День: 9 марта 2023

Թեման.Շփման ուժ:Շփման ուժի դերը բնության մեջ և կենցաղում:Մի ուղղով ուղղված ուժերի գումարումը: Լաբորատոր աշխատանք «Շփման ուժի չափումը ուժաչափով,տարբեր մակերևույթների վրա»

1.Բերել շփման առկայությունը հաստատող օրինակներ:

Շփման առկայությունը հաստատելու համար պետք է դիտարկենք և բերենք օրինակ
Օրինակ ՝ Փորձենք շարժել սեղանին դրված ծանր գիրքը ՝ նրա վրա ազդող հորիզոնական ուղղված ուժով: Կնկատենք, որ ազդող ուժը բավականաչափ փոքր է, այսինքն գիրքը դադարի վիճակում է: Եվ սկսում է շարժվել միայն այն դեպքում, երբ ազդող ուժ է լինում: Այդ ուժը մարմնի և սեղանի մակերևույթների միջև առաջացած դադարի շփման ուժն է

2.Ինչով է պայմանավորված շփումը

Շփման ուժը պայմանավորված է շփման ուժի մեծության և շփվող մարմինների ողորկության աստիճանից

3.Թվարկել շփման տեսակները։

Դադարի շփման ուժը, սահքի շփման ուժը և գլորման շփման ուժը

4.Օրինակներով ցույց տալ,որ միևնույն պայմաններում գլորման շփման ուժը փոքր է սահքի շփման ուժից:
Օրինակ՝երբ քարը գլորենք թեկ մակերևույթի վրայից, ապա նրա արագությունը գնալով մեծանում է շփման ուժի նկատմամբ, իսկ երբ այն քաշենք հարթ մակերևույթի վրայով, ապա նրա շփման ուժը կլինի ավելի շատ:

5.Բերել շփման դրսևորման օգտակար օրինակներ
Եթե շփման ուժը չլիներ, ապա օրինակ ավտոմեքենային հնարավոր չէր արգելակել, ինչը կարող էր բերել վատ հետևանքների:

6.Բերել շփման դրսևորման վնասակար օրինակներ
Եթե շփման ուժը կա, ապա մարդը չի կարող տեղափոխել մի ծանր իր, մի տեղ որտեղ նա ուզում է:

7.Ինչպես կարելի է մեծացնել շփումը
Շփման ուժ մեծացնելու համար կարելի է մակերևույթը դարձնել խորդուբորդ:

8.Ինչպես կարելի է փոքրացնել շփումը
Շփման ուժը փոքրացնելու համար կարելի է մակերևույթը ինչքան հնարավոր է հարդեցնել:

Թեմա՝ Եռանկյան կողմերի և անկյունների միջև առնչությունների մասին

Թեորեմ: Եռանկյան՝
1) ավելի մեծ կողմի դիմաց ընկած է ավելի մեծ անկյուն,
2) ընդհակառակը՝ ավելի մեծ անկյան դիմաց ընկած է ավելի մեծ կողմ:
Ապացույցը կարդա այստեղ։
Հետևանքներ.

Հետևանք 1.

Եթե եռանկյան երկու անկյուններ հավասար են, ապա եռանկյունը հավասարասրուն է (հավասարասրուն եռանկյան հայտանիշ):

Հետևանք 2.

Եթե եռանկյան երեք անկյուններ հավասար են, ապա եռանկյունը հավասարակողմ է:

Հետևանք 3.

Ուղղանկյան եռանկյան ներքնաձիգն ավելի մեծ է էջից:

Առաջադրանքներ։

Գործնական աշխատանք։

1.GEOGEBRA ծրագրով  գծիր ABC բութանկյուն եռանկյուն, նշիր յուրաքանչյուր անկյան աստիճանային չափը։ Նշիր եռանկյան ամենամեծ կողմը։

<A=55^o

<C=55^o

<B=70^o

2. GEOGEBRA ծրագրով  գծիր ABC  ուղղանկյուն եռանկյուն, որի ուղիղ անկյունը C-ն է, նշիր մնացած  անկյան աստիճանային չափերը։ Նշիր եռանկյան ամենամեծ կողմը։

<A=90^o

<B=45^o

<C=45^o

Խնդիրներ։

166. Ներքնաձիգը AC=17, որովհետև նա ամենամեծն է:

167. AB և AC

168. BK էջ, AB և BC ներքնաձիգ, Իսկ ներքնաձիգը մեծ է էջից:

169. Երբ բարձրությունը կիսում ենք, ապա բաժանվում են երկու մասի, իսկ միջնագիծը դառնում է 180⁰

170․ Եթե եռանկյան երկու անկյունները հավասար են, ապա եռանկյունը հավասարասրուն է (Հետևանք 2 )

171․ Եթե եռանկյան երկու անկյունները հավասար են, ապա եռանկյունը հավասարասրուն է (Հետևանք 2 )

172․ <C=70⁰, Դա նշանակում է, եթե <A=<C, ապա BC էլ է 6:

173․ (180-60):2=60, Դա նշանակում է, որ եռանկյան բոլոր անկյունները հավասար են, ապա եռանկյունը հավասարակողմ է: