկրորդ և երրորդ թվերի գումարն
ավելացնելիս.
(a + b) + c = a + (b + c)։
Օրինակ՝ (-10+6)+4=-10+(6+4)
Առաջադրանքներ
1.
ա) 35+5+798=838
բ ) 723+17+59=799
գ) 357+13+48=418
դ) 488+12+596=1096
2.
ա) -15 + (-23)=38
-23+(-15)=38
38-38=0
բ) 48+(-36)=12
(-36)+48=12
12-12=0
գ) -25+16=9
16+(-25)=9
9-9=0
դ) -8+18+(-7)=17
(-8+18)+(-7)=3
17-3=14
3. Ամբողջ թվերի զույգի համար ստուգե՛ք գումարման տեղափո-
խական օրենքի ճշտությունը.
ա) –9, –1
Օրինակ՝ -9+(-1)=-10; (-1)+(-9)=-10
գ) +8, –10,=
-10 (+8)=2
ե) –13, +14,=1
+14, (-13)=1
է) +8, 0,=8
0 (+8)=8
բ) –3, +7,=
դ) –21, +12,
զ) 0, –7,
ը) +1, –4։
7) Տասնվեցհարկանի շենքի երկու հարևան մուտքերի վերելակները
կանգնած էին 12-րդ հարկում։ Մի վերելակը նախ բարձրացավ 2
հարկ, ապա իջավ 5 հարկ։ Մյուս վերելակը նախ իջավ 5 հարկ,
ապա բարձրացավ 2 հարկ։ Ո՞ր հարկերում կանգնած կլինեն վերելակները։
12+2-5=9
12-5+2=9
Ռոբերտ Մխիթարյան 