Месяц: Апрель 2023

Թեմա՝ Ուղղանկյուն եռանկյուն

180․

20^օ/70^օ

181․

90^օ+45^օ=135^օ

180-135^օ=45^օ

Ստացվեծ որ եռանկյունը հավասարասրուն է, հետևաբար՝

երկրորդ էջ հավասար է 10-ի:

182․

90^օ+27^օ=117^օ

180^օ-117^օ=63^օ

<ABK=63^օ

183.

AB=2*BC

AB=7*2=14

AB=14

184.

BC=2*AB

BC=17/2

BC=8.5

185.

Եթե ուղղանկյուն եռանկյան էջը հավասար է ներքնաձիգի կեսին, ապա այդ էջի հանդիպակաց անկյունը 30 աստիճան է:

Հետևաբար չի կարող 10 լինել։

Թեմա՝ Ուղիղ և հակադարձ համեմատականություններ

Երկու մեծություններ կոչվում են ուղիղ համեմատական, եթե մեծություններից մեկը մի քանի անգամ մեծացնելիս կամ փոքրացնելիս, մյուսը մեծանում է կամ փոքրանում է  նույնքան անգամ:
Օրինակ՝
Օրինակ՝

Դիցուք մեկ գրիչն արժե 100 դրամ: Ապա երկու այդպիսի գրիչները կարժենան 200 դրամ, երեք այդպիսի գրիչները կարժենան 300 դրամ և այլն: Ստանում ենք հետևյալ աղյուսակը՝

Գրիչների քանակը (հատ)	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10
Գրիչների արժեքը (դրամ)	100	200	300	400	500	600	700	800	900	1000

Նկատում ենք, որ գրիչների քանակը մի քանի անգամ ավելացնելիս, դրանց արժեքն ավելանում է նույնքան անգամ: Սա նշանակում է, որ գրիչների արժեքն ուղիղ համեմատական է դրանց քանակին:

Երկու մեծություններ կոչվում են հակադարձ համեմատական, եթե մեծություններից մեկը մի քանի անգամ մեծացնելիս մյուսը նույնքան անգամ փոքրանում է:
Օրինակ

Դիցուք մեքենան հավասարաչափ շարժվելով պիտի անցնի 600 կիլոմետր: Եթե նա շարժվի 60 կմ/ժ արագությամբ, ապա այդ ճանապարհը նա կանցնի 10 ժամում, իսկ եթե նա ավելացնի արագությունը և շարժվի 100 կմ/ժ արագությամբ, ապա ժամանակը կպակասի և այդ ճանապարհը նա կանցնի արդեն  6 ժամում: 

Կազմենք հետևյալ աղյուսակը՝

Ծախսած ժամանակը (ժամ)	20	10	5
Արագությունը (կմ/ժ)	30	60	120

Աղյուսակից երևում է, որ արագությունը երկու անգամ մեծացնելիս ժամանակը երկու անգամ պակասում է: Սա նշանակում է, որ մեքենայի արագությունը և ծախսած ժամանակը հակադարձ համեմատական մեծություններ են:

Աշխատանք դասագրքից, համարներ՝ 392-395, էջ՝ 119:

ա․ Երկու մեծություններ կոչվում են ուղիղ համեմատական, եթե մեծություններից մեկը մի քանի անգամ մեծացնելիս կամ փոքրացնելիս, մյուսը մեծանում է կամ փոքրանում է  նույնքան անգամ:

Խնդիր: Քառակուսու կողմը 2 դմ է: Որոշիր, թե ինչպե՞ս կփոխվի քառակուսու պարագիծը, եթե նրա կողմը մեծանա 3 անգամ, 4 անգամ, 5 անգամ:

Քառակուսու կողմը, դմ	2	6	8	10
Քառակուսու պարագիծը, դմ	8	24	32	40

Նկատում ենք, որ քառակուսու կողմը 3 անգամ մեծացնելիս (2 դմ էր, դարձավ 6 դմ), նրա պարագիծը ևս մեծացավ 3 անգամ (8 դմ էր, դարձավ 24 դմ):

Նույն ձևով, եթե քառակուսու կողմը մեծանում է 4 անգամ (2 դմ էր, դարձավ 8 դմ), ապա նրա պարագիծը ևս մեծանում է 4 անգամ (8 դմ էր, դարձավ 32 դմ): 

Գալիս ենք եզրակացության, որ եթե քառակուսու կողմը մի քանի անգամ մեծանում է, ապա նույնքան անգամ մեծանում է նրա պարագիծը:

Ասում են, որ քառակուսու պարագիծը ուղիղ համեմատական է քառակուսու կողմին: 

բ․ Երկու մեծություններ կոչվում են հակադարձ համեմատական, եթե մեծություններից մեկը մի քանի անգամ մեծացնելիս մյուսը նույնքան անգամ փոքրանում է:

Խնդիր: Երկու գյուղերի միջև հեռավորությունը 240 կմ է: Որոշիր, թե քանի՞ ժամում կարելի է մի գյուղից հասնել մյուս գյուղը, եթե 20 կմ/ժ արագությունը ավելացնել 2 անգամ, 3 անգամ, 4 անգամ:

Լրացրու աղյուսակը:

Արագությունը, կմ/ժ	20	40	60	80
Ժամանակը, ժ	12	6	4	3

Նկատենք, որ արագությունը 2 անգամ մեծացնելիս (20 կմ/ժ էր, դարձավ 40 կմ/ժ), ժամանակը կրճատվեց (փոքրացավ) 2 անգամ (12 ժ էր, դարձավ 6 ժ):

Նույն ձևով, արագությունը 3 անգամ մեծացնելիս (20 կմ/ժ էր, դարձավ 60 կմ/ժ),  ժամանակը կրճատվեց (փոքրացավ) 3 անգամ (12 ժ էր, դարձավ 4 ժ): 

ա․ 1600 դր․ բ․ 400 դր․։

ա․ 1600 դր․ բ․ 400 դր․։

ա․ 30*2=60 (տետր)

բ․ 30/10=3 (գրիչ)

Արատեսում գտնվում են Սյունիքի Արատեսի վանքը (VII դար), Սուրբ Աստվածածին (X-XI դարեր), Սուրբ Կարապետ (XI-XII դարեր) եկեղեցիները, 5 մատուռ-դամբարան (VII դար) և 12 դար խաչքարեր։

Ես Արատեսում եղել եմ 2-3 անգամ և ես շատ ընկերներ եմ ձեռք բերել այդ ընդացքում։ Այժմ կրկին ունեմ հնարավորություն Արատես գնալու։ 3-օրյա հնարավորություն է տրվում մեզ ավելի մոտիկ գտնվելու բնությանը, անցկացնել հրաշալի ժամանակ ընկերների հետ։

1․Կազմի՛ր հեռանալ, վախենալ, լողալ, բայերի դերբայական համակարգը։

Դերբայ	Հիմք	Վերջավորություն
Անորոշ	Կարդ, պատմ	ալ, ել
Ենթակայական	կարդ, պատմ	ացող, ող
Հարակատար	կարդ, պատմ	ացած, ած
Համակատար	կարդ, պատմ	ալիս, ելիս
Անկատար	կարդ, պատմ	ում, ում
Վաղակատար	կարդ, պատմ	ացել, ել
Ապակատար	կարդ, պատմ	ալու, ելու
Ժխտական	կարդ, պատմ	ա, ի

Հեռանալ, հեռացող, հեռացած, հեռանալիս, հեռանում, հեռացնել, հեռանալու, հեռանա

Լողալ, լողաացող, լողացած, լողալիս, լողում, լողացել, լողալու, լողա

Վախենալ, վախեցող, վախեցած, վախենալիս, վախենում, վախեցել, վախենալու, վախենա

2.Փակագծերի բայերը պահանջված ձևով գրի՛ր, հետո տեքստերը համեմատի՛ր:

Ա. Խոտերն ու ծաղիկներն ինչպե՞ս (արտահայտել) արտահայտել զգացմունքները, եթե շարժվել կարողանան: Եթե բուսաբանները փորձ անեն ու իմանան այդ հարցի պատասխանը, օգտակար բույսերի համար ավելի լավ պայմաններ (ստեղծել) կստեղծեն և, հավանաբար, (կարողանալ) կկարողանան ավելի արդյունավետ պայքարել մոլախոտերի դեմ:

Բ. Խոտերն ու ծաղիկներն ինչպե՞ս (արտահայտել) արտահայտեն զգացմունքները, եթե շարժվել կարողանային: Եթե բուսաբանները փորձ անեին ու իմանային այդ հարցի պատասխանը, օգտակար բույսերի համար ավելի լավ պայմաններ (ստեղծել) կստեղծ եին և, հավանաբար, (կարողանալ) կկարողանային ավելի արդյունավետ պայքարել մոլախոտերի դեմ: 

3.Փակագծերում տրված բայաձևերից մեկն ընտրի՛ր և գրի՛ր (ո՞ր բառով է պայմանավորված ընտրությունդ):

Գայլն սպասում էր, որ այծյամը ննջի որ նրան բռնի և ուտի: Այծյամը նրա միտքն իմացել էր ու չէր քնում օրեր ու օրեր, մինչև որ գայլն ինքը թմրեց ու նիրհեց: Այն ժամանակ եկավ առյուծն ու կերավ գայլին:

Սիրելի՛ ընկերներ, այս շաբաթ ներկայացնելու եք․

Կլոր և օղակաձև որդեր ասկարիդ: ✅

Լրացուցիչ աշխատանք

Պատրաստել ուսումնական նյութ անձևրորդի կառուցվածքը, նրա դերը բնության մեջ թեմայով։

1) ABC-ն C ուղիղ անկյունով ուղղանկյուն եռանկյուն է, <A=37աստիճան: Գտեք  <B-ն:

<A=37^o

<C=90^o

180-37-90=53^o

<B=53^o

2) ABC-ն A ուղիղ անկյունով հավասարասրուն ուղղանկյուն եռանկյուն է: Գտեք եռանկյան բոլոր անկյունները:

<A=90^o

<B=45^o

<C=45^o

3)  CE հիմքով CDE հավասարասրուն եռանկյան մեջ տարված է CF բարձրությունը: Գտեք <ECF անկյան աստիճանային չափը, եթե <D=54 աստիճան:

180^o-54^o=126^o

126^o:2=63^o

<C=<E=63^o

63^o+90^o=153^o

180^o-153^o=27^o

4) ABC հավասարակողմ եռանկյան BC կողմի D միջնակետից տարված է AC ուղղին ուղղահայաց՝ DM-ը: Գտեք AM-ը, եթե AB=10սմ:

5) A ուղիղ անկյունով ուղղանկյուն եռանկյան մեջ AB=4,2սմ, BC=8,4սմ: Գտնել <B-ն:

BC=8,4սմ

AB=4,2սմ

<A=90^o

90^o=8.4

?^o=4.2

<C=45^o

<B=45^o

Դասարանում քննարկվող հարցեր․

էջ90-ից մինչև էջ 100

1.Որո՞նք են պարզ մեխանիզմները

2.Ի՞նչ է լծակը:

Լծակը սովորաբար մի ձող է, որը կարող է պտտվել անշարժ հենարանի (առանցքի) շուրջ։

3.Ի՞նչն են անվանում ուժի բազուկ

4.Ճախարակի ՞ինչ տեսակներ գիտենք:

5.Ո՞ր ճախարակն է կոչվում անշարժ:

6.Ո՞ր ճախարակն է կոչվում շարժական:

7.Ի՞նչ նպատակով է օգտագործվում անշարժ ճախարակը:

8.Ի՞նչ նպատակով է օգտագործվում շարժական ճախարակը:Այն օգտագործելիս ինչքա՞ն ենք շահում ուժի մեջ:

9.Ի՞նչ է բազմաճախարակը:Այն օգտագործելիս որքա՞ն ենք շահում ուժի մեջ:

10.Գծել անշարժ և շարժական ճախարակների սխեմաները:

11.Ո՞ր աշխատանքն է կոչվում օգտակար

12.Ո՞ր աշխատանքն է կոչվում լրիվ կամ ծախսված

13.Ինչու՞ լրիվ աշխատանքը միշտ մեծ է օգտակար աշխատանքից

14.՞Որ մեծոթւյունն է կոչվում մեքենայի կամ մեխանիզմի օգտակար գործողության գործակից

15.Ձևակերպել մեխանիկայի <<ոսկե կանոնը>>

16.Հնարավոր է արդյոք,որ ՕԳԳ-ն մեծ լինի 100%-ից

Нырните под воду, чтобы рассмотреть поближе

Несмотря на кристально чистую воду, в Нью-Провиденс есть больше, чем кажется на первый взгляд. Под поверхностью океана скрыта самая большая в мире подводная скульптура весом 60 тонн и высотой 18 футов под названием «Атлас океана». Создатель этого проекта Джейсон деКайрес Тейлор создает подводные скульптуры, которые обычно привлекают красочных морских обитателей на некогда бесплодное морское дно.

перевод

թարգմանություն

Սուզվեք ջրի տակ՝ ավելի մոտիկից նայելու համար

Չնայած բյուրեղյա մաքուր ջրերին, Նյու Փրովիդենսում ավելին կա, քան թվում է: Օվկիանոսի մակերեսի տակ թաքնված է աշխարհի ամենամեծ ստորջրյա քանդակը` 60 տոննա քաշով և 18 ֆուտ բարձրությամբ, որը կոչվում է Օվկիանոսի ատլաս: Այս նախագծի ստեղծող Ջեյսոն դե Քեյրես Թեյլորը ստորջրյա քանդակներ է ստեղծում, որոնք սովորաբար գունեղ ծովային կենդանիներին գրավում են երբեմնի ամուլ ծովի հատակը:

1.Տրված են A = {1;3;5;7;9}  և B = {0;1;2;3;9} բազմությունները։                          

ա) Գտնել A U B   բազմությունը։ {0; 1; 2; 3; 5; 7; 9}

 բ) Գտնել A Ո B բազմությունը։ {0; 2; 5; 7}

գ) Գտնել A Ո B բազմության բոլոր ենթաբազմությունները։
(1 միավոր) {0; 2; 5; 7}
                                   

2. Ինչպե՞ս է ընդունված նշանակել ամբողջ թվերի բազմությունը, բնական թվերի բազմությունը, ռացիոնալ թվերի բազմությունը։
(1 միավոր)

Բնական թվերի բազմությունը N

Ամբողջ թվերի բազմությունը Z

Ռացիոնալ թվերի բազմությունը Q     

3. Պնդումներից յուրաքանչյուրի դիմաց նշել ճիշտ է,  սխալ։
(1միավոր)                 

1) 10 N-այո    2)   -16/25  Q-այո  3) 21,3 Z-այո    4) -100 N-ոչ

4.

ա)Գտնել x­-ը, եթե {x; x+3}U {2; 5}={2;5;8} 

x=5

բ) Գտնել y-­ը, եթե {4y + 1} Ո  {28;29; 30} = {29}
(1 միավոր) 

y=7                

5. Դասարանի 28 աշակերտներից 21-ը սովորում են անգլերեն, իսկ 12-ը՝ գերմաներեն։ Դասարանում բոլոր աշակերտները նշված լեզուներից գոնե մեկին տիրապետում են։ Գտեք

ա) Քանի՞ աշակերտ է սովորում և՛ անգլերեն, և՛ գերմաներեն։   

 բ ) Քանի՞ աշակերտ է սովորում միայն անգլերեն և քանի՞ աշակերտ՝ միայն  գերմաներեն։ 

28-12=16 (Անգլերեն)

28-21=7 (Գերմաներեն)

(1 միավոր)

6. Գծեք АBC բութանկյուն եռանկյուն, որտեղ <А=22 աստիճան է, իսկ  <B=44 աստիճան։ Դասավորեք АBC եռանկյան կողմերը աճման կարգով։
(1 միավոր) 

A=22^o, B=44^o, C=114

7.  Հավասարասրուն եռանկյան մի կողը 28 է, իսկ մյուս կողմը՝ 3: Գտեք եռանկյան սրունքը։
(1 միավոր)  

Հիմք-28

սրուն-3