День: 6 апреля 2022

1.Հոլովի՛ր աթոռ, քույր, մարդ բառերը։

Ուղղական (ո՞վ, ի՞նչ) Աթոռը, քույրը, մարդը

Սեռական (ո՞ւմ, ինչի՞) աթոռի, քրոջ, մարդու

Տրական (ո՞ւմ, ինչի՞ն) աթոռին, քրոջ, մարդուն

Բացառական (ումի՞ց, ինչի՞ց) Աթոռից, քրոջից ,մարդուց

Գործիական (ումո՞վ, ինչո՞վ) Աթոռով, քրոջով, մարդով

Ներգոյական (ո՞ւմ մեջ, ինչո՞ւմ, ինչի՞ մեջ) աթոռի մեջ, քրոջ մեջ, մարդու մեջ։

2. Առանձնացրու թանձրացական և վերացական գոյականները:
Երամ, հույս, կասկած, պատիվ, վերարկու, ճաշակ, ճաշ, կարոտ, ծխախոտ, գութ, նախանձ, երաժիշտ, բնավորություն, քար, արձագանք, ծառ, հուշ, հուշարձան, վախ, նկար, բողոք, դասագիրք:

3.Որտեղ անհրաժեշտ է, գրիր մեծատառով:

Անդրկովկաս, Ուկրաինայի Հանրապետություն, Վանա լիճ, Գերմանիայի Դաշնություն, Խաղաղ օվկիանոս, Միջերկրական ծով, Կովկասյան լեռնաշղթա, Ատլանտյան օվկիանոս, Բալթիկ ծով, Գեղամա լեռներ, մայրաքաղաք Երևան, Առյուծ Մհեր, Աասունցի Դավիթ, Անբան Հուռի, Պարզ լիճ, Կոտայքի մարզ, Արփա գետ, Պարույր Սևակ:

4.Ածանցների օգնությամբ հասարակ գոյականները դարձրու անձնանուններ:
Լույս-Լուսիկ, լեռ-Լեռնիկ, գառ-Գառնիկ, թագ-Թագուհի, նազ-Նազենի, վարս-Վարսենիկ, վարդ-Վարդուհի, ցող-Ցողիկ, արծիվ-Արծվիկ, սաթ-Սաթիկ, խաչ-Խաչիկ:
Օրինակ՝ լեռ-Լեռնիկ, Լեռնուհի:

5.Առաջին շարքի գոյականների հոմանիշները գտիր երկրորդ շարքում և գրիր կողք կողքի:
ա. սարսափ, ավարտ, գրոհ, տանջանք, ծիծաղ, որոշում:
բ.  հարձակում, տառապանք, քրքիջ, ահ, վճիռ, վերջ:
Սարսափ-ահ
Ավարտ-վերջ
գրոհ-հարձակում
տանջանք-տառապանք
որոշում-վճիռ
ծիծաղ-քրքիջ

ա. հոտ, բողոք, հռչակ, ցավ, վախ, զայրույթ:
բ.   համբավ, կսկիծ, ցասում, գանգատ, բույր, երկյուղ:
հոտ-բույր
բողոք-գանգատ
հռչակ-համբավ
ցավ -կսկիծ
վախ-երկյուղ
զայրուտ-ցասում

6.Յուրաքանչյուր շարքից վերցրու մեկական գոյական և կազմիր վեց բարդ գոյական:

ա. գիր, քաղաք, ծով, որս, լեռ, զարկ:
բ.  նկար, շղթա, սեղան, երակ, պետ, գող:
գրասեղան,

քաղաքապետ,

ծովանկար,

որսագող,

լեռնաշղթա,

զարկերակ

ա․ մայր, պատկեր, ավազակ, ճակատ, գինի, պար:
բ.  սրահ, մարտ, գործ, խումբ, պետ, տուն:
պատկերասրահ,

ճակատամարտ,

գինեգործ,

պարատուն,

մայրապետ,

ավազակախումբ

Յուրաքանչյուր կենդանի օրգանիզմ կազմված է բջիջներից: Բազմաբջիջ օրգանիզմների կառուցվածքային փոքրագույն մասնիկը բջիջն է: Բջիջներից առաջացնում են հյուսվածքներ, հյուսվածքներից օրգաններ, օրգաններից՝ օրգանների համակարգեր:
Կենդանի օրգանիզմում յուրաքանչյուր օրգան և օրգանների համակարգ կատարում է որոշակի գործառույթ: Դրանց փոխկապակցված աշխատանքն ապահովում է օրգանիզմի՝ որպես միասնական համակարգի կենսագործունեություն:

Օրգաններից որևէ մեկի աշխատանքի խանգարումն անմիջապես ազդում է մյուս օրգանների և ամբողջ օրգանիզմի աշխատանքի վրա:
Կենդանիների մարսողական համակարգն ապահովում է օրգանիզմը սննդարար նյութերով: Մարսողության կամ սննդանյութերի ներծծման ցանկացած խանգարում անդրադառնում է բոլոր օրգանների աշխատանքի վրա: Չստանալով բավարար քանակությամբ սննդարար նյութեր՝ օրգանիզմի աճը դանդաղում է, խանգարվում է բջիջների վերականգնումը, նվազում է ակտիվությունը:
Բույսերի կյանքը սկսվում է սերմի ծլումից: Տերևներում սննդարար նյութեր չեն կարող առաջանալ առանց ջրի և նրա մեջ լուծված հանքային աղերի: Դրանք արմատներով ներծծվում են հողից և ցողունով հասնում տերևներին: Արմատի կամ ցողունի ցանկացած վնասվածք խանգարում է այդ գործընթացին, և տերևները ջուր և հանքային նյութեր չեն ստանում: Միևնույն ժամանակ առանց տերևներում սինթեզված սննդարար նյութերի անհնար է արմատների և ցողունների աճը: Այն չի կարող ծաղկել, ձևավորել պտուղներ և սերմեր:
Կենդանի օրգանիզմների աճն ու զարգացումը, շնչառությունը, սնուցումը, բազմացումը կախված են շրջակա միջավայրի պայմաններից: Բոլոր կենդանի օրգանիզմները արձագանքում են շրջակա միջավայրի փոփոխություններին, և դրանից է կախված նրանց կենսագործունեությունը:
Գրականության հղումը
Հարցեր
1. Ինչո՞վ է պայմանավորված օրգանիզմի ամբողջականությունը:

Օրգանիզմի ամբողջականությունը պայմանավորված է նրանով, եթե օրգանիզմում կան բոլոր օրգանները ու նրանք ամպայման աշխատում են:

2. Ի՞նչ տեղի կունենա, եթե կենդանին չստանա բավարար քանակությամբ սննդանյութ:

Օրգանիզմի աճը դանդաղանում է, խանգարվում է բջիջների վերականգնումը և աճը, նվազում է ակտիվությունը:

Ծաղիկը շատ բույսերի ամենավառ և տեսանելի մասն է: Ծաղիկները կարող են լինել մանր կամ խոշոր, վառ գունավորված կամ կանաչ, հոտավետ կամ անհոտ, մենահատ կամ հավաքված ծաղկաբույլերում:
Ծաղիկների հիմնական գործառույթը օրգանիզմի բազմացման համար պտուղներ և սերմեր առաջացնելն է:
Ծաղիկը ցողունին միանում է ծաղկակոթի միջոցով: Ծաղկակոթի վերին լայնացած մասի վրա տեղակայված են բաժակաթերթիկները, պսակաթերթիկները, վարսանդը, առէջները:
Վարսանդը բույսի իգական սեռական օրգանն է, առէջը՝ արական սեռական օրգանը: Այն ծաղիկները, որոնք ունեն և՛ վարսանդ, և՛ առէջներ, կոչվում են երկսեռ ծաղիկներ:
Պտուղների ամենակարևոր գործառույթը սերմերի պահպանումն ու տարածումն է: Պտուղները լինում են հյութալի և չոր:

Հարցեր՝
1. Ինչի՞ց է առաջանում սերմը:

Ցանկացած բույսի կյանքը սկսվում է սերմից։ Սերմերը առաջանում են բույսի ծաղկից: Սերմերով բույսը տարածվում է բնության մեջ և բազմանում:

2. Ի՞նչ մասերից է կազմված սերմը:

3. Ինչի՞ց է առաջանում պտուղը:

Ծաղկից առաջանում են բույսի պտուղները և սերմերը
4. Ինչու՞ են վարսանդը և առէջները համարվում բույսի գլխավոր մասեր:

Վարսանդը և առէջները համարվում են բույսի գլխավոր մասեր, որովհետև վարսանդը բույսի իգական սեռական օրգանն է, իսկ առէջը՝ արական սեռական օրգանը: 

Դիտարկենք մի քանի դեպք:
Վերցնենք 32,831 և 17,625 տասնորդական կոտորակները։ Ուշադրություն դարձնենք նրանց ամբողջ մասերին՝ 32 և 17  քանի որ 32 >17  հետևաբար՝ 32, 831>17,625

Բերենք ուրիշ օրինակ`

Վերցնենք 165,32 և 168,06  թվերը, քանի որ 165 < 168 հետևաբար 165,32 <168,06:

Այժմ դիտարկենք այն դեպքը, երբ ամբողջ մասերը հավասար են, օրինակ՝
14, 25 և 14, 38

Նայում ենք ստորակետից հետո առաջին թվանշանին

/ տասնորդականների կարգին/, քանի որ 2<3
հետևաբար 14, 25< 14, 38:

Նայենք հաջորդ օրինակը՝ 14, 567 և 14, 59

այս օրիանկում ամբողջ մասերը հավասար են, անցնում ենք տասնորդականների կարգին՝  5=5, այս դեպքում անցնում ենք հարյուրերոդականնների կարգին՝ 6<9 հետևաբար՝ 
14, 567 < 14, 59:

Առաջադրանքներ գրքից՝

753. ա)1,24 3,51
բ)0,232 0,123
գ)0,64 3,02
դ)7,12574 0,48007
ե)6,23 7,52
զ)8,20011 9,00007

754. ա) 1,235-2տասնորդական,3հարյուրերորդական
,5հազարերոդական
բ) 1,27-2տասնորդական,7հարյուրերորդական

գ) 3,51-5տասնորդական,1հարյուրերորդական

դ) 0,5-5տասնորդական


755․ ա) 6,35 > 5,19
բ) 7,48 < 7,51
գ) 2,52 < 2,53
դ) 17,49 < 17,5

757.
ա)3,59 < 7,1
բ) 6,28 < 6,9
գ) 0,4 < 0,51
դ) 72,7 > 7,27
ե) 4,1234 > 4,1231
զ) 12,39 > 1,2399

758.
ա)2,078 < 2,780
բ) 3,205 > 3,025
գ) 7,250 > 7,205
դ) 4,290 < 4,295
ե) 12,4 < 12,41
զ) 15,129 > 15,1

759.
ա) 6,92 > 6,9
բ) 1,2 < 1,999
գ) 72,39 > 7,239
դ) 0,48 > 0,4711