Месяц: Февраль 2025

Բայական անդամի լրացումներ։ Խնդիրներ։

Բայական անդամի լրացումները բաժանվում են երկու խմբի՝ խնդիրներ և պարագաներ:

Խնդիրներ 

Խնդիրները լինում են ուղիղ և անուղղակի: 

Ուղիղ խնդիրը ցույց է տալիս այն առարկան, որն իր վրա է կրում գործողությունը: Պատասխանում է ու՞մ, ի՞նչ(ը) հարցերին:

Մայրը սիրում է որդուն: Երեխան բացեց դուռը:

Դրվում է հայցական հոլովով: Այսինքն՝ անձի առման դեպքում նման է տրականին, իրի առման դեպքում՝ ուղղականին։ 

Առաջադրանք 1․ Գտել ենթական և ուղիղ խնդիրը։

1․ Մեսրոպ Մաշտոցն ստեղծեց հայոց գրերը։

Ենթական–Մեսրոպ Մաշտոցը
Ուղիղ խնդիր–հայոց գրերը

2․Տղան միայնակ վերանորոգեց տունը։

Ենթական–Տղան
Ուղիղ խնդիր–տունը

3․ Գիրքը փոխանցեց ընկերոջը։

Ուղիղ խնդիր–գիրքը

4․ Հեքիաթները հորինում են մարդիկ` կյանքի տխրությունը ցրելու համար։

Ենթական-մարդիկ
Ուղիղ խնդիր-Հեքիաթները

5․ Նա սիրում է մայրիկին։
Ենթական–Նա
Ուղիղ խնդիր–մայրիկին

Անուղղակի խնդիրը ցույց է տալիս գործողության հետ ոչ անուղղակի կապ ունեցող առարկան: Անուղղակի խնդիրներն են՝ ներգործող, հանգման, միջոցի, անջատման:

Հանգման անուղղակի խնդիրը դրվում է տրական հոլովով և ցույց է տալիս այն առարկան, որին հանգում է ենթակայի կատարած գործողությունը։ Մի շարք բայերի հետ հիմնականում գործածվում են հանգման խնդիրներ․ դրանք են՝ հպվել, դիպչել, հանգել, ձուլվել, մոտենալ, ուղղվել, նշան բռնել, հենել, կռթնել, թիկն տալ, իջնել և այլն։ 

Հանգման խնդիրը պատասխանում է ու՞մ, ինչի՞/ն/, ու՞մ վրա, ու՞մ դեմ, ինչի՞ դեմ, ընդդեմ ու՞մ, ընդդեմ ինչի՞, ու՞մ հանդեպ, ինչի՞ հանդեպ, ու՞մ հետ հարցերին։

Օրինակ՝ Նա հանգեց այդ մտքին։ Հարցն ուղղված է տնօրենին։ Ես նրան դիմեցի մի հարցով։ 

Հանգման խնդիրները կարող են հանդես գալ նաև կապերի (դեմ, ընդդեմ, վրա և այլն) և կապվող բառերի հետ։ 

Օրինակ՝ Սվիններն ուղղված էին թշնամիների դեմ։ Շունը հաչում է անցորդի վրա։ 

Առաջադրանք 2․ Գտնել հանգման անուղղակի խնդիրները։

Զբոսաշրջիկները մոտեցան եկեղեցուն։
եկեղեցուն

Երեխան հավատում էր մոր խոսքին։
խոսքին

Ծեր կինն աղոթում էր Աստծուն ։
Աստծուն

Փողոցով քայլելիս ժպտում էր բոլորին։
բոլորին

Առաջադրանք 3․

Գտիր նախադասությունների ենթական, ստորոգյալը, ուղիղ խնդիրը և հանգման խնդիրը։

• Աշակերտը մի անգամ հարց ուղղեց վարպետին:
  Աշակերտը, ուղղեց, հարց, վարպետին
• Կարճ ժամանակում նա վաճառեց ապրանքը անգլիացիներին:
  Նա, վաճառեց, ապրանք, անգլիացիներին
• Դասղեկը գիրքը հանձնեց երեխային:
  Դասղեկը, հանձնեց, գիրքը, երեխային
• Իմ մտքում հրաժեշտի խոսքեր եմ ասում հին քաղաքին, իմ ընկեր Անդոյին:
  Ես, ասում եմ, խոսքեր, քաղաքին, Անդոյին
• Աստված Մովսեսին պատվիրում է մոլորյալ ժողովրդին դարձի բերել:
  Աստված, պատվիրում է, Մովսեսին, ժողովրդին

Օրգանիզմի անհատական զարգացում՝սաղմնային և հետսաղմնային, լրիվ և թերի կերպարանափոխություն, որն է դրնաց կենսաբանական նշանակությունը։
1․Ին՞չ է  կերպարանափոխությունը, թվարկել տեսակաները։

Կերպարանափոխությունը կենդանու աճի ընթացքում արտաքին տեսքի փոփոխությունն է: Տեսակները, Ամբողջական, Անոչ ամբողջական

2․ Նկարագրել լրիվ և թերի կերպարանափոխության դերը օրգանիզմի բազմացման, զարգացման և տարածման պրոցեսում։

Լրիվ կերպարանափոխությունը օգնում է հարմարվել միջավայրին թերը աստիճանական փոփոխություններով։ Ամբոս նպաստում են տարածման և բազմացմանը։

Բացահայտիչ
Բացահայտիչը լինում է երեք տեսակի՝

1/ Բուն բացահայտիչ(այսինքն ո՞վ, այսինքն ի՞նչ)։

Օրինակ՝

Քույրը՝ Աննան, գնաց տուն։

2/ Մասնական բացահայտիչ(իբրև, որպես)։

Օրինակ՝

Նա՝ որպես խելացի, կարդում է։

3/ Մասնավոր-պարագայական բացահայտիչ(ավելի կոնկրետ որտե՞ղ, ավելի կոնկրետ ե՞րբ)։

Օրինակ՝

Դպրոցում՝ դասարանում, խոսում են:

Կեսօրին՝ ժամը 4-ին, եկան։

Առաջադրանք

1. Կետադրել նախադասությունները, նշել բացահատիչների տեսակները։ 

Այդ երգը նա նվագել է իր հայրենի քարանձավներում բարձրադիր այդ երկրում։ 

Իրիկնաժամին նստում եմ մենակ կանաչ առվի մոտ ուռիների տակ։ 

Հենց հաջորդ կիրակի առավոտ կանուխ որսորդ Անտոնը բռնեց անտառի ճանապարհը։ 

Մենք քո խոնարհ ծառաներս յոթ եղբայր ենք։ 

Ինքնաթիռի անձնակազմը շնորհավորում է ձեզ ու տալիս այս վկայագիրը որպես հիշատակ։

Քաղաքն ուներ երկու անուն Գորիս և Կյորես։

Ոչինչ եկեղեցական չկար այդ ուխտավայրերում ոչ գիր ոչ խաչ։ 

Այդ ժխորից մարդկանց ու անասունների կանչերից ազատ էր Պասաժը։

Ահա երևաց ինքը քաղաքագլուխ Մաթևոս բեյը։ 

Ո՞ւր էիր երեկ ամբողջ օրը։  

Դիմացը փողոցում էլեկտրական խոշոր լամպ կար։ 

Մի անգամ էլ շատ տարիներ առաջ, ճռնչաց այգու դուռը։ 

Ձեռքով նշան էր անում դեպի ներքև դեպի գետի արմուկը։

Ներքևը ձորում թառել են մի քանի տներ։ 

2.Տեքստում գտնել ենթակաները, ստորոգյալները, որոշիչները, հատկացուցիչները և բացահայտիչները։

Պարիսպների գլխին բույն են դրել ցինը և անգղը։ Հենց որ բերդի պարիսպների տակ ոտնաձայն է լսվում, նրանք կռնչյունով աղմկում են, թռչում են բներից և ահարկու պտույտներ անում բերդի կատարին։ Ապա բարձրանում է քարե արծիվը, կտուցը կեռ թուր, մագիլները՝ սրածայր նիզակներ, փետուրները որպես պողպատե զրահ։

Կաքավաբերդի բարձունքի միակ ծաղիկը ալպիական մանուշակն է, ցողունը կաքավի ոտքի պես կարմիր, ծաղիկը ծիրանի գույն։ Քարի մոտ է բսնում ալպիական մանուշակը, պարիսպների տակ։ Արևից քարերը տաքանում են, և երբ ամպերը ծածկում են քար ու պարիսպ, մանուշակը թեքվում է, գլուխը հենում քարին։ Ծաղկափոշու մեջ թաթախված գունավոր բզեզին մանուշակը ճոճք է թվում, աշխարհը՝ ծիրանագույն բուրաստան։

Ներքևը, ձորում, Բասուտա գետի մյուս ափին, քարաժայռերի վրա, թառել են մի քանի տներ։ Առավոտյան ծուխ է ելնում երդիկներից, ծուխը ձգվում է կապույտ երիզի նման և հալվում ամպերի մեջ։ Շոգ կեսօրին գյուղում կանչում է աքլորը, աքլորի կանչի հետ պառավ մի շինական հորանջում է տան ստվերում, ձեռնափայտով ավազի վրա նշաններ գծում, նշանների հետ փորփրում գլխով անցածը։

Ե՛վ գյուղում, և՛ բերդի գլխին ժամանակը սահում է դանդաղ, տարիները նույն ծառի միանման տերևներն են։ Դրա համար էլ խառնվում է ծերունու հիշողությունը։ Գետն աղմկում է առաջվա հանգով, նույն քարերն են և նույն քարե արծիվը։

Քանի՜ սերունդ է ապրել Բասուտա գետի մոտ՝ նրա ալիքների ձայնի տակ, կարկատած թաղիքները փռել ցեխերի վրա, եղեգնով պատել վրանները, և ամեն գարնան, երբ Կաքավաբերդի լանջին բացվել է ալպիական մանուշակը, այծ ու ոչխարը քշել են բերդի լանջերը, պարկը պանրով լցրել ու ձմեռը կրծել կորեկ հաց և այծի պանիր։

text 1

1. Երբ հայրիկը վերադարձավ տուն, մենք պատմեցինք նրան ողջ ճշմարտությունը
   When Dad returned home, we told him the whole truth.
2. Մենք ստիպված էինք հետաձգել մեր հանդիպումը, որովհետև Թոմը հիվանդ էր։
   We had to postpone our meeting because Tom was sick.
3. Կկարողանա՞ս ժամանակին հասնել քաղաքի կենտրոն։
   Will you be able to reach the city center on time? —
4. Նոր դպրոցը կվերանորոգվի տարվա ավարտին, այնպես չէ՞։
   The new school will be renovated by the end of the year, won’t it? —
5. Գիտեմ, որ նա այսօր Լոնդոն է մեկնել, բայց չգիտեմ, թե որքան երկար կմնա այնտեղ։
   I know he left for London today, but I don’t know how long he’ll be there.

text 2

1. Ներիր, բայց ես այսօր չեմ կարող այցելել քեզ։ Ես շատ զբաղված եմ։
   I’m sorry, but I won’t be able to visit you today. I’m very busy today. —
2. Մենք չենք կարող այսօր ֆուտբոլ խաղալ, որովհետև Թոմը վնասել է ոտքը։
   We can’t play football today because Tom has hurt his leg. —
3. Այդ հյուրանոցում ձեզ շատ համեղ նախաճաշ կառաջարկեն։
   You will be offered a very delicious breakfast at that hotel. —
4. Ձեզ դիմավորեցին օդանավակայանում երեկ, այնպես չէ՞։
   You were greeted at the airport yesterday, weren’t you? —
5. Ինչո՞ւ ուսանողները չեն ցանկանում մասնակցել այդ մրցույթներին։
   Why don’t students want to participate in those competitions? —

text 3

1. ես չեմ կարողանա պատասխանել այդ հարցին։ Ես դեռ չեն ավարտել այդ պատմվածքը-
   I won’t be able to answer that question. I haven’t finished that story yet.
2. համոզվա՜ծ եք, որ նա կկարողանա այդ հոդվածը գրել անգլերենով-
   Are you sure that he will be able to write that article in English?
3. Այս հրապարակը հիմա շատ ավելի գեղեցիկ է, քան մեկ տարի առաջ-
   This square is much more beautiful now than it was a year ago.
4. Փոքրիկ Լիլին այդ մուլտֆիլմը դիտել է արդեն մի քանի անգամ, այնպես չէ՜-
   Little Lily has watched that cartoon several times already, hasn’t she?
5. Ես վարդեր կգնեմ Մերիի համար, քանի որ նա ծաղիկներ շատ է սիրում-
   I will buy roses for Mary, because she loves flowers very much.

text 4

1. Որևէ մեկը գիտի, թե որտեղ է ապրում Թոմի տատիկը։
   Does anyone know where Tom’s grandmother live?
2. Ես ամառային արձակուրդներին գնալու եմ ծովափ իմ ընկեևների հետ։
   I will go to the beach with my friends during the summer holidays.
3. Երբ Սեդան վերադարձավ, երեխաները դեռ խաղում էին այգում
   When Seda came back, the children were still playing in the park
4. Դուք կտեղեկացնեք նրանց, որ մենք չենք կարող հանդիպել նրանց հետ այսօր, այնպես չե?։
   You will inform them that we cannot meet with them today,won’t you?
5. Ուժեղ ձյուն էր գալիս, և մենք ստիպված եղանք հետաձգել մեր հանդիպումը
   It was snowing heavily and we had to postpone our meeting

text 5

1. Եթե մենք նրան չասենք, թե ինչի համար է մեզ անհրաժեշտ այդ գումարը, նա չի օգնի մեզ։
   If we don’t tell him what we need the money for, he won’t help us.
2. Թոմն ասաց, որ սա շատ հայտնի մովել է և թարգմանվել է տարբեր լեզուներով։
   Tom said that this is a very famous poem and has been translated into many languages.
3. Աշակերտները վստահ էին, որ կկարողանան հաղթել այդ մրցույտում և ջանք չէին խնայում ցուցաբերելու իրանց գիտելիքները։
   The students were confident that they could win the competition and they didn’t save efforts to demonstrate their knowledges
4. Գիտես, որ քո ելույթը պատրաստ կլինեն ժամը 3-ին։ Դու կարող ես գալ և վերցնել այն։
   You know that your speech will be ready at 3 o’clock. You can come and take it.
5. Երբ ես խոսեցի նրա հետ, նա ասաց, որ արդեն կատարել է բոլոր անհրաժեշտ փոփոխությունները
   When I spoke to him, he said that he had already made all the necessary changes

Text 6

1. Mr. Barun has a very nice restaurant on the banks of the river. We can meet and see them
   Պարոն Բարունը շատ գեղեցիկ ռեստորան ունի գետր ափին։ Մենք կարող ենք հանդիպել տեսնենք դրանց
2. There are valuable paintings in this museum. Yes, you should definitely see them.
   Կան արժեքավոր նկարներ այս թանգարանում։ Այո, դուք պետք է անպայման տեսնեք դրանք
3. Everyone wants to attend this party, but, Allen. He doesn’t want to meet Tom there.
   Բոլորը ցանկանում են մասնակցել այս երեկույթին, բայց, Ալենից։ Նա չի ուզւմ այնտեղ հանդիպել Թոմին
4. Երեկ Մերին քեզ զանգեց և պատմեց ողջ ճշմարտությունը, այնպես չե?
   Mary called you yesterday and told you the whole truth, didn’t she?
5. Ավելի լաավ կլինի, դուք օգգտվեք բառարանից։ Շատ դժվար բառեր կան տեքստում։
   You’d better use a dictionary. There are many difficult words in the text.

Text 7  

1. Աղջիկները. իրենք կզարդարեն այս սենյակը։ Անհանգստանալու կարիք չկա։
   The girls: they will decorate this room. There is no need to worry.
2. Երբ էր վերանորոգվել այս տանգարանը։ — Այս վերանորոգվել էր 2005թ.
   ին։
   When was this room renovated? — It was renovated in 2005
3. Տիկին Աննան քաղաքում կլինի մեկ շաբաթից, այյնպես չե։ 
   Mrs. Anna will be in town in a week, right?
4. Երբ մայրիկս վերաադառնա, ես կպատմեմ նրան ողջ ճշմմարտությունը։
   When my mother returns, I will tell her the whole truth.
5. Երբ ես ներս մտա սենյակ,  նրանք քննարկում էին այդ հարցը։
   When I entered the room, they were discussing the matter.

Text. 8

1. Երբ. Թեդը զանգեց, ես արդեն ավարտել էի իմ դասերը։
   When Ted called, I had already finished my lessons.
2. Ես կարծում եմ, որ տնօրենը վաղը չի կարրողանա ընդունել Ձեր խմբին։
   I don’t think the principal will be able to receive your group tomorrow.
3. Նրանք ասացին, որ թարգմմանությունը կատարել են բանավոր։
   They said they had done the translation orally.
4. համերգը լինելու է վաղը երեկոյան, այնպես չէ։
   The concert is tomorrow evening
5. Որքան հաճախ եք դուք հանդիպում ձեր ընկերների հետ։
   How often do you meet up with your friends?

Text. 9

1. Բռնցքամարտի չեմպիոնները կոչված էին այս բանակում հաղթող դուրս գալու։
   The Brown family will move into this apartment next year.
2. Ջրհորդանները զարդարված նայում էին այս հինավուրց եկեղեցուն։
   The tourists were amazed by this ancient church.
3. Այս աղջիկը հաստատապես գրել է աշխարհ գրողների թվագրված ստեղծագործությունների։
   This park is especially beautiful in autumn with the colorful leaves falling to the ground.
4. Ինչքան ժամանակ կպահանջվի Զգացողից, որպեսզի կատարելապես սովորի ձեզ սպասելը։
   How long will it take you to correct your mistakes?
5. Բոլորը վկայե են հիմա նայում հենց այս թատերական բռնցքամարտի հաղթող ծափերին։
   Everyone must be present for these topics discussions next week

Задание 1 «Собери пословицу» 

Что на уме, то и на языке	умей отдать
Что посеешь, то и пожнешь	чьё мясо съела
Чует кошка, чьё мясо съела	то и на языке
Умел взять, умей отдать	тому ничего не удаётся
Красна птица перьем, а человек уменьем	то и пожнёшь
Кто за всё берётся, тому нечего не удаётся	не будь лапшой
Расти большой, не будь лапшой	а человек уменьем

2. Собери предложение

1. Мы каждый год отправляемся отдыхать за границу, но в этот раз решили остаться в Армении.
2. Татьяна вечером вышла погулять без зонта, и вдруг неожиданно хлынул дождь.
3. В деревне, где я неоднократно отдыхал, мне приходилось всячески бороться с осами, которые меня жалили.

3. Исправь в тексте ошибки

Ранней весенней порой нам пришлось пробираться по топким болотистым дорогам. Порывы свежего ветра раскачивали ветви большого дерева на поляне. Из чёрного леса тянуло свежей ночной сыростью, слышался загадочный шёпот. Мы свернули с широкой дороги и поехали по откосу. Вся местность поросла низкими кустами черёмухи. Взошёл месяц, и в чудесном фантастическом свете потонуло всё: задумчивые тоненькие берёзки, заросли камышей, шёлковая трава. Но всё же, по сравнению с душистой и туманной летней ночью, эта холодная весенняя ночь была не так прекрасна. От лисьей норы доносился тихий шорох. Кроме журавлиного и лебединого крика, мы слышали неумолкаемое пение со всех сторон. В летнюю ночь птичьих звуков в лесу меньше. Наше путешествие завершалось в тяжёлом молчании.

4. Перевод 
Каждый человек в определенные периоды своей жизни по-своему ощущает время. Многие из вас согласятся с тем, что «счастливые часов не наблюдают». И не только часов! Счастливый человек может не опомниться, как зима сменилась весной, весна летом, а лето осенью. Когда человек погряз в рутине, он замечает только то, как меняются дни недели: понедельник плавно перетекает во вторник, вторник в среду, а там недалеко и до выходных. В воскресенье у многих из нас есть время, чтобы заметить то, как утро сменяется днём, а потом наступает вечер и ночь. Человек, время которого тянется так медленно, что он следит за каждой минутой в часу, наверное, очень одинок. Вы тоже так думаете?

Перевод

Յուրաքանչյուր մարդ իր կյանքի որոշակի ժամանակահատվածներում ժամանակն զգում է իր կերպ։ Ձերից շատերը կհամաձայնվեն, որ «երջանիկը ժամերին չի նայում»։ Եվ ոչ միայն ժամերին։ Երջանիկ մարդը կարող է չնկատել, թե ինչպես է ձմեռը փոխարինվում գարնանը, գարունը՝ ամռանը, իսկ ամառը՝ աշնանը։ Երբ մարդը խրված է առօրյայի մեջ, նա նկատում է միայն, թե ինչպես են շաբաթվա օրերը փոխվում. երկուշաբթին հանգիստ անցնում է երեքշաբթիի, երեքշաբթին՝ չորեքշաբթիի, և արդեն հասել են հանգստյան օրերին։ Կիրակի օրը մեզանից շատերը ժամանակ ունենք նկատելու, թե ինչպես է առավոտը փոխարինվում ցերեկով, ապա գալիս է երեկոն ու գիշերը։ Մարդը, ում ժամանակն այնքան դանդաղ է անցնում, որ նա հետևում է ժամի ամեն րոպեին, հավանաբար, շատ միայնակ է։ Դուք էլ այդպես եք կարծում։

Текст для обсуждения

Можете меня еще миллион раз опровергать(что вы постоянно и делаете),но я уверенна,что одна из основных человеческих потребностей-принимать и дарить любовь. Без любви человек умирает.Этот эксперимент назвали одним из самых чудовищных и варварских «научных» экспериментов за всю историю человечества.В 13 веке Фридрих 2,император священной Римской империи,попытался определить,на каком языке разговаривали Адам и Ева в Едемском саду. По его теории,если новорожденных детей изолировать от всякого разговорного языка,то когда они вырастут,будут разговаривать на «естественном» языке человечества.Император и  решил сделать эксперимент. Он забрал у родителей определенное количество новорожденных детей и отдал людям, которым было запрещено разговаривать с детьми,обнимать их или играть с ними. Детей даже обслуживали специальными инструментами, чтобы они не чувствовали прикосновения человеческих рук.Но Фридрих не смог ни доказать,ни опровергнуть свою теорию»естественного языка».Несмотря на то,что детей регулярно кормили,купали и одевали,все они умерли,прежде чем научились разговаривать. Почему?Современные ученые связывают нежизнеспособность этих детей в первую очередь с отсутствием любви,выраженной через человеческие прикосновения и голос.Так что сложная,порой скрытая система человеческих мотивов влияет на каждый аспект нашей как физической,так и духовной жизни.

Текст о том что любовь и забота жизненно важны для человека. В нём рассказывается о жестоком эксперименте Фридриха II который хотел выяснить, на каком языке будут говорить дети, если с ними не общаться. Однако все дети умерли, несмотря на уход, потому что им не хватало любви и человеческого тепла. Это подтверждает что без эмоциональной связи человек не может выжить.

Ранний весенний порою нам пришлось пробератся по топ­ким болотистым дорогам. Парывы свежево ветра разкачивали ветви большово дерева на поляни. Из чорного леса тянуло свежей начной сыростью слышался загадочный шопот. Мы свирнули с широкой дороги и поехали по аткосу. Вся месность порасла нискими кустами черёмухи. Взошол месяц и в чудес­ном фантастическом свете потануло всё: задумчивые тонень­кие березки, зарасли камышей, шолковая трава. Но все же, по сравнению с душистой и туманной летней ночью, эта холодная весенния ноч была не так прекрастна. От лисициной норы даносился тихий шорох. Кроме журавлиного и лебидинова крика мы слышали неумалкаемое пение со всех сторон. В летнею ноч птичьих звуков в лесу меньше. Наше путешевствие завиршалось в тяжолом молчании.

փետրվարի ֆլեշմոբ

9-12-րդ դասարաններ✅

Գոյականական անդամի լրացումներ

Հատկացուցիչ

Ցույց է տալիս պատկանելիություն, սերում, ծագում, առաջացում Պատասանում է ու՞մ, ինչի՞, ինչերի՞ հարցերին։ Հատկացուցիչը դրվում է սեռական հոլովով։

1.Գտնել հատկացուցիչները:
• Այստեղ որոնում էր ուտելիքի մնացորդներ, որ վագոնների լուսամուտներից շպրտում էին գրեթե բոլոր ուղևորները:
• Մարդկանց ամենամեծ հավաքատեղին է շուկան:
• Այստեղից չեն վռնդվում քաղաքի անօթևան շները:
• Շուկայի դատարկ հրապարակում մարդիկ հայտնվեցին:
• Կաղ Վասոն բացեց խորտկարանի դուռը:
• Սրա մի ոտքը մյուսից կարճ է:
• Վասոյի հայրը իբր դաժան մարդ է եղել և երբ իմացել է տղայի արատի մասին, վճռել է խեղդել:

Հատկացուցիչի կետադրությունը:
Հատկացուցչի և հատկացյալի միջև հաճախ ընկնում է գոյական կամ դերանուն պարունակող որոշիչ բառակապակցություն կամ դերբայական դարձված: Այս դեպքերում հատկացուցչի վրա դրվում է բութ և կոչվում է հեռացված հատկացուցիչ։
Օր.՝ Թռչունների երամը չվեց հարավ: – Թռչունների՝ ամպերի մեջ սավառնող երամը չվեց հարավ:
2. Կետադրի’ր:

1. Արթուրի ներկաներին ուղղված ողջույնը աննկատ մնաց։
2. Բազեի, որսորդի զարկից թուլացած, մարմինն ընկավ լիճը։
3. Յուրաքանչյուրի՝ ինձ ուղղված խոսքը, խոցում էր սիրտս։
4. Առագաստանավի, անցյալ դարում ապրած նավապետի, գրառումներում մի հետաքրքիր փաստ կա։
5. Արեգակի ընդամենը մի քանի րոպե տևող խավարումը սարսափ առաջացրեց մարդկանց մեջ։

3.Գտեք որոշիչները և հատկացուցիչները, գրել՝ ինչ խոսի մասով են արտահայտված։

Կաքավաբերդի գլխին տարին բոլոր ամպ է նստում, բերդի ատամնաձև պարիսպները կորչում են սպիտակ ամպերի մեջ, միայն սևին են անում բարձր բուրգերը։ Հեռվից ավերակներ չեն երևում և այնպես է թվում, թե բուրգերի գլխին հսկում կա, գոց են ապարանքի երկաթե դռները, աշտարակի գլխից մեկը ահա ձայն է տալու քարափը բարձրացողին։

Իսկ երբ քամին ցրում է ամպերը, ձորերում հալվում են ամպի ծվենները, պարսպի վրա երևում են մացառներ, աշտարակի խոնարհված գլուխը և կիսով չափ հողի մեջ խրված պարիսպները։ Ո՛չ մի երկաթյա դուռ և ո՛չ մի պահակ աշտարակի գլխին։

Լռություն կա Կաքավաբերդի ավերակներում։ Միայն ձորի մեջ աղմկում է Բասուտա գետը, քերում է ափերը և հղկում հունի կապույտ որձաքարը։ Իր նեղ հունի մեջ գալարվում է Բասուտա գետը, ասես նրա սպիտակ փրփուրի տակ ոռնում են հազար գամփռներ և կրծում քարե շղթաները։

Պարիսպների գլխին բույն են դրել ցինը և անգղը։ Հենց որ բերդի պարիսպների տակ ոտնաձայն է լսվում, նրանք կռնչյունով աղմկում են, թռչում են բներից և ահարկու պտույտներ անում բերդի կատարին։ Ապա բարձրանում է քարե արծիվը, կտուցը կեռ թուր, մագիլները՝ սրածայր նիզակներ, փետուրները որպես պողպատե զրահ։

Կաքավաբերդի բարձունքի միակ ծաղիկը ալպիական մանուշակն է, ցողունը կաքավի ոտքի պես կարմիր, ծաղիկը ծիրանի գույն։ Քարի մոտ է բսնում ալպիական մանուշակը, պարիսպների տակ։ Արևից քարերը տաքանում են, և երբ ամպերը ծածկում են քար ու պարիսպ, մանուշակը թեքվում է, գլուխը հենում քարին։ Ծաղկափոշու մեջ թաթախված գունավոր բզեզին մանուշակը ճոճք է թվում, աշխարհը՝ ծիրանագույն բուրաստան։