Рубрика: Հայոց լեզու 11

15․09․26

Հայոց լեզու

Տեսական մաս․ պատասխաններ հարցերին

1․ Սեռականի և տրականի տարբերությունը․

Ձևով նույնն են, տարբերվում են կիրառությամբ ու իմաստով։ Սեռականը ցույց է տալիս պատկանելություն, վերաբերություն, հատկանիշ (պատասխանում է ում՞, ինչի՞ հարցերին) և նախադասության մեջ դառնում է հատկացուցիչ։ Տրականը ցույց է տալիս գործողության ուղղվածություն, հանգում (պատասխանում է ում՞, ինչի՞ն հարցերին), կարող է ստանալ որոշիչ հոդ (ն, ը) և նախադասության մեջ դառնում է լրացում (հանգման, ուղղության, վերաբերության և այլն)։

2․ Իրանիշ հայցականի և ուղղականի տարբերությունը․

Ձևով նույնն են (երկուսն էլ պատասխանում են ի՞նչ, ինչե՞ր հարցերին)։ Տարբերվում են նախադասության մեջ ունեցած պաշտոնով․ ուղղականը դառնում է ենթակա կամ ստորոգելիի մաս, իսկ իրանիշ հայցականը՝ ուղիղ խնդիր կամ տեղի, ժամանակի պարագա (գործողությունը կատարվում է նրա վրա կամ նրա նկատմամբ)։

3․ Անձնանիշ հայցականի և տրականի տարբերությունը․

Անձնանիշ հայցականը ձևով նույնանում է տրական հոլովի հետ (պատասխանում է ո՞ւմ հարցին)։ Տարբերվում են նախադասության մեջ իրենց պաշտոնով․ անձնանիշ հայցականը դառնում է ուղիղ խնդիր (գործողությունն անմիջականորեն ուղղված է նրան), իսկ տրականը՝ հանգման խնդիր կամ վերաբերության խնդիր (ցույց է տալիս այն անձը, ում հանգում է գործողությունը)։

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ

Ճիշտ բառերի տեղադրումով նախադասությունները

  1. Հեծյալները երթևեկ էին անում պարսպադռնից
  2. Միշա Գլինկան հազիվ 13 տարեկան էր, բայց արդեն հրաշալի նվագում էր դաշնամուր:
  3. Միշան իջեցրեց ջութակը և վճռականորեն պատասխանեց. «Հայրի՛կ, չէ՞ որ երաժշտությունը իմ հոգին է»:
  4. Եղել էին երջանիկ ժամանակներ, երբ հաղթական փառքով վերադառնում էին պատերազմից, և ամբոխը ողջունում էր նրանց։
  5. Անհնարին խռովության մեջ կանգնած էր նա հայրենական տան մուտքի առաջ:
  6. Գիշերային այդ տագնապալից պահին երկու ձիավորներ անցնում էին Մուշի դաշտով:
  7. Այս ու այն կողմ շուռումուռ գալուց հետո իշխանը չկարողացավ քնել և դուրս եկավ վրանից։
  8. Նա ցատկոտեց տեղում և չընկնելու համար բռնեց սյունից:
  9. Մռայլ խորհրդածության մեջ խորասուզված, գլուխը կրծքին թեքած՝ կանգնած էր Սմբատը։
  10. Նրա և անդամալույծի միջև սկսվեց մի անօրինակ պայքար:
  11. Եվ ահա մի անգամ շառաչյուն հողմին չդիմացավ դարավոր հսկա կաղնին:
  12. Չնայած պարկեշտ, բայց թեթևամիտ կին էր տիկին Բախտամյանը:
  13. Հագարացիների վրաններն սկսեցին բոցավառվել, և նրանք հանկարծակիի եկած փախան խուճապահար:
  14. Նա նայում էր հոնքերի տակից և հայացքը գամում այնպես անդիմադրելի, որ մարդ ստիպված էր լինում տեղի տալ:
  15. Հենց որ ստացան այդ լուրը, ամրոցի բնակիչներն իսկույն խռնվեցին պատանու շուրջը՝ հաղթության մանրամասները նրանից լսելու:
  16. Մարզպետունին ժպտաց և այդ ժպիտի տակ փորձեց թաքցնել այն կասկածը, որով վերաբերվում էր իր սպարապետին:
  17. Այսօրվանից նա դառնում է մեր ստեղծագործական միության լիիրավ անդամ:
  18. Սեփական գիտելիքի պակասի զգացումը կախված է ունեցած գիտելիքի ծավալից ու խորացումից:
  19. Հիվանդանոցներն այսօր չեն կարողանում սոցիալապես խոցելի խավերին ապահովել անվճար բուժօգնությամբ:
  20. Ծառայության սկզբում նորակոչիկները ծանոթանում են կանոնագրքի պահանջներին։
  21. Հոգաբարձուների խորհուրդը հուշարձանի պեղման նախագծի և հողային աշխատանքների իրականացման համար նախատեսել է անհրաժեշտ գումար:
  22. Քաղաքի տեսարժան վայրերը դիտելուց հետո ճանապարհ ընկանք դեպի Վենետիկ:

Գոյականների հոլովն ու հոլովումը

(Քանի որ տեքստում մուգ նշված չէին, առանձնացված են նախադասությունների հիմնական գոյականները)

  • Պարսպադռնից — Բացառական հոլով, ան ներքին հոլովում (պարսպադուռ $\rightarrow$ պարսպադրան)
  • Դաշնամուր — Հայցական (իրանիշ) հոլով, ի արտաքին հոլովում (դաշնամուրի)
  • Ջութակը — Հայցական հոլով, ի արտաքին հոլովում (ջութակի)
  • Փառքով — Գործիական հոլով, ի արտաքին հոլովում (փառքի)
  • Պատերազմից — Բացառական հոլով, ի արտաքին հոլովում (պատերազմի)
  • Խռովության — Սեռական հոլով, ան ներքին հոլովում (խռովություն $\rightarrow$ խռովության)
  • Մուտքի — Սեռական հոլով, ի արտաքին հոլովում
  • Դաշտով — Գործիական հոլով, ի արտաքին հոլովում (դաշտի)
  • Իշխանը — Ուղղական հոլով, ի արտաքին հոլովում (իշխանի)
  • Վրանից — Բացառական հոլով, ի արտաքին հոլովում (վրանի)
  • Սյունից — Բացառական հոլով, ան ներքին հոլովում (սյուն $\rightarrow$ սյան)
  • Խորհրդածության — Տրական / Սեռական հոլով, ան ներքին հոլովում (խորհրդածություն $\rightarrow$ խորհրդածության)
  • Սմբատը — Ուղղական հոլով, ի արտաքին հոլովում (Սմբատի)
  • Հողմին — Տրական հոլով, ի արտաքին հոլովում (հողմի)
  • Կաղնին — Ուղղական հոլով, ու արտաքին հոլովում (կաղնու)
  • Բնակիչներն — Ուղղական հոլով, ի արտաքին հոլովում (բնակչի)
  • Մարզպետունին — Ուղղական հոլով, ու արտաքին հոլովում (Մարզպետունու)
  • Սպարապետին — Տրական հոլով, ի արտաքին հոլովում (սպարապետի)
  • Անդամ — Ուղղական հոլով, ի արտաքին հոլովում (անդամի)
  • Գիտելիքի — Սեռական հոլով, ի արտաքին հոլովում
  • Զգացումը — Ուղղական հոլով, ման ներքին / ի արտաքին հոլովում (զգացման / զգացումի)
  • Կանոնագրքի — Սեռական հոլով, ի արտաքին հոլովում
  • Պահանջներին — Տրական հոլով, ի արտաքին հոլովում (պահանջի)
  • Հոգաբարձուների — Սեռական հոլով, ու արտաքին / ի արտաքին հոլովում (հոգաբարձուի)
  • Վայրերը — Հայցական հոլով, ի արտաքին հոլովում (վայրի)