День: 16 ноября 2021

1. Ընդգծված բառակապակցությունները փոխարինի՛ր բաղադրյալ բառերով:

Հայաստանը հայտնի է որպես տուֆի ու բազալտի երկիր: Հրաբուխից առաջացող քարերի տեսակները վաղուց ժամանակներից օգտագործվել են որպես շինանյութ: Տուֆով կառուցված եկեղեցիներ, կամուրջներ ու բացմաթիվ ժամանակակից նոր կառուցված բաներ կան: Բազալտի ու տուֆի հետ մեր երկրից դուրս են հանվել բաձորակ  ունեցող մարմար, գրանիտ ու պեմզա:

2․ Ընդգծված բաղադրյալ բառերը փոխարինի՛ր բառակապակցություններով:

Մարգարիտի հատիկները տարբեր մեծության են լինում: Աշխարհում ամենից մեծը լոնդոնյան թանգարանի մեծահռչակ ութսունհինգ գրամ կռշող մարգարիտն է: Համպարը թանկ արժեք նյութ է, որը գործածվում է լավագույն օծանելիքների արտադրության մեջ: Դա սև գոյնի, քարանման նյութ է, որը միայն կաշալոտի աղիներում է լինում: Դա մեծ մասամբ հանում են  Տեգով խոցված կաշալոտի աղիներից, բայց երբեմն ծովափին էլ կարող են գտնել:

3․ Տրված բառերը տեղադրի՛ր կետերի փոխարեն՝ համապատասխանեցնելով նախադասություններին:

Խռպոտ, դժոխք, գործընկեր, ոգևորվել, զառիվայր, անկոտրում, ընդհատել, միանգամայն:

Տոթ էր, աղմուկ ու խառնաշփոթ. կարծես դժողք լիներ:

Գլորվում էր զառիվար լանջով:

Ձայնն էլ խզված էր ու Խռպոտ :

Առանց ընդհատել լսեցին նրա ամբողջ ելույթը ու հետո նստեցին մտամոլոր:

Դու միանգամայն անտեղյակ ես, դրա համար էլ խոսքդ չեն լսում ու աղմկում են:

անկոտրում ոգի ունի, հեշտ չէ նրան ծնկի բերել:

Միանգամից ոգևորվել է ու կպչում գործի:

4․Բառարանի օգնությամբ գրիր տրված բառերի բացատրությունը:
Տրտմել-1. Տրտում դառնալ, թախծել:                  

վաղորդայն-Վաղ առավոտ, այգաբաց:

մեղանչել-1. Մեղք՝ հանցանք գործել:

մաքառել-1. Պայքարել, կռիվ մղել:

անտունի-Ժողովրդական երգի մի տեսակ:

դրվատել-Գովել, գովաբանել, ներբողել:

երկնչել-Վախենալ, երկյուղ կրել:

5 . Տրված առածները ընդգծված բառերի հականիշների օգնությամբ լրացրո՛ւ:
Ամառվա փուշը …նուշը:
Բարեկամ կորցնելը հեշտ է, …գտնելն է դժվար…:
Դուրսը քահանա,ներսը սատանա ….:
Գիտունին գերի եղիր, …մի՛ եղիր անգետին սիրելի…:
Գիտունի հետ քար քաշի, բայց անգետի հետ փլավ մի կեր…..:
Իր աչքի գերանը չի տեսնում, ուրիշի աչքը չի տեսնում ….:

6․ Տրված դարձվածքներով նախադասություններ կազմի՛ր:
Աչքերով ուտել, խելքը ուտել, լույս աշխարհ գալ, գիշերը ցերեկ անել, գլխի ընկնել, ծակուծուկ մտնել:

Նա աձքերով ուտում է միրգ։
Նա իմ խելքը կերըավ տարավ դուրս։
Ես հնվարի տասնը մեկին լույս աշխար եմ եկել։
Ճանապարի ասվալտապատումը շարունակում էր գիշեր և ցերեկ
Ես գլխ ընկ որ պետք է գնամ մենթալի։
Նա Աշոտին տեսնելի ծակուծուկ էր մտնում որ չտեսնվեր։

Այն ամբողջ թվերը, որոնք կոորդինատային ուղղի վրա գտնվում են զրոյից միևնույն հեռավորության վրա, բայց հակառակ ուղղություններով, կոչվում են հակադիր թվեր։

Օրինակ -5  ու 5-ը 0-ից գտնվում են 5 միավոր հեռավորության վրա, և տեղադրված են տարբեր ուղղություններով, ուրեմն այդ թվերը  հակադիր թվեր են։

Հասկանալի է, որ յուրաքանչյուր ամբողջ թվի համար գոյություն ունի նրան հակադիր միայն մեկ թիվ։ Օրինակ՝ +7 թվին հակադիր է –7 թիվը, իսկ –7 թվին հակադիր է +7 թիվը, գրենք այսպես.

– (+7) = –7,
– (–7) = +7։

Ինչպես տեսնում եք, հակադիր թվերը տարբերվում են կրարց  միայն նշանով։ 0 թիվը նշան չունի եւ այդ պատճառով համարվում է ինքն իրեն հակադիր։ Կոորդինատային ուղղի վրա այն կետերը, որոնց կոորդինատները հակադիր թվեր են, հաճախ կոչվում են հակադիր կետեր։

1. Ո՞ր թվերն են կոչվում հակադիր թվեր, գրիր օրինակներ:

Օրինակ՝ +5 թվին հակադիր է –5 թիվը, իսկ –5 թվին հակադիր է +5 թիվը:

2. Գրե՛ք եւ ընթերցե՛ք տրված թվին հակադիր թիվը.

ա) –8 +8,     գ) +3 -3,        ե) –200 +200,           է) –32 +32,

բ) –11 +11,    դ) +18 -18       զ) +137 -137,           ը) –41 +41։

3. ա) դրական թվի հակադիր թիվը ի՞նչ նշան ունի,

–

բ) բացասական թվի հակադիր թիվը ինչ նշան ունի

+

գ) Գրիր զրոյի հակադիր թիվը:

0

4. Գտե՛ք այն թիվը, որը աստղանիշի փոխարեն տեղադրելու դեպքում հավասարությունը ճիշտ կլինի.

ա) – (-35) = 35, բ) – (-81) = 81, գ) –44 = –44, դ) – 125 = –125։

5.Հետեւյալ հավասարություններից որո՞նք են ճիշտ կազմված.

ա) – (–63) = 63,
գ) 38 = – (+38),
ե) 16 = + (–16),

բ) – (+45) = –45,
դ) –52 = – (–52),
զ) –27 = – (+27)։

ա, բ և զ հավասարոթյունները ճիշտ են կազմված

6.Տրված են A (–11), B (+17) կետերը։ Գրե՛ք՝

ա) C կետի կոորդինատը, եթե այն հակադիր է A կետին,

+11

բ) D կետի կոորդինատը, եթե այն հակադիր է B կետին։

-17

7. Նշված տոկոսները արտահայտիր կոտորակներով.
12% – 12/100
14% – 14/100
50% – 50/100
110% – 110/100
60% – 60/100
25% – 25/100

8. Հաշվի՛ր
1.¼+2.⅗

77/20

12.1/6×3

116/6

4/7-1/7

3/7

9/10+⅕

11/10