Կարդալ բնագիրը և կատարել առաջադրանքները.
(1) Աշխարհահռչակ կոմպոզիտորը՝ Արամ Խաչատրյանը, այն հազվագյուտ արվեստագետներից է, որոնք կենդանության օրոք արժանացան համաշխարհային փառքի և ճանաչման: (2) Մի հանգամանք, սակայն, զայրացնում էր Խաչատրյանին. որ երկիրն էլ այցելեր, նախ և առաջ հատուկ հիացմունքով կատարում էին «Սուսերով պարը»՝ գրված «Գայանե» բալետի համար: (3)-Թողած «Սպարտակը», իմ մյուս ստեղծագործությունները՝ միշտ պատահականորեն ստեղծված այդ պարի մասին են խոսում,- հաճախ էր ասում նա՝ չափազանց վրդովված: (4) Երբ Խաչատրյանը գրեց «Գայանեն», նախնական տարբերակում «Սուսերով պարը» չկար. ահա զավեշտալի մի պատմություն՝ կապված «Սուսերով պարի» ստեղծման հետ: (5) Բալետը Մոսկվայում պատրաստվում էր բեմադրության, իսկ ինքը՝ հեղինակը, այդ օրերին Կույբիշևում էր: (6) Մի օր անսպասելիորեն կոմպոզիտորի տանը հայտնվեցին Մեծ թատրոնի մի խումբ աշխատակիցներ տնօրենի ուղեկցությամբ. պարզվեց՝ «Գայանեի» մեջ ընդգրկված մի անվանի մենապարուհի դժգոհ է, որ չունի անձամբ իր համար գրված պար: (7) -Արա՛մ Իլյիչ, Ձեզ համար ի՞նչ դժվար բան է մի պար հորինելը,- աղերսական ձայնով խնդրում էին եկվորները.- խնդրում ենք մտնել մեր անելանելի վիճակի մեջ: (8) Խաչատրյանը զայրացավ. հանպատրաստից ինչպե՞ս կարելի է ստեղծագործել. դա արդեն քմահաճույք է: (9) Բայց ինչ կարող էր անել. մարդիկ երկար ճանապարհ էին կտրել-անցել: (10) Բարկացած նստեց դաշնամուրի մոտ և մատներով հենց այնպես հարվածեց ստեղներին՝ խռովված հոգին հանգստացնելու համար: (11) Զգաց՝ բարկության պահին իջեցրած հարվածները յուրահատուկ չափով հնչեցին: (12) Մի քանի օր անց թատրոնի աշխատակիցները հրաժեշտ տվեցին կոմպոզիտորին խանդաղատանքով՝ Մոսկվա տանելով «Սուսերով պարի» նոտաները. այդ մոլեգնող մեղեդին համընդհանուր ընդունելություն գտավ: (13) Անգլիայում մեծանուն կոմպոզիտորը հրավեր ստացավ առաջին նախարարից: (14) Երբ ուղեկցող անձանց հետ մտավ լուսավոր առանձնարանի ընդարձակ հյուրասենյակը՝ ձեղունից կախված հսկայական ջահով, ոչ ոք չդիմավորեց նրան: (15) Շքեղաշուք դահլիճը դատարկ էր ու լուռ: (16) Սովոր լինելով լեփ-լեցուն դահլիճների և հոտնկայս ծափահարությունների՝ Խաչատրյանն ապշեց: (17) Բայց կատարվեց անսպասելին. դիմացի պատին տեսավ իր մեծադիր նկարը՝ դիրիժորական փայտիկը ձեռքին, և երփներանգ ծաղիկների մեծ փնջեր՝ բյուրեղապակյա ծաղկամաններով դրված նկարի տակ: (18 )Նա մերթ ակնապիշ նայում էր նկարին, մերթ շուրջբոլորը, երբ նկարի հետևից որոտընդոստ ձայնով հնչեց «Սուսերով պարը»: Ըստ Ռ. Զարյանի
Առաջադրանքներ
1. 13-րդ և 14-րդ նախադասություններից դուրս գրված 4 ածական:
մեծանուն
առաջին
լուսավոր
ընդարձակ
2. 12-րդ նախադասությունից դուրս գրված 2 դերանուն և դրանց տեսակը:
նրանք (երրորդ դեմքի անձնական դերանուն)
այն (ցուցական դերանուն)
3. 15-րդ նախադասության «դատարկ» և «լուռ» բառերի համար հոմանիշներ:
դատարկ պարպ, շինծու
լուռ անշշուկ, համր
4. 10-րդ և 12-րդ նախադասություններից դուրս գրված անկախ դերբայներ:
հարվածելիս (10-րդ նախադասություն)
հրաժեշտ տալով (12-րդ նախադասություն)
5. 10-րդ նախադասության «դիմավոր» բայի ձևաբանական ցուցանիշները:
Եղանակ՝ հրամայական
Ժամանակաձև՝ ներկայիս-ապագա
Դեմք՝ երկրորդ
Թիվ՝ միակ
6. 18-րդ նախադասությունից դուրս գրված անհոդակապ 2 բարդ բառ:
երփներանգ
բյուրեղապակյա
7. 6-րդ նախադասությունից դուրս գրված Ա ներքին հոլովման
պատկանող 2 գոյական:
խումբ
մենապարուհի
8. 3-րդ նախադասությունից դուրս գրված ածանցավոր 2 բառ:
ստեղծագործություններ (ստեղծ-ագործ-ություն-ներ)
ստեղծված (ստեղծ-ված)
9. 17-րդ նախադասությունից դուրս գրված ուղիղ խնդրի 2 օրինակ:
«դիրիժորական փայտիկը ձեռքին»
«բյուրեղապակյա ծաղկամաններով»
10. 5-րդ նախադասությունից դուրս գրված բացահայտիչը և բացահայտյալը և բացահայտչի տեսակը:
Բացահայտյալ՝ բեմադրության
Բացահայտիչ՝ Մոսկվայում
Բացահայտչի տեսակը՝ տեղի պարագա
11. 13-րդ նախադասությունից դուրս գրված տեղի պարագայի 1 օրինակ:
Անգլիայում
12. 12-րդ նախադասությունից դուրս գրված հետադաս դերբայական դարձվածը:
հրաժեշտ տալով կոմպոզիտորին
13. 10-րդ և 11-րդ նախադասություններից համադասական նախադասություն և այն:
Բարկացած նստեց դաշնամուրի մոտ և մատներով հենց այնպես հարվածեց ստեղներին՝ խռովված հոգին հանգստացնելու համար: (10-րդ նախադասություն)
14. 3-րդ նախադասության ուղղակի խոսքը փոխակերպված անուղղակի խոսքի:
Նա հաճախ ասում էր, որ թողած «Սպարտակը» և իր մյուս ստեղծագործությունները՝ միշտ պատահականորեն ստեղծված այդ պարի մասին են խոսում:
Ռոբերտ Մխիթարյան 