6.

1. Reporter: How much food do you have for breakfast?
   Man: Just a few pancakes with a little honey on.
2. Reporter: How many cups of tea do you drink?
   Man: Not many. I have one cup with some milk.
3. Reporter: Do you put any sugar in your tea?
   Man: No, I don’t have any sugar – I’m on a diet.

7.
I eat very little pasta.
I don’t eat much meat.
There aren’t any good restaurants near my house.
I drink very little coke.
My mother bakes very few cakes.
I had many cereals for breakfast.
I used to eat very few vegetables.

Հայաստանի առաջին հանրապետության արտաքին կապերը և հարաբերությունները հարևան երկրների հետ բավականին բարդ էին, քանի որ երկիրը հայտնվել էր աշխարհաքաղաքական դաշտում, որտեղ առկա էին բազմաթիվ սպառնալիքներ և դժվարություններ։ Առաջին հերթին, Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը կենտրոնանում էր արտաքին սպառնալիքներին դիմակայելու վրա, և հատկապես կարևոր էին հարաբերությունները Օսմանյան կայսրության, Ռուսաստանի, ինչպես նաև Պարսկաստանի հետ։

Հարաբերությունները Օսմանյան կայսրության հետ շատ լարված էին, հատկապես այն բանից հետո, երբ Օսմանյան Թուրքիան հրաժարվեց ճանաչել Հայաստանի անկախությունը և սկսեց քայքայել սահմանները։ 1918 թվականին Հայաստանի Հանրապետությունը ստիպված էր ստորագրել Բաթումի պայմանագիրը Օսմանյան կայսրության հետ, որի համաձայն Հայաստանը կորցրեց մի շարք տարածքներ, ինչպես նաև պարտավորվեց ընդունել մի շարք այլ չհարմար պայմաններ։ Սակայն, այդ պայմանագիրը թույլ տվեց պահպանել պետականությունը, ինչը կարևոր էր այն ժամանակ։

Ռուսաստանի հետ Հայաստանի հարաբերությունները խճճված էին. մինչդեռ Ռուսական կայսրությունը բազմաթիվ տարիներ վերահսկում էր հայկական տարածքները, 1917 թվականի հեղափոխությունից հետո Հայաստանում սկսվեց իշխանության դատարկություն, և Հայաստանի Հանրապետությունը սկսեց ինքնուրույնություն ձեռք բերել։ Այնուամենայնիվ, Հայաստանի կառավարության որոշ հույսերը կախված էին ՌԵդ բանակից՝ որպես պաշտպանական ուժ։

Պարսկաստանի հետ հարաբերությունները ընդհանուր առմամբ լավ էին, քանի որ երկու երկրների միջև կայանում էր բնական տարանցիկ և առևտրային փոխհարաբերություններ։ Սակայն, Պարսկաստանի ներքին քաղաքական խնդիրներն ու խառնաշփոթ վիճակը որոշ չափով բացասաբար ազդում էին այդ հարաբերությունների վրա։

Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը կտրուկ փոփոխություններ կրել է, հատկապես երբ 1920 թվականին, սեպտեմբերին, սկսվել են Նոյեմբերի 29-ի իրադարձությունները՝ Հայաստանը կորցնելով անկախությունը, երբ Սովետական Ռուսաստանը ներխուժել է երկիր և այդպես ավարտվել է Հայաստանի առաջին հանրապետությունը։

7,8- րդ  դաս-ում անցածի կրկնողություն.  Ֆիզիկական  և  քիմիական  երևույթներ: Քիմիական  ռեակցիաների  տեսակները՝ միացման, քայքայման, տեղակալման, փոխանակման, օքսիդավերականգնման, կատալիտիկ: Քիմիական  տարրերի պարբերական  օրենքը  և  համակարգը: Ատոմի  բաղադրությունը և էլեկտրոնային թաղանթի  կառուցվածքը: Հարաբերական  ատոմային զանգված՝ A_r:  Ատոմի  հատկությունները՝ ատոմի  շառավիղ,  իոնացման  էներգիա, էլեկտրաբացասականություն, վալենտականություն, օքսիդացման  աստիճան:  Նյութի հատկությունները, բաղադրությունը, կառուցվածքը: Քիմիական  բանաձև, հարաբերական  մոլեկուլային  զանգված՝ M_r, նյութաքանակ՝մոլ, մոլային  զանգված`M, մոլային  ծավալ` V_m: Նյութի  կառուցվածք: Քիմիական  կապի  տեսակները` կովալենտային, իոնային, մետաղական::

Գործնական աշխատանք  1 . <<Նյութերի  հատկությունները՝  ֆիզիկական, քիմիական, ֆիզիոլոգիական>>

Առաջադրանք 1.  Աղյուսակի  նյութերը  դասակարգեք  պարզ  և  բարդ,  անօրգանական, օրգանական, անվանեք,  գրեք  բանաձևերը,  նկարագրեք  ֆիզիկական  հատկությունները՝ գույնը, խտությունը(գ/սմ³),  ագրեգատային  վիճակը 20^օC(պինդ, հեղուկ, գազային), եռման, հալման, սառեցման ջերմաստիճանները,  ջերմա- էլեկտրահաղորդականությունը, լուծելիությունը  ջրում  և այլն:
1. H₂O:

• Տեսակ: Բարդ, անօրգանական
• Վիճակ: Հեղուկ

2. CO₂:

• Տեսակ: Բարդ, անօրգանական
• Վիճակ: Գազ

3. NH₃:

• Տեսակ: Բարդ, անօրգանական
• Վիճակ: Գազ

4. CH₄:

Վիճակ: Գազ

Տեսակ: Բարդ, օրգանական

Առաջադրանք 2. Աղյուսակից  ընտրեք10  նյութ,  գրեք  դրանց  բանաձևերը  և  կատարեք հետևյալ հաշվարկները`

• Ինչպիսի՞ տարրերից  են  կազմված նյութը, ատոմների  քանակը (ինդեքսները)
  Ջուր (H₂O)
  Ածխաթթու գազ (CO₂)
  Ամոնիակ (NH₃)
  Մեթան (CH₄)
  Ածխածնի մոնօքսիդ (CO)
  Նատրիում քլորիդ (NaCl)
  Սուլֆյուրային թթու (H₂SO₄)
  Գլյուկոզ (C₆H₁₂O₆)
  Կալցիում կարբոնատ (CaCO₃)
  Բենզոլ (C₆H₆)
• Հաշվեք  հարաբերական  մոլեկուլային  զանգվածները՝Mr
  H₂O՝ 2 H և 1 O
  CO₂՝ 1 C և 2 O
  NH₃՝ 1 N և 3 H
  CH₄՝ 1 C և 4 H
  CO՝ 1 C և 1 O
  NaCl՝ 1 Na և 1 C
  H₂SO₄՝ 2 H, 1 S, 4 O
  C₆H₁₂O₆՝ 6 C, 12 H, 6 O
  CaCO₃՝ 1 Ca, 1 C, 3 O
  C₆H₆՝ 6 C, 6 H
• Որոշեք  տարրերի  զանգվածային  բաժինները՝w,  զանգվածային հարաբերությունները  և  տարրերի  մոլային  բաժինները  բարդ  նյութերում:
  Մասնաբաժին: % ընդհանուր զանգվածից։Մոլային մասնաբաժին: մոլ տարրի։

Ածականների տեսակները

Ածականները, ըստ իրենց արտահայտած իմաստի, բաժանվում են երկու հիմնական խմբերի` որակական և հարաբերական: Որակական ածականները ցույց են տալիս առարկայի հատկությունը, այսինքն` այնպիսի հատկանիշ, որը հատուկ է տվյալ առարկային` անկախ ուրիշ առարկաներից՝ ամուր պատ, պայծառ աստղ, սառը ջուր: Հարաբերական ածականները ցույց են տալիս առարկայի վերաբերությունը կամ հարաբերությունը, այսինքն` արտահայտում են առարկայի կապը ուրիշ առարկաների հետ՝ փայտե դուռ, գիշերային զովություն, բժշկական գործիքներ, միրուքավոր ծերունի: Այս կապակցությունների մեջ փայտե, գիշերային, բժշկական, միրուքավոր ածականները ցույց են տալիս դուռ, զովություն, գործիքներ, ծերունի գոյականների հարաբերությունը, կապը փայտ, գիշեր, բժիշկ, միրուք գոյականների հետ (դուռ, որ փայտից է սարքած, զովություն, որ գիշերվան է հատուկ, գործիքներ, որ բժիշկներն են օգտագործում, միրուք, որն ունի ծերունին): Որակական ածականները ցույց են տալիս համեմատելի հատկանիշ, այսինքն` տվյալ հատկությունը տարբեր առարկաներ կարող են ունենալ տարբեր չափերով` բարձր լեռ, ավելի բարձր լեռ, ամենաբարձր լեռը, շոգ ամառ, նվազ շոգ ամառ և այլն: Հարաբերական  ածականները սովորաբար ցույց են տալիս առարկաների ոչ համեմատելի հատկանիշ: Չի կարելի ասել` ավելի բրդե (վերարկու), ավելի լեռնային (լճակ) և այլն:
Հարաբերական ածականներ են կազմվում ական (մանկական),ային (ձմեռային), գին (թախծագին), ե (երկաթե), եղեն (քարեղեն), ենի (մայրենի), յա (ստորերկրյա), յան (նախնադարյան) և այլ ածանցներով:

Որակական ածականների համեմատության աստիճանները

Որակական ածականները ցույց են տալիս առարկաների համեմատելի հատկություններ, այսինքն՝ առարկայի հատկանիշի չափը այլ առարկաների նույն հատկանիշի համեմատությամբ կամ հարաբերությամբ:

Համեմատության աստիճանները երեքն են` դրական, բաղդատական, գերադրական:

1. Դրական աստիճանը ցույց է տալիս առարկայի տվյալ հատկությունը՝ առանց ուրիշ առարկաների նույն հատկության հետ համեմատելու՝ կարճ (ճանապարհ), փարթամ (բուսականություն), բարձր (սյուն):2. Բաղդատական աստիճանը ցույց է տալիս առարկայի տվյալ հատկության առավել կամ պակաս լինելը ուրիշ առարկայի (կամ առարկաների) նույն հատկության համեմատությամբ:ՕրինակԱյս տաճարը մյուսից ավելի հին է:Բաղդատական աստիճանը կազմվում է . • ածականի դրական աստիճանի ձևին ավելացնելով ավելի բառը, ինչպես՝ ավելի հին, ավելի շոգ, ավելի քաղցր և այլն. սա կոչվում է առավելական բաղդատական,
• ածականի դրական աստիճանի ձևին ավելացնելով պակաս, քիչ կամ նվազ բառը, ինչպես` նվազ ընդունակ, պակաս ամուր, քիչ զգայուն.սա կոչվում է նվազական բաղդատական:  3. Գերադրական աստիճանըցույց է տալիս, որ տվյալ առարկայի մեջ հատկանիշը դրսևորվում է ամենաբարձր չափով: Գերադրական աստիճանը կազմվում է՝ • դրական աստճանի ձևից՝ ամենա- նախածանցով, ինչպես՝ ամենազվարթ, ամենագեղեցիկ կամ ամենից բառով՝ ամենից մեծ, ամենից երկար,
• դրական աստիճանի ձևին ավելացնելով -(ա)գույն վերջածանցը, ինչպես՝ բարդագույն, նրբագույն, խոշորագույն:Ամենա  նախածանցով գերադրական աստիճան է կազմվում համարյա բոլոր ածականներից, սակայն գույն ածանցը դրվում է քիչ թվով ածականների վրա:
Մի շարք որակական ածականներ չունեն համեմատության աստիճաններ, ինչպես՝ ամուլ, ստերջ, արու, բոբիկ, բուն, համր, էգ, խուլ, կաղ, կույր, հավասար, ձրի, հղի, ճաղատ, մերկ, տկլոր, օժանդակ, նախկին: ՈւշադրությունԱծականակերտ ամենա, գույն, գին ածանցները այլ դեպքերում նաև արմատներ են:
Այսպես՝  • գին գոյականը չպետք է շփոթել գին ածանցի հետ.
դառնագին բառը նշանակում է խիստ դառն. այստեղ գին-ը ածանց է, իսկ փրկագին նշանակում է փրկելու գինը. այս դեպքում գին-ը արմատ է,
• ամենա և գույն բաղադրիչներով ածականները ոչ միշտ են ցույց տալիս գերադրական աստիճան, օրինակ՝ ամենամեծը նշանակում է բոլորից մեծ. սա գերադրական աստիճան է, իսկ ամենագետ-ը նշանակում է ամեն ինչ իմացող. այստեղ ամեն-ը արմատ է, լավագույն նշանակում է ամենից լավ.սա գերադրական աստիճան է, իսկ վարդագույն-ը նշանակում է վարդի գույն ունեցող. այստեղ գույն-ը արմատ է,
ՈւշադրությունԳերադրական աստիճան կազմող ամենա և գույնածանցները միաժամանակ միևնույն բառի հետ գործածելը սխալ է. կարելի է ասել խստագույն  կամ ամենախիստ, բայց չի կարելի ասել ամենախստագույն:

Առաջադրանքներ

1․Գտնե՛լ այն ածականները, որոնց գերադրական աստիճանը
–գույն մասնիկով չի կազմվում։
Բարձր, մեծ, տաք, նվազ, թանկ, լավ, ուժեղ, ազնիվ, զվարթ, խոշոր, հին,
բարակ, կոշտ, ուրախ, նոր, քաղցր։

2. Գրե՛լ տրված գոյականներից յուրաքանչյուրին բնորոշող
երեք ածական։
Նկար-գեղեցիկ, գունավոր, սիրված:

այգի-կանաչ, խաղաղ, ծաղկած:

ծաղիկ-քաղցր, բուրավետ, թարմ

գիրք-հետաքրքիր, կրթական, դուրեկան

գորգ-փափուկ, մեծ, գունավոր

3․Գտնե՛լ որակական ածականները. կազմե՛լ նախադասություններ՝
գործածելով դրանք:

Բարձր: Այս բերդը շատ բարձր է:
Մարմնագույն: Նրա զգեստը մարմնագույն է:
Ամուրի: Ամուրի կառուցվածքը շատ կայուն է:
Թունդ: Թունդ սուրճը ավելի համեղ է:
Լեռնային: Լեռնային վայրերը շատ գեղեցիկ են:
Բրդյա: Նա կրում է բրդյա շալ:
Պղտոր: Այս ջուրը պղտոր է:
Տխուր: Այս ֆիլմը շատ տխուր էր:
Վճարովի: Վճարովի ծառայությունները հաճախ ավելի արդյունավետ են:Ցածր: Ցածր ձայնով խոսելը ավելի հաճելի է:
Դեղին: Դեղին ծաղիկները ձմռանը ծաղկում են:
Ժլատ: Ժլատ մարդիկ հազվադեպ են օգնում:
Նարնջագույն: Նարնջագույն խնձորը շատ համեղ է:
Պատանեկան: Պատանեկան տարիներն unforgettable են:
Ջրալի: Ջրալի մրգերը ավելի խոնավ են:
Դաշտային: Դաշտային ծաղիկները գեղեցիկ են:
Թավշյա: Թավշյա հագուստները հաճելի են հագնելու համար:
Ասվե: Ասվե սալերը շատ ամուր են:
Ուրախ: Երեխաները միշտ ուրախ են:
Քաղցր: Քաղցր շոկոլադը սիրելի treat-ներից է:
Անվճար: Անվճար համացանցը շատ օգտակար է:

 4. Գտնե՛լ ածականները և դրանցով կազմել բառակապակցություններ:

Աղոտ: աղոտ տեսարան
Դերձակ: դերձակ աշխատանք
Դժվարին: դժվարին իրավիճակ
Հոգատար: հոգատար ծնող
Մանրահատակ: մանրահատակ աշխատանք
Կավ: կավից արձան
Հաճարենի: հաճարենի խորհուրդ
Հյուսնություն: հյուսնություն վարպետ
Լսարան: լսարան դաս
Հանգամանորեն: հանգամանորեն ուսումնասիրություն
Երկաթ: երկաթե շրջանակ
Պողպատե: պողպատե կառուցվածք
Սնահավատ: սնահավատ տեսակետ
Դետալ: դետալային մոտեցում
Գործունյա: գործունյա անձ
Բարեգութ: բարեգութ հասարակություն
Դաժան: դաժան վերաբերմունք
Ատլաս: ատլասի գիրք
Չիթ: չիթե հագուստ
Փայտե: փայտե սեղան
Կաղապար: կաղապար պատրաստել
Շրջանակ: շրջանակային աշխատանք
Թղթե: թղթե ապրանքներ

Նուկլեինաթթուներ, դրանց ֆունկցիաները, գենետիկական կոդ
Լրացուցիչ աշխատանք`

1.Պատասխանել հարցերին`

• Ի՞նչ է գենը, որոնք են ԴՆԹ_ի ֆունկցիաները բջջում։
  գենը ԴՆԹ-ի հատված է, որը փոխանցում է տեղեկություն և ղեկավարում բջջի աշխատանքը։
• Նուկլեյնաթթուները քանի՞ տեսակ են լինում,  նշել դրանց ֆունկցիաները
  ԴՆԹ-ի ֆունկցիան՝ ժառանգական տեղեկատվության պահպանում։
  ՌՆԹ-ի ֆունկցիան՝ սպիտակուցների սինթեզ։
• Որո՞նք են նուկլեյնաթթուների մոնոմերները, նշել դրանց տարբերությունները։
  Մոնոմերները նուկլեոտիդներն են։ ԴՆԹ դեզօքսիռիբոզ։ ՌՆԹ ռիբոզ:

7,8- րդ  դաս. անցածի  կրկնողություն.

Ֆիզիկական և  քիմիական  երևույթներ: Քիմիական  ռեակցիաների  հատկանիշները: Քիմիական  ռեակցիաների  տեսակները՝ միացման, քայքայման, տեղակալման, փոխանակման, կատալիտիկ, օքսիդավերականգնման:

Լաբորատոր  փորձեր` <<Քիմիական  ռեակցիաների տեսակները>>. 

Տեղակալման   և  միացման  ռեակցիաներ՝ ջրածնի  ստացումը  և  այրումը

Փոխանակման   ռեակցիա՝ պղնձի (II) հիդրօքսիդի  ստացումը

Քայքայման  ռեակցիա՝ ամոնիումի  երկքրոմատի  քայքայումը:

Առաջադրանք. Գրեք  կատարած  ռեակցիաների  քիմիական  հավասարումները, հավասարեցրեք  և  նշեք  ռեակցիայի  տեսակը:

Քիմիական երևույթները ֆիզիկական երևույթներից տարբերվում են որոշակի հատկանիշներով:

Վերջնարդյունքները. Սովորողը.

• Գիտի  բաղադրության  հաստատունության  օրենքը` նյութերի  որակական  և  քանակական բաղադրությունը
• Կազմում  է  նյութերի  քիմիական  բանաձևերը  ըստ  ատոմների  օքսիդացման  աստիճանի և  հակառակը, նյութի բանաձևում  որոշում  է  տարրերի օքսիդացման. աստիճանները
• Ըստ քիմիական բանաձևի որոշում  է  նյութի  որակական և  քանակական  բաղադրությունը՝ ինչպիսի՞ տարրերից  է  կազմված նյութը, ատոմների  քանակը (ինդեքսները)
• Հաշվում  է նյութերի հարաբերական  մոլեկուլային զանգվածները՝M<sub>r</sub>, որոշում է տարրերի  զանգվածային  բաժինները՝w,  զանգվածային  հարաբերությունները և  տարրերի  մոլային  բաժինները  բարդ  նյութերում
• Հաշվում  է նյութերի  մոլային  զանգվածները` M(գ/մոլ)  և  տրված նյութաքանակով  մասնիկների թիվը՝ N, զանգվածը`m  և հակառակը
• Գիտի  քիմիական  ռեակցիաների  ընթանալու  6  հատկանիշները,  ռեակցիայի ջերմէֆեկտը, միացման, քայքայման, տեղակալման, փոխանակման, վերօքս  և  ոչվերօքս, կատալիտիկ,  ոչկատալիտիկ  ռեակցիաների  օրինակներ
• Սահմանում է   նյութի  զանգվածի  պահպանման  օրենքը, այդ  օրենքի  հիման  վրա կազմում  է  ռեակցիաների  հավասարումները և հավասարեցնում
• Կատարում  է   հաշվարկային  առաջադրանքներ  ըստ  քիմիական  ռեակցիաների  հավասարումների
• Գիտի  գազի մոլային ծավալը` V_m(ն.պ.)  և  կատարում  է  հաշվարկներ`եթե  տրված է  գազի նյութաքանակ՝ մոլը(n), մոլեկուլների  թիվը`N  կամ  զանգվածը`m
• Գիտի   գազերի հարաբերական  խտություն  հասկացությունը`(D)  և որոշում,համեմատում  է գազերի  խտությունն   ըստ  օդի, ջրածնի , հելիումի և այլն:

Ռացիոնալ անհավասարումների լուծում միջակայքերի եղանակով

11.111
ա. x𝜖⟨0, 1⟩U⟨8, ∞⟩
բ. x𝜖[-1, 2]U[4, ∞⟩
գ. x𝜖⟨-∞, -1/5⟩U⟨7/2, 6⟩
դ. x𝜖⟨-∞ -5]U[0, 4⟩
ե. x𝜖⟨-∞, 8⟩U⟨6, 9⟩
զ. x𝜖[-5, -2]U[0, 4]
է. x𝜖⟨0, 6⟩
ը. x𝜖⟨-∞]U[-2, ∞⟩
թ. x𝜖⟨-∞, 0]U[5, 8⟩
ժ. x𝜖⟨-∞, -4]U[7,+∞⟩U{0}
ժա. x𝜖⟨1, 5⟩
ժբ. x𝜖[-1, 2]U{3}
11.112.
ա. x𝜖⟨1, 2⟩U⟨3, 5⟩
բ. x𝜖[-2,-1]U[3/4, 4/3]
դ. x𝜖⟨-∞, -7]U[-4,0]U[4,∞⟩
զ. x𝜖[-5/2, 0]U[1/5, 5/2]
ը. x𝜖⟨-∞,-2⟩U⟨-2, 3⟩U⟨10,∞⟩
գ. x𝜖⟨-∞⟩U⟨-3/4,1⟩U⟨12/7,∞⟩
ե. x𝜖⟨-2, -2/3⟩U⟨1/3, 1⟩
է. x𝜖⟨-1, 5⟩U{5,6}

11.113
ա. x𝜖⟨-∞,-3]U[-2, 2]U[3, ∞⟩
բ. x𝜖⟨-∞, -3⟩U⟨-1, 1⟩U⟨3, ∞⟩
գ. x𝜖[-3, -1/2]U[1/2, 3]
դ. x𝜖⟨-1, -1/3⟩U⟨1/3, 1⟩
ե. x𝜖⟨-5, 5⟩
զ. x𝜖⟨-∞, -3]U[3, ∞⟩
է. x𝜖[-2, 2]
ը. x𝜖⟨-∞,-1/2⟩U⟨1/2, ∞⟩
թ. x𝜖⟨-∞, -4]U[4, ∞⟩

Միջակայքերի եղանակը

Առաջադրանքներ

121.

ա. (x-4)²>0
x≠4
բ. (x+1)²>0
x≠−1
գ. (2x-3)²>0
x≠3/2​
դ. (7-4x)²>0
x≠7/4​
122.

ա. x²-4x+4>0
(x−2)²>0
բ. x²-2x+1>0
(x−1)²>0
գ. x²+10x+25<0
(x+5)²<0
դ. x²-8x+16<0
(x−4)²<0

123.

ա. x²-2x+1>0
(x−1)²>0
բ. x²+6x+9<0
(x+3)²<0
գ. x²+4x+4<0
(x+2)²<0
դ. 4x²-4x+1>0
(2x−1)²>0

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 154, 155, 156, 157

154.
ա. Այո
բ. Ոչ
գ. Այո
դ. Այո

155.
ա) Ոչ
բ) Այո

156.
ա) Այո
բ) Ոչ

157.
1 ա) Ոչ
բ) Ոչ

2 ա) Այո
բ) Ոչ
Լրացուցիչ առաջադրանքներ՝ 158, 159, 160

Ածական

ՕրինակՍառն է մեր գետի ջուրը, բարձր սարից է գալիս, ուր միշտ մռայլ ամպ է նստում, ամպի տակ՝ սառցե հաստ շերտեր:
Այս նախադասության մեջ սառը, բարձր, մռայլ, հաստ  բառերը ցույց են տալիս առարկայի հատկություն (որպիսություն), սառցե  բառը ցույց է տալիս վերաբերություն՝ երկու առարկաների կապ: Այդ բառերը ածականներ են:Ածական անուն կամ ածական են կոչվում առարկայի հատկություն կամ վերաբերություն ցույց տվող բառերը: Ածականները պատասխանում են ինչպիսի՞, որպիսի՞, ո՞ր  հարցերին:  Ածականները նախադասության մեջ լինում են՝
• հիմնականում գոյականական անդամի որոշիչ լրացում՝ բարձր սար, մռայլ ամպ, հաստ շերտեր,• հաճախ նաև՝ ստորոգյալի բաղադրիչ՝ ՕրինակՍառն է մեր գետի ջուրը…
Բարդ և ածանցավոր ածականների բառակազմության մեջ կարող է գոյական լինել, այսպես՝ ածականներ կարող են կազմվել՝
• երկու գոյականից՝  արև և շող – արևաշող,• ածականից և գոյականից՝  գանգուր և հեր –գանգրահեր,• նախածանցից և գոյականից՝ ան և տուն – անտուն,• գոյականից և վերջածանցից՝  քաղաք և ային – քաղաքային: Իր հիմնական կիրառության դեպքում ածականը զուրկ է թեքման ձևերից. չի հոլովվում, հոդ չի ստանում, հոգնակի չի կազմում: Բայց ածականները լայնորեն կիրառվում են նաև գոյականաբար՝ ստանալով այդ թեքման ձևերը:
ՕրինակՓոքրերը մեծերից ավելի հետաքրքրասեր են:
Այս նախադասության մեջ փոքր ածականը դրված է հոգնակի թվով, ուղղական հոլովով և որոշյալ առումով, մեծերից ածականը՝ բացառական հոլովով և հոգնակի թվով:

1. Դո՛ւրս գրել ածականները. դրանցից երեքը գործածե՛լ
նախադասություններում։
Այս գետի ափին, այս ուռենու տակ
Իմ մանկությունն է անցել երազուն,
Խաղացել է նա գետում այս հստակ,
Ոսկի է փնտրել այս տաք ավազում։
Նա թառել է այս ծառերին դալար,
Երկյուղով մտել այրերը այս մութ
Ու կածաններում այս օձագալար
Թափառել է նա մինչև մայրամուտ։
Եվ իր ծիծաղի ալիքներն է ջինջ
Տվել նա մի օր ջրերին այս խենթ,
Որ ուրախ երգով տարել ամեն ինչ
Ու, սակայն, ոչինչ չեն բերել էլ ետ։
…Ամեն ինչ այստեղ նույնն է մնացել,
Նույն ալիքներն են գալիս ու գնում,
Եվ միայն ուռին ջրին կռացել,
Մի ինչ-որ կորած բան է որոնում։

երազուն
հստակ
տաք
դալար
մութ
օձագալար
խենթ
ջինջ
կորած
Արևի ջինջ ճառագայթները լուսավորում էին այգին։
Խենթ քամին օրորվում էր ծառերի միջև։
Նրա հայացքը մութ գիշերում կորած էր թվում։

1․2

Աշուն էր, պայծառ աշուն…

Օդը մաքուր էր, արցունքի պես ջինջ։ Կապտավուն սարերն այնքան մոտ, այնքան պարզ էին երևում, որ հեռվից կարելի էր համրել նրանց մաքուր լանջերի բոլոր ձորակները, կարմրին տվող մասրենու թփերը։

Աշուն էր՝ տերևաթափով, արևի նվազ ջերմությամբ, դառնաշունչ քամիով, որ ծառերի ճղներից պոկում էր դեղնած տերևները, խմբերով քշում, տանում հեռու ձորերը։ Նույնիսկ քարափի հաստաբուն կաղնին խոնարհվում էր քամու առաջ։ Ամայի ձորերում, դեղնակարմիր անտառի և հնձած արտերի վրա իջել էր մի պայծառ տխրություն։ Ջինջ օդի սառնության մեջ զգացվում էր առաջին ձյունի շունչը։

Այգում երիտասարդ կեռասենիները մրսում էին, քամուց խշշում։ Սիմինդրի երկար տերևները թրերի նման քսվում էին իրար, պողպատի ձայն հանում։ Կարծես ձիավորներ էին արշավում իրար դեմ, և սիմինդրի տերևը, որպես բեկված սուսեր, ընկնում էր քամու առաջ։

Արևի տակ ժպտում էր վերջին արևածաղիկը և օրորում դեղին գլուխը։

Դիլան դային նստել էր հնձանի պատի տակ, ընկուզենու չոր կոճղին։ Նա սովորություն ուներ ուշ աշնանը վերջին անգամ այգին մտնելու, դուռ ու ցանկապատ ամրացնելու և հնձանը փակելու, որպեսզի ձմռան ցուրտ գիշերներին գայլ ու գազան չպատսպարվեն ներսը։in

պայծառ
մաքուր
ջինջ
կապտավուն
պարզ
կարմրին տվող
դառնաշունչ
դեղնած
ամայի
հաստաբուն
ամայի
դեղնակարմիր
սառն
երկար
բեկված
դեղին
վերջին
ցուրտ
Մաքուր օդը լցնում էր ամբողջ շրջապատը թարմությամբ։
Դեղին արևածաղիկը դեռ կանգուն էր այգու կենտրոնում։
Պարզ երկինքը արտացոլում էր աշնանային գեղեցկությունը։