Рубрика: Մայրենի

Մայրենի

1․ Տրված բառերից նոր բառեր կազմի՛ր -ոց (-նոց, -անոց) ածանցով:

ա) Ծաղիկ-ծաղկանաոց, հյուր-հյուրանոց, ավազակ-ավազականոց, մեղու-մեղվանոց:

բ) Գոգ-գոգնոց, ձեռ-ձեռնոց, մատ-մատնոց:

զ) Կապել-կապոց, խարտել-խարտոց, սփռել-սռփոց:

դ) Դրամ-դրամանոց, կիլոգրամ-կիլոգամանոց, մետր-մետրանոց :

ե) Խշշալ-խշշոց, մռնչալ-մռչոց, զռռալ-զռռոց, ոռնալ-ոռնոց:

2․ Առաջին շարքի յուրաքանչյուր բառ հնարավոր բոլոր ձևերով բաղադրի՛ր (բադադրալ բառեր կազմիր) երկրորդ շարքի ածանցների հետ:

Ա. Հյուսիս, լեզու, հայր, դրախտ, տոն, նկարիչ, մեղ(ք), հարս(ն), օտար, բազում, բն(ական), հան(ել), հաս(նել), դր (դնել), շահ(ել), պահ(ել):

Բ. Ույթ, ածո, ական, ային, անի, (ա)բար, ոտի, (ա)վոր, (ա)ցու, ություն:

հյուսիսային, լեզվանի, հայրություն, դախտային, տոնական, նկարիչություն, մեղավոր, հարսանի, օտարային, բազմություն, բնական, հանավոր, դրական, շահային, պահականշ;

3․ Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:

Մարտատար գնացքը կարո՞ղ է քսանմեկ րոպում կտրել անցնել Ամերիկայի Միացևալ Նահանգները՝ Խաղաղ օվկևանոսից մինչև Ատլանտիդան: Դա նույնիսկ ինքնաթիռով հնարավոր չէ: Բայց ամերիկյան մի համալսարանի գիտնականներ պնդում են, որ այդ իրագործելի է: Մի ագգային գիտաժողովում նրանք ստորերկրը նոր փոխադրամի.ոցի նախագիծ են ներկայացրել:

4․ Ընտրի՛ր փակագծում գրված տարբերակներից մեկը։

… (ինքնագլուխ, անկաշկանդ, ազատ, անկախ) ոճի ըմբշամարտին հատուկ է… (հնարների, հնարքների գյուտերի) ազատությունը: Ասենք՝ թույլատրվում է… (իրավունք է տրվում, արտոնվում է) բռնել մրցակցի ոտքը, ոտք գցել, … (շրջել, թավալել, գլորել, գցել): … (ընտիր, դասական, օրինակելի) ոճի մարզիկը ոտքով … (գյուտերի, հնարքների, հնարների) դիմելու … (իշխանություն, իրավասության, իրավունք) չունի: Երբ նորից … (ծնվեցին, կյանք մտան) օլիմպիական (մրցումները, խաղերը), դրանց ծրագրում … (տեղ գրավեց, տեղավորվեց, տեղ գտավ, արտահայտվեց) դասական ըմբշամարտը:Սկզբում քաշային … (անջատումներ, ճյուղավորումներ, բաժանումներ) չկային:

5․Տրված բառազույգերի բաղադրիչները տեղափոխելով՝ ստացի՛ր նոր բարդ բառեր: Տրված և ստացված բառերն արմատների միջոցով բացատրի՛ր:

Օրինակ՝

ամփոփաթերթ, ծաղկագիր — ամփոփագիր, ծաղկաթերթ:

Ծովասուն, ձեռնամարտ-Ծովամարտ, ձմեռասուն

Բևեռախույզ, երկրամերձ:-Բևեռամերձ երկրախույզ

Ձկնակեր, մարդավաճառ-Ձկնավաճառ մարդակեր

6․ Հնչյունափոխված արմատները գտի՛ր, գրի՛ր դրանց անհնչյունափոխ ձևերը և նշի՛ր, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել:

Պատկերազարդ-պատկեր+ազարդ, բազկաթոռ-բազուկ+աթոռ (ու-ն սղվել է), ոսկեվառ-ոսկի+վառ (ի-ն դարձել է ե), մաքսանենգ-մաքսանենգ-, կաղնեփայտ-կաղին+փայտ (ի-ն դարձել է ե), գրկել-գիրկ+ել (ի սղվել է), լեռնաշղթա-լեռն+ա+շղթա, պատուհան, ամառնամուտ, մարդամոտ-մարդ+ա+մոտ, ժամացույց-ժամ+ա+ցույց, հողագունդ, ջերմանավ, սրտապատառ, ցուցանակ, սիրառատ, գինեվաճառ, գերեվաճառ, բարեգութ, մատենագիր, լուսամուտ:

7․ Ընդգծված բառակապակցությունները փոխարինի՛ր ածանցավոր բառերով:

Պոչ ունեցող-պոչավոր մի կենդանի էր գալիս:

Չգիտեի, որ այդքան զորություն ունեցող-զորավոր հսկա ես:

Այդտեղ որսորդները երկու ոտք ունեցող-երկոտանի զարմանալի կենդանի են տեսել:

Երկրորդ անգամ հայտնվողը նույն ձին չէր, սրա պոչը մի քիչ երկար-երկարոտ էր, գույնն էլ՝ մի քիչ դեղին-դղնաոր:

Իբրև հայր-հայրական՝ խրատում էր ու համոզում, որ ներող լինի:

Որպես մտերիմ՝— բարեկամ հորդորում էր, որ մի օր էլ տանը մնա:

Եղբոր նման-եղբայրաբար օգնում է ու հետևում, որ վատ բան չանես:

Թշնամու նման -թշնամանաման եք խոսում:?

Հարցը իր (յուր) ձևով-յուրովի լուծեց ու գնաց:

8․ Ընդգծված բաղադրյալ բառերը փոխարինի՛ր բառակապակցություններով:

Անսահման-սահման չունեցող հզորություն ու անսանձ գոռոզություն ուներ Թեմուրը: Միջնադարի-միջին արի ոչ մի քաղաք չէր կարող համեմատվել նրա նոր մայրաքաղաքի հետ: Ճարտարապետի ձին մի օր կորել էր այդ քաղաքի ամենամեծ-բոլորիծ մեծ պարտեզում և մեկամսյա-մեկ ամիս որոնումներից հետո հազիվ գտնվել: Թեմուրն իր մայրաքաղաքի՝ Սամարղանդի շրջակայքի-շուրջ տարացքը գյուղերն անվանել էր Բաղդադ, Կահիրե, Դամասկոս, որ աշխարհի մեծագույն-մեծ գույն քաղաքները որպես աննշան-ազդանշան չունեցող գյուղեր տեսներ: