Вы уже хорошо знаете, что в русском языке существительные могут быть мужского (он), женского (она) или среднего (оно) рода.
Трудно определить род существительных, которые оканчиваются на -ь. Такие слова надо запоминать. Однако есть несколько секретов, которыми я хочу поделиться с вами.
1. Если вы встретили слово на -ь в тексте, обратите внимание на соседние слова, особенно прилагательные и глаголы в прошедшем времени. Например, вы читаете: «Спортсмен получил золотую медаль». Слово «медаль» употреблено в винительном падеже, а прилагательное «золотую» — в винительном падеже и женском роде. Значит, слово «медаль» — это слово женского рода.
2. Запомните! Всегда относятся в мужскому роду:
названия месяцев (октябрь, июнь); слова на -арь (словарь, календарь); слова на -тель (учитель, выключатель).
3. Запомните! Всегда относятся с женскому роду: слова на -чь, -шь, -щь (ночь, мышь, вещь и др.); слова на -ость (они образованы от прилагательных; сухой — сухость, мягкий — мягкость); слова на -бь, -вь, -дь, -зь, -сь, -ть (любовь, тетрадь и др.).
Исключения: голубь, лебедь, дождь, гвоздь — это слова мужского рода! 4. Слова на -ль, -нь, -рь могут быть как мужского, так и женского рода.
Թեմա՝ երկու անհայտով առաջին աստիճանի հավասարումներ Նախ դիտարկենք մեկ անհայտով առաջին աստիճանի հավասարում․ Oրինակ՝ x+7=10 մեկ անհայտով հավասարում է։ Հավասարումը կասենք առաջին աստիճանի է, եթե հավասարման աջ և ձախ մասերում անհայտը մասնակցում է միայն մեկ աստիճանով։
Լուծել առաջին աստիճանի հավասարում՝ նշանակում է գտնել տառերի այն բոլոր հնարավոր արժեքները, որոնց դեպքում հավասարման աջ ու ձախ կողմերի թվային արժեքներն իրար հավասար են։ Լուծենք վերը նշված x+7=10 հավասարումը, պարզ է, որ թաքնված թիվը կլինի՝ x=3։
Այժմ բերենք երկու անհայտով առաջին աստիճանի հավասարման օրինակ՝ x+y=10 այս հավասարմանը մասնակցում է երկու անհայտ՝ x, y-ը, դրա համար էլ ասում ենք երկու անհայտով հավասարում։ Պարզ է, որ նշված օրինակում այն ունի բազմաթիվ լուծումներ։ x+y=10 x=3; y=7 լուծում է x=2; y= 8 նույնպես լուծում է — — — — — — — — — լուծումները շատ են․․․
Առաջադրանքներ։ 1. Ե՞րբ է հավասարումը կոչվում առաջին աստիճանի։
Հավասարումը կոչվում է առաջին աստիճանի, երբ հավասարման աջ և ձախ կողմերի անհայտները մասնակցում են միայն մեկ աստիճանով։ 2. Բեր մեկ անհայտով առաջին աստիճանի հավասարման օրինակներ։
4x+2x=12 3. Ի՞նչ ես հասկանում երկու անհայտով առաջին աստիճանի հավասարում ասելով, փորձիր բացատրել։
Երկու անհայտով առաջին աստիճանի հավասրմանը մսնակցում են երկու անհայտ։ 4. Բեր երկու անհայտով առաջին աստիճանի հավասարման օրինակներ։
4x+2y=12 5. Ստորև գրված հավասարումների համար գտիր երեք տարբեր լուծումներ։ x-y=100
Բոլոր մարմինները երկրի ձգողության ազդեցությամբ ընկնում են նույն արագացմամբ:
2.Որ երևույթն են անվանում ազատ անկում:
Մարմինների անկումը, որը տեղի է ունենում միայն Երկրի ձգողության ազդեցությամբ, կոչվում է ազատ անկում:
3.Ինչպես կարելի է համոզվել, որ ազատ անկումը հավասարաչափ արագացող է:
Մարմինների անկումը, որը տեղի է ունենում միայն Երկրի ձգողության ազդեցությամբ, կոչվում է ազատ անկում:
4.Նկարագրել Գալիլեյի օրենքի ճշմարտացիությունը հաստատող փորձերը:
Վերցնել մոտ 1 մ երկարությամբ ապակե խողովակ, որը մի կողմից փակ է, իսկ մյուս կողմից ծորակ ունի, և որի մեջ դրված են կապարե գնդիկ, խցան և փետուր: Սկզբում խողովակը պահում են ուղղաձիգ դիրքով, հետո այն արագ շրջում են 180°-ով:
5.Ինչի է հավասար ազատ անկման արագացումը և ինչպես է այն ուղղված:
g=9,8մ/վ²
6.Գրել ազատ անկման բանաձևերը:
S=gt²/2
7.Որ շարժումն են անվանում շրջանագծային հավասարաչափ շարժում:
Այն շարժումը, որի հատագիծը շրջանագիծ է։
8.Ինչ ուղղություն և մեծություն ունի արագությունը շրջանագծային հավասարաչափ շարժման դեպքում: Բերել օրինակներ:
Շրջանագծի յուրաքանչյուր կետում մարմնի շարժման ակնթարթային ուղղությունը համընկնում է այդ կետով շրջանագծին տարված շոշափողին:
9.Ինչ է պտտման պարբերությունը:
Պտտման պարբերություն է կոչվում այն ժամանակը, որի ընթացքում շրջանագծով հավասարաչափ շարժվող մարմինը կատարում է մեկ լրիվ պտույտ։
10.Ինչ է պտտման հաճախությունը,և որն է նրա միավորը:
Պտտման հաճախականություն են անվանում այն ֆիզիկական մեծությունը, որը հավասար է միավոր ժամանակամիջոցում մարմնի կատարած պտույտների թվին:
11.Գրել և բացատրել պտտման պարբերության և հաճախության կապն
արտահայտող բանաձևը:
Այսպիսով, պտտման պարբերությունը որոշելու համար անհրաժեշտ է N թվով պտույտներ կատարելու վրա ծախսված ժամանակը բաժանել պտույտների թվի վրա.
T=t/N
12.Ինչպես կարելի է հաշվել շրջանագծով հավասարաչափ շարժվող մարմնի արագությունը,եթե հայտնի են շրջանագծի շառավիղը և պտտման պարբերությունը կամ պտտման հաճախություն:
Իմանալով շառավիղը մենք կստանաք շրջանագծի երկարությունը։ Այդ երկարությորը հավասար կլինի S:
Պտտման պարբերությունը կամ պտտման հաճախություն հավասար կլինի t:
Հետո միջին արագությունը հաշվող բանաձևի միջոցով մենք կստանաք մարմնի արագությունը։
v=S/t
1. Կրկնել «Կինեմատիկա» բաժնի թեմաները և լուծել խնդիրներ:
2. Պատրաստել ուսումնական նյութ և դասարանում ներկայցնել հետևյալ թեմաներից որևէ մեկի շուրջ.
ա/ «Արիստոտելից մինչև Գալիլեյ»;
բ/ «Քարն ու փետուրը միաժամանակ»;
գ/ «Գալիլեո Գալիլեյ»:
(Կարող եք օգտվել նաև դասագրքի էջ18-ի «Հետաքրքիր է իմանալ» բաժնի Գալիլեյի գիտափորձի մասին);
3. Նախագծային աշխատանք՝ «Որոշել բարձրությունը»: (Ֆիկսել որոշակի բարձրությունից ցած նետած մարմնի ժամանակը և հաշվել տվյյալ կետի` կամուրջ, բարձրահարկ շենքի որևէ հարկ, կամ ուղակի պատշգամբի բարձրությունը h=gt2/2 բանաձևի օգնությամբ );
4. Լուծել հետևյալ խնդիրները.
Խնդիրներ՝
1.Որքան կտևի 500մ բարձրությունից թողած մարմնի անկումը:
3.Ինչ արագությամբ են շարժվում անվադողի եզրակետերը, եթե անվադողի շառավիղը 60սմ է, իսկ պտտման հաճախությունը 8 վ(-1):
4.Երկրագունդը Արեգակի շուրջը պտտվում է գրեթե շրջանագծային ուղեծրով: Երկրագնդի հեռավորությունը Արեգակից մոտավորապես 150 000 000 կմ է: Ինչ արագությամբ է Երկիրը պտտվում Արեգակի շուրջը: 1 տարվա տևողությունն ընդունել 365,26 օր:
8. Տրված են երկու թվեր, որոնցից առաջինը վերջանում է 4 զրոյով, իսկ երկրորդը՝ 3 զրոյով։ Կարելի՞ է պնդել, որ այդ թվերի արտադրյալի արժեքի վերջում զրոների քանակը 7 է։
Подойдите с пониманием: Подходите к человеку с равнодушием с пониманием и состраданием. Попытайтесь почувствовать, что он или она переживает, и покажите, что вы готовы выслушать и помочь.
Задайте открытые вопросы: Задавайте вопросы, которые помогут человеку выразить свои чувства и мысли. Например, «Что вас беспокоит?» или «Как вы себя чувствуете?»
Слушайте активно: Посвятите время просто слушанию. Не прерывайте, не советуйте сразу решения, а просто слушайте и проявляйте интерес.
Предложите помощь: Предложите помощь в решении проблемы, если человек готов к этому. Но не навязывайте свою помощь, оставьте выбор за ним или ней.
Поддержите в поиске профессиональной помощи: Если равнодушие связано с серьезными эмоциональными или психологическими проблемами, поддержите человека в поиске профессиональной помощи. Это может быть психолог, психиатр или другой специалист.
Ինչպիսին՞ էր իրավիճակը Սյունիքում մինչև Դավիթ բեկի ժամանումը։ Սյունիքը շատ վատ վիճակում էր ուներ ֆինանսական և տնտեսակն խնդիրներ,բայց երբ Դավիթ բեկը ժամանեց Սյունիք իրավիճակը փոխվեց:
Որոնք էին Դավթի բեկի առաջին քայլելը Սյունքիքում: Սյունիքի գյուղացիական ազատագրական շարժման առաջնորդ։Ծնվել է 1669թ.Սյունիքի Կովսական աշխարհի Բաղք գյուղում,իշխանական տոհմից է:
Թվարկեք Սյունիքի ազատագրության համար մղված խոշոր ճակատամարտերը։Չավնդուրի ճակատամարտՀալիձոր բերդի հաղթանակը, Զևայի և Որոտանի բերդերի ազատագրումը
Ինչ համաձայնություն ձեռք բերեց Դավիթ բեկը պարսից շահի հետ:
1․ Կրկնել նախորդ դասի թեման՝ Դաս 2։ Վերհիշել բանաձևերն ու դրանք օգտագործել գործնական խնդիրների լուծման համար (Թեմա 2՝ § 2. Հավասարաչափ արագացող շարժում: Արագացում: § 3. Հավասարաչափ արագացող շարժման արագություն: § 4. Ճանապարհը հավասարաչափ արագացող շարժման դեպքում)։
2. Լաբորատոր աշխատանք. (Կատարել փորձը լաբորատորիայում, գրանցել համապատասխան չափումների տվյալները և հաշվարկների օգնությամբ հաշվել թեք ճոռով շարժվող մետաղե գնդիկի հավասարաչափ արագացող շարժման արագացումը)։
Հավասարաչափ արագացող շարժման արագացման որոշումը.
N
t, վ
s, մ
a, մ/վ2
v, մ/վ
1.
0,96
1,1
55/48
11/10
2.
0,80
1,1
1,375
1,1
3.
0,93
1,1
110/93
4.
1,06
1,1
55/53
Աշխատանքի նպատակը. չափել այն արագացումը, որով շարժվում է գնդիկը թեք ճոռով:
Անհրաժեշտ սարքեր և նյութեր. մետաղե ճոռ, պողպատե գնդիկ, վայրկենաչափ, պողպատե գլան, չափերիզ, ամրակալան:
Աշխատանքի ընթացքը.
1. Հավաքեք նկարում պատկերված փորձասարքը:
2. Գնդիկը բաց թողեք և վայրկենաչափով նշեք ժամանակի այն t պահը, երբ գնդիկը կհարվածի գլանին
3. Չափերիզով չափելով գնդիկի անցած ճանապարհը` որոշեք գնդիկի շարժման արագացումը` a = 2S/t2:
1. Իրար հաջորդող երկու հավասար ժամանակամիջոցներում մեքենան շարժվել է համապատասխանաբար 10 մ/վ և 15 մ/վ արագություններով: Գրեք մեքենայի միջին արագությունն ամբողջ շարժման ընթացքում:
2. Իրար հաջորդող երկու հավասար ճանապարհներ մեքենան շարժվել է համապարասխանաբար 10 մ/վ և 15 մ/վ արագություններով: Գրեք մեքենայի միջին արագությունն ամբողջ շարժման ընթացքում։
3. «Թռչող դահակորդները» ժամանակակից ցարկահարթակների վրա 108 կմ/ժ արագության հասնում են 5 վ ի ընթացքում: Ի՞նչ արագացմամբ են շարժվում դահուկորդները և որքան ճանապարհ են անցնում այդ ընթացքում:
4. Թեք ճոռով դադարի վիճակից գլորվող գնդակը առաջին վայրկյանում անցավ 0,1 մ ճանապարհ: Ինչքա՞ն ճանապարհ կանցնի այն առաջին 3 վ–ում:
ԿԱՐԵՎՈՐ Է ԻՄԱՆԱԼ
Հիշենք, որ արգելակման ձանապարհի կախումը մարմնի սկզբնական արագությունից որոշվում է հետևյալ բանաձևով. So= Vo2/ 2a :
Այս բանաձևից բխող մի հետևության մասին պետք է իմանան բոլորը՝ տրանսպորտային միջոցներ վարողներն ու հետիոտները: Համաձայն այդ բանաձևի՝ արգելակման ճանապարհը մարմնի սկզբնական արագությունից կախված է քառակուսային օրենքով: Սա նշանակում է, որ նույն արագացման դեպքում մարմնի սկզբնական արագությունը 2 անգամ մեծացնելիս արգելակման ճանապարհը մեծանում է 4 անգամ: Օրինակ՝ 30 կմ/ժ արագությամբ շարժվող ավտոմեքենան ասֆալտապատ ճանապարհին հաջողվում է կանգնեցնել մոտ 6 մ հեռավորության վրա: Ուստի, այդ արագությամբ շարժվող ավտոմեքենան անցումի մոտ կանգնեցնելու համար պետք է սկսի արգելակել, երբ այն անցումից 6 մ հեռավորության վրա է:
Եթե այդ նույն տեղից սկսի արգելակել 60 կմ/ժ արագությամբ շարժվող ավտոմեքենան, ապա նրան անցումի մոտ կանգնել չի հա– ջողվի, որովհետև այդ արագության դեպքում ավտոմեքենայի արգե լակման ճանապարհը 24 մ է, և այն կանգ կառնի միայն անցումից 18 մ հեռավորության վրա: Անցումի մոտ կանգնելու համար վարորդը շատ ավելի վաղ պետք է սկսի արգելակումը:
Նոր դաս
§ 5. Ազատ անկում: Ազատ անկման արագացում:
§ 6 . Հավասարաչափ շարժում շրջանագծով:
1.Ձևակերպել Գալիլեյի օրենքը:
Բոլոր մարմինները երկրի ձգողության ազդեցությամբ ընկնում են նույն արագացմամբ:
2.Որ երևույթն են անվանում ազատ անկում:
Ազատ անկումը մարմնի ցանկացած անկումն է, որտեղ երկրի ձգողականությունը դրա վրա ազդող միակ ուժն է։
3.Ինչպես կարելի է համոզվել, որ ազատ անկումը հավասարաչափ արագացող է:
Երկիր մոլորակի ձգողական ուժը ազդում է բոլոր մարմինների վրա և հաղորդում է նրանց նույն արագացումը, և այդ ուժը հաստատուն է։
4.Նկարագրել Գալիլեյի օրենքի ճշմարտացիությունը հաստատող փորձերը:
Վերցնել մոտ 1 մ երկարությամբ ապակե խողովակ, որը մի կողմից փակ է, իսկ մյուս կողմից ծորակ ունի, և որի մեջ դրված են կապարե գնդիկ, խցան և փետուր: Սկզբում խողովակը պահում են ուղղաձիգ դիրքով, հետո այն արագ շրջում են 180°-ով:
5.Ինչի է հավասար ազատ անկման արագացումը և ինչպես է այն ուղղված:
g=9,8մ/վ²
6.Գրել ազատ անկման բանաձևերը:
S=gt²/2
7.Որ շարժումն են անվանում շրջանագծային հավասարաչափ շարժում:
Այն շարժումը, որի հատագիծը շրջանագիծ է։
8.Ինչ ուղղություն և մեծություն ունի արագությունը շրջանագծային հավասարաչափ շարժման դեպքում: Բերել օրինակներ:
Մեծությունը հաստատուն է և ամեն կետում ուղղված է այդ կետին տարված շոշափողով։
Օրինակ՝ ժամացույցի սլաք։
9.Ինչ է պտտման պարբերությունը:
Պարբերական նշանակում է ժամանակի ընթացքում կրկնվող, իսկ այն ժամանակամիջոցը, որից հետո կրկնվում է տվյալ երևույթը, անվանում են պարբերություն:
10.Ինչ է պտտման հաճախությունը,և որն է նրա միավորը:
Պարբերական շարժումները բնութագրվում են պարբերությամբ և հաճախությամբ: Համաձայն սահմանման՝ պտտման պարբերությունը ժամանակամիջոց է, հետևաբար նրա չափման միավորը ՄՀ-ում 1 վայրկյանն է (1 վ):
11.Գրել և բացատրել պտտման պարբերության և հաճախության կապն
արտահայտող բանաձևը:
Այսպիսով, պտտման պարբերությունը որոշելու համար անհրաժեշտ է N թվով պտույտներ կատարելու վրա ծախսված ժամանակը բաժանել պտույտների թվի վրա.
T=t/N
12.Ինչպես կարելի է հաշվել շրջանագծով հավասարաչափ շարժվող մարմնի արագությունը,եթե հայտնի են շրջանագծի շառավիղը և պտտման պարբերությունը կամ պտտման հաճախություն:
Իմանալով շառավիղը մենք կստանաք շրջանագծի երկարությունը։ Այդ երկարությորը հավասար կլինի S:
Պտտման պարբերությունը կամ պտտման հաճախություն հավասար կլինի t:
Հետո միջին արագությունը հաշվող բանաձևի միջոցով մենք կստանաք մարմնի արագությունը։
v=S/t
Խնդիրներ՝
1.Որքան կտևի 500մ բարձրությունից թողած մարմնի անկումը:
Առաջինն է կիրառել բնության հետազոտման փորձնական մեթոդը: Հայտնաբերել է մարմնի անկման և իներցիայի օրենքները: Ստեղծել է դիտախողովակ, դրանով կատարել է աստղագիտական դիտումներ:
Սովորել՝ Է. Ղազարյանիդասագրքից. §5; §6 (էջ 13-20):
Պատրաստել ուսումնական նյութ էջ18-ի «Հետաքրքիր է իմանալ»; «Արիստոտելից մինչև Գալիլեյ»; «Քարն ու փետուրը միաժամանակ»; «Պարբերական և պարբերություն» կամ «Գալիլեո Գալիլեյ» թեմաներից որևէ մեկի շուրջ:
8. Տրված են երկու թվեր, որոնցից առաջինը վերջանում է 4 զրոյով, իսկ երկրորդը՝ 3 զրոյով։ Կարելի՞ է պնդել, որ այդ թվերի արտադրյալի արժեքի վերջում զրոների քանակը 7 է։
9. 7, 2, −5, 0 թվերից որո՞նք են հետևյալ հավասարման արմատներ. ա) x + 5 = 0,