Автор: Ռոբերտ Մխիթարյան

Վերցնենք մի ուղիղ և նրա վրա նշենք որևէ O կետ։ O

կետն ուղիղը բաժանում է երկու ճառագայթների, որոնցից մեկն ուղղված է Օ կետից դեպի աջ (դրական ուղղություն), մյուսը` Օ կետից դեպի ձախ (բացասական ուղղություն):

Այժմ ընտրենք մի հատված (միավոր հատված) և այդ ճառագայթների վրա նշենք այն կետերը, որոնց հեռավորությունները O կետից միավոր հատվածի երկարության բազմապատիկներն են։ O կետը

կոչվում է հաշվարկման սկիզբ (կամ սկզբնակետ) և համապատասխանում է զրոյին։ Այդ պատճառով այդ կետի դիմաց գրում ենք 0 թիվը:

Բացասական թվերը ուղղի վրա ներկայացվում են այն կետերով, որոնք գտնվում են O կետից ձախ, դրական թվերը` այն կետերով, որոնք գտնվում են Օ-ից աջ:

Այն ուղիղը, որի համար ընտրված են հաշվարկման սկզբնակետ, դրական ուղղություն և միավոր հատված, կոչվում է կոորդինատային ուղիղ (կամ կոորդինատային առանցք )։
Նշենք, որ հաշվարկման սկզբնակետը կոչում են նաև կոորդինատների սկիզբ։ Կոորդինատային ուղղի վրա տվյալ կետին համապատասխանող թիվը կոչվում է այդ կետի կոորդինատ և գրվում է կետը նշանակող տառի կողքին` փակագծերի մեջ։

1. Ի՞նչ է կոորդինատային ուղիղը։
Այն ուղիղը, որի համար ընտրված են հաշվարկման սկզբնակետ, դրական ուղղություն և միավոր հատված, կոչվում է կոորդինատային ուղիղ

2. Ի՞նչ է կետի կոորդինատը։
Կոորդինատային ուղղի վրա տվյալ կետին համապատասխանող թիվը կոչվում է այդ կետի կոորդինատ

3. Ի՞նչ կոորդինատ ունի կոորդինատների սկիզբը։
0

4. Ի՞նչ թվերի են համապատասխանում այն կետերը, որոնք գտնվում են՝

ա) կոորդինատների սկզբից աջ,
դրական

բ) կոորդինատների սկզբից ձախ։
բացասական

5. Ի՞նչ են նշանակում հետևյալ գրառումները.

A (–7), B (+8), C (–4), D (+21), E (–50), F (–100)։
փակագծերի մեջ նշվածեն տվյան կերի կորդինատները

6. Ի՞նչ կոորդինատ կունենա այն կետը, որն ունի՝

ա) կոորդինատների սկզբից երեք միավոր հեռավորություն դրական ուղղությամբ,
+3

բ) կոորդինատների սկզբից հինգ միավոր հեռավորություն բացասական

ուղղությամբ։
-5

6. Կոորդինատային ուղղի վրա նշված են կետեր.

7.Գծե՛ք կոորդինատային ուղիղ և նրա վրա նշե՛ք A (–3),
B (+7), C (–6), D (+1), E (+8), F (–5), G (–4) կետերը, եթե միավոր հատվածի երկարությունը 1սմ է:Կորդինատային ուղիղСКАЧАТЬ

8. Բացասական ամբողջ թվերի մեջ գոյություն ունի՞ արդյոք ամենափոքրը։ Պատասխանը հիմնավորե՛ք։
ոչ չունի, որովհետև թվերը անվերջ են

9. Ո՞րն է ամենամեծ բացասական ամբողջ թիվը։
-1

10. Որո՞նք են ամենամեծ և ամենափոքր երկնիշ բացասական ամբողջ թվերը։
-10 -99

1․ Տրված բառերից նոր բառեր կազմի՛ր -ոց (-նոց, -անոց) ածանցով:

ա) Ծաղիկ-ծաղկանաոց, հյուր-հյուրանոց, ավազակ-ավազականոց, մեղու-մեղվանոց:

բ) Գոգ-գոգնոց, ձեռ-ձեռնոց, մատ-մատնոց:

զ) Կապել-կապոց, խարտել-խարտոց, սփռել-սռփոց:

դ) Դրամ-դրամանոց, կիլոգրամ-կիլոգամանոց, մետր-մետրանոց :

ե) Խշշալ-խշշոց, մռնչալ-մռչոց, զռռալ-զռռոց, ոռնալ-ոռնոց:

2․ Առաջին շարքի յուրաքանչյուր բառ հնարավոր բոլոր ձևերով բաղադրի՛ր (բադադրալ բառեր կազմիր) երկրորդ շարքի ածանցների հետ:

Ա. Հյուսիս, լեզու, հայր, դրախտ, տոն, նկարիչ, մեղ(ք), հարս(ն), օտար, բազում, բն(ական), հան(ել), հաս(նել), դր (դնել), շահ(ել), պահ(ել):

Բ. Ույթ, ածո, ական, ային, անի, (ա)բար, ոտի, (ա)վոր, (ա)ցու, ություն:

հյուսիսային, լեզվանի, հայրություն, դախտային, տոնական, նկարիչություն, մեղավոր, հարսանի, օտարային, բազմություն, բնական, հանավոր, դրական, շահային, պահականշ;

3․ Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:

Մարտատար գնացքը կարո՞ղ է քսանմեկ րոպում կտրել անցնել Ամերիկայի Միացևալ Նահանգները՝ Խաղաղ օվկևանոսից մինչև Ատլանտիդան: Դա նույնիսկ ինքնաթիռով հնարավոր չէ: Բայց ամերիկյան մի համալսարանի գիտնականներ պնդում են, որ այդ իրագործելի է: Մի ագգային գիտաժողովում նրանք ստորերկրը նոր փոխադրամի.ոցի նախագիծ են ներկայացրել:

4․ Ընտրի՛ր փակագծում գրված տարբերակներից մեկը։

… (ինքնագլուխ, անկաշկանդ, ազատ, անկախ) ոճի ըմբշամարտին հատուկ է… (հնարների, հնարքների գյուտերի) ազատությունը: Ասենք՝ թույլատրվում է… (իրավունք է տրվում, արտոնվում է) բռնել մրցակցի ոտքը, ոտք գցել, … (շրջել, թավալել, գլորել, գցել): … (ընտիր, դասական, օրինակելի) ոճի մարզիկը ոտքով … (գյուտերի, հնարքների, հնարների) դիմելու … (իշխանություն, իրավասության, իրավունք) չունի: Երբ նորից … (ծնվեցին, կյանք մտան) օլիմպիական (մրցումները, խաղերը), դրանց ծրագրում … (տեղ գրավեց, տեղավորվեց, տեղ գտավ, արտահայտվեց) դասական ըմբշամարտը:Սկզբում քաշային … (անջատումներ, ճյուղավորումներ, բաժանումներ) չկային:

5․Տրված բառազույգերի բաղադրիչները տեղափոխելով՝ ստացի՛ր նոր բարդ բառեր: Տրված և ստացված բառերն արմատների միջոցով բացատրի՛ր:

Օրինակ՝

ամփոփաթերթ, ծաղկագիր — ամփոփագիր, ծաղկաթերթ:

Ծովասուն, ձեռնամարտ-Ծովամարտ, ձմեռասուն

Բևեռախույզ, երկրամերձ:-Բևեռամերձ երկրախույզ

Ձկնակեր, մարդավաճառ-Ձկնավաճառ մարդակեր

6․ Հնչյունափոխված արմատները գտի՛ր, գրի՛ր դրանց անհնչյունափոխ ձևերը և նշի՛ր, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել:

Պատկերազարդ-պատկեր+ազարդ, բազկաթոռ-բազուկ+աթոռ (ու-ն սղվել է), ոսկեվառ-ոսկի+վառ (ի-ն դարձել է ե), մաքսանենգ-մաքսանենգ-, կաղնեփայտ-կաղին+փայտ (ի-ն դարձել է ե), գրկել-գիրկ+ել (ի սղվել է), լեռնաշղթա-լեռն+ա+շղթա, պատուհան, ամառնամուտ, մարդամոտ-մարդ+ա+մոտ, ժամացույց-ժամ+ա+ցույց, հողագունդ, ջերմանավ, սրտապատառ, ցուցանակ, սիրառատ, գինեվաճառ, գերեվաճառ, բարեգութ, մատենագիր, լուսամուտ:

7․ Ընդգծված բառակապակցությունները փոխարինի՛ր ածանցավոր բառերով:

Պոչ ունեցող-պոչավոր մի կենդանի էր գալիս:

Չգիտեի, որ այդքան զորություն ունեցող-զորավոր հսկա ես:

Այդտեղ որսորդները երկու ոտք ունեցող-երկոտանի զարմանալի կենդանի են տեսել:

Երկրորդ անգամ հայտնվողը նույն ձին չէր, սրա պոչը մի քիչ երկար-երկարոտ էր, գույնն էլ՝ մի քիչ դեղին-դղնաոր:

Իբրև հայր-հայրական՝ խրատում էր ու համոզում, որ ներող լինի:

Որպես մտերիմ՝— բարեկամ հորդորում էր, որ մի օր էլ տանը մնա:

Եղբոր նման-եղբայրաբար օգնում է ու հետևում, որ վատ բան չանես:

Թշնամու նման -թշնամանաման եք խոսում:?

Հարցը իր (յուր) ձևով-յուրովի լուծեց ու գնաց:

8․ Ընդգծված բաղադրյալ բառերը փոխարինի՛ր բառակապակցություններով:

Անսահման-սահման չունեցող հզորություն ու անսանձ գոռոզություն ուներ Թեմուրը: Միջնադարի-միջին արի ոչ մի քաղաք չէր կարող համեմատվել նրա նոր մայրաքաղաքի հետ: Ճարտարապետի ձին մի օր կորել էր այդ քաղաքի ամենամեծ-բոլորիծ մեծ պարտեզում և մեկամսյա-մեկ ամիս որոնումներից հետո հազիվ գտնվել: Թեմուրն իր մայրաքաղաքի՝ Սամարղանդի շրջակայքի-շուրջ տարացքը գյուղերն անվանել էր Բաղդադ, Կահիրե, Դամասկոս, որ աշխարհի մեծագույն-մեծ գույն քաղաքները որպես աննշան-ազդանշան չունեցող գյուղեր տեսներ:

1) Երկու ամբողջ թվերից ո՞րն է ավելի մեծ.

ա) դրակա՞ն թիվը, թե՞ զրոն,
դրական թիվը

բ) բացասակա՞ն թիվը, թե՞ զրոն,
զրոն

գ) դրակա՞ն թիվը, թե՞ բացասական։
դրական թիվը

2) x թիվը դրակա՞ն է, թե՞ բացասական, եթե`

ա) x < 0=բացասական թիվ
բ) x > 0=դրական թիվ

3) Համեմատե՛ք ամբողջ թվերը.

ա) 0 > –3, դ) –1 < 1, է) –13 < 2,

բ) –4 < 2, ե) 5 > –3, ը)–1000 < 1,

գ) –3 և –10, զ) –16 և –12, թ) 25 և –25։

4) Գրե՛ք որևէ յոթ ամբողջ թվեր, որոնք փոքր են՝

ա) 4-ից, գ) 6-ից, ե) –5-ից, է) 3-ից,

բ) 0-ից, դ) –1-ից, զ) –10-ից, ը) –3-ից։

5) Գրե՛ք հետևյալ թվերը`

ա) աճման կարգով. 31, –1, –7, –1, 0, –11, 24, 7, – 2 ,–6,
-11, -7, -6, -2, -1, -1, 0, 7, 24, 31

բ) նվազման կարգով. –11, –3, –7, 12, 4, –8, –17, –30, 1, 0, 13։
13, 12, 4, 1, 0, -3, -7, -8, -11, -17, -30

6) Գտե՛ք այն բոլոր ամբողջ արժեքները, որոնք աստղանիշի փոխարեն գրելու դեպքում կստացվի ճիշտ անհավասարություն.

ա) 0 < 2 < 3 գ) –4 <0 < 3 ե) –14 < -7 < –5

բ) –4< -1 < 0 դ) –5 <-2 <5 զ) –28 <26< –22

7) Գրի՛ առեք հետևյալ պնդումները՝ օգտագործելով անհավասարությունների նշանները.

ա) 11-ը մեծ է 0-ից=11>0 գ) –10-ը բացասական թիվ է= -10<0

բ) –7-ը փոքր է 0-ից= -7<0 դ) 2-ը դրական թիվ է= 2>0

8) Գրե՛ք որևէ յոթ ամբողջ թվեր, որոնք մեծ են՝

ա) –3-ից -3<4 գ) –7-ից -7<-2 ե) 2-ից 2<124 է) –5-ից -5<0

բ) –6-ից -6<-1 դ) 0-ից 0<6000 զ) 10-ից 10<920070 ը) 5-ից 5<31

Ցանկացած բնական թիվ մեկով մեծ է իրեն նախորդող թվից, այսինքն՝ ստացվում է նրան մեկ գումարելու միջոցով.

1 = 0 + 1,
2 = 1 + 1,
3 = 2 + 1,
4 = 3 + 1,
5 = 4 + 1, …

Ճիշտ է նաև հետևյալ պնդումը. ցանկացած բնական թիվ (ինչպես և զրոն) մեկով փոքր է իրեն հաջորդող թվից, այսինքն՝ ստացվում է նրանից մեկ հանելու միջոցով։ Սկսելով, օրինակ, 5-ից՝ կարող ենք գրել

հավասարությունների հետևյալ հաջորդականությունը.

5 = 6 – 1,
4 = 5 – 1,
3 = 4 – 1,
2 = 3 – 1,
1 = 2 – 1,
0 = 1 – 1։

Հարց է ծագում՝ կարելի է արդյոք շարունակել այս հաջորդականությունը։ Կարծես թե այս հարցի պատասխանն ակնհայտ է. իհարկե, ո՛չ։ Չէ՞ որ հաջորդը պիտի լինի այնպիսի թիվ, որը հավասար է 0 – 1

տարբերությանը, այսինքն` այնպիսի թիվ, որը զրոյից փոքր է։ Իսկ մեզ ծանոթ թվերից ոչ մեկն այդպիսին չէ։ Սակայն զրոյից փոքր թվեր գոյություն ունեն և հնարավորություն են տալիս կատարելու հանման

գործողությունը անգամ այն դեպքում, երբ նվազելին հանելիից փոքր է։

Զրոյից փոքր թվերը կոչվում են բացասական թվեր։

Զրոյից 1-ով փոքր թիվը նշանակվում է այսպես. –1 (կարդացվում է,մինուս մեկե)։ Պարզ է, որ պիտի տեղի ունենա հետևյալ հավասարությունը.

–1 = 0 – 1։

-1-ը այսպես կոչված ամբողջ բացասական թվերից առաջինն է։

Հաջորդ ամբողջ բացասական թիվը –2-ն է, այն 1-ով

փոքր է –1-ից։ Այսինքն
՝ –2 = –1 – 1։

Նրան հաջորդում է – 3 թիվը.
–3 = –2 – 1 = –1 – 1 – 1։

Այսպես շարունակելով՝ կարելի է կազմել միանիշ բացասական

թվերի հետևյալ աղյուսակը.

–1 = 0 – 1

–2 = – 1 – 1 = 0 – 1 – 1

–3 = –2 – 1 = 0 – 1 – 1 – 1

–4 = –3 – 1 = 0 – 1 – 1 – 1 – 1

–5 = –4 – 1 = 0 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1

–6 = –5 – 1 = 0 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1

–7 = –6 – 1 = 0 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1

–8 = –7 – 1 = 0 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1

–9 = –8 – 1 = 0 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1 –1

Զրոյից փոքր թվերը կոչվում են բացասական թվեր։

Զրոն ո՛չ բացասական թիվ է, ո՛չ էլ դրական:

Ամբողջ դրական և բացասական թվերն ու զրոն ունեն ընդհանուր անվանում՝ ամբողջ թվեր։

Առաջադրանքներ:
1. Ո՞ր թվերն են կոչվում դրական, ո՞ր թվերը՝ բացասական։

Դրական են կոչվում այն թվերը որոնք մեծ 0-ից
Բացասական են կոչվում այն թվեր որոնք փողր են 0-ից

2. Ո՞րն է այն թիվը, որը ո՛չ դրական է, ո՛չ բացասական։

0

3. Ճի՞շտ է արդյոք, որ ցանկացած բացասական թիվ զրոյից փոքր է։

Այո

4. Ո՞ր թիվը կստացվի, եթե 0-ից հանենք 1։

-1

5.  Ո՞ր թվերն են կոչվում ամբողջ թվեր։

Բնական կոչվում են այն թվերը, որոնք առաջանում են հաշվելիս կամ նման առարկաներ համարակալելիս:

6. Ասե՛ք ջերմաչափների ցուցմունքները

1 – ջերմաչափ- -27
2- ջերմաչափ- +7
3- ջերմաչափ- 0
4- ջերմաչափ- 24
5- ջերմաչափ- -5

(տե՛ս նկարի)։

7. Կարդացե՛ք թվերը.

+2, –3, 0, +8, –10, –15, +1, –27, –12, +100, –91, –74:

8. Տրված են –5, –3, ½,  +5, +10, –2, ¾,  0, +4,1.2/5 թվերը: Նրանցից դո՛ւրս գրեք ամբողջ թվերը:

–5, –3,   +5, +10, –2,  0

9. Գործածելով + և – նշանները` գրե՛ք.

ա) 10^0 տաքություն- = +10 գ) 3^0 ցուրտ– = -3

բ) 0-ից 7^0 ցածր – -7 դ) 0-ից 8^0 բարձր– +8

10. Թվանշաններով և + կամ – նշանի միջոցով գրի՛ր բարձրությունները և խորությունները.

ա) Արագած լեռան բարձրությունը չորս հազար իննսուն մետր է։ = 4090 +

բ) Մոնբլան լեռան բարձրությունը չորս հազար ութ հարյուր յոթ մետր է։ 4807 +

գ) Կազբեկ լեռան բարձրությունը հինգ հազար երեսուներեք մետր է։ 5033 +

դ) Բայկալ լճի խորությունը հազար վեց հարյուր քսան մետր է։ 6120-

ե) Արաբական ծովի խորությունը հինգ հազար ութ հարյուր երեք մետր է։ 5083 –

զ) Ալեուտյան իջվածքի խորությունը յոթ հազար ութ հարյուր քսաներկու մետր է։ 7122 –

Autumn is the most beautiful, full of colors, fruitfulthe weather.In Yerevan, autumn is shorter than in the regions.As they walk the streets, the gardens painted in different colors, as if smiling, inviting passers-by․

О возникновении искусства возделывать шёлк в Китае существует красивая легенда. Согласно ей жена Великого Желтого Императора — Лэй Цзу сидела под тенистой кроной тутовника, наслаждаясь отваром из трав. Неожиданно в ароматный напиток упал кокон шелкопряда. Раздосадованная императрица извлекла кокон из чаши и обнаружила, что он начал разматываться, нить все тянулась и тянулась… В тот миг прекрасная Лэй Цзу догадалась, что из этой нити можно получить чудесное волокно для пряжи… С тех пор императрицу нарекли «Божеством Шёлка». По праздникам в ее честь на алтари храмов возлагали подношения в виде коконов шелкопряда.

История же гласит, что первые коконы тутового шелкопряда и их удивительные свойства были обнаружены китайцами почти пять тысяч лет назад. При раскопках в разных районах Китая коконы тутового шелкопряда были обнаружены в культурных слоях, относящихся к III тысячелетию до н. э. На найденных надписях на черепашьих панцирях и костях содержались иероглифы, обозначающие понятия « шелкопряд», «тутовник», «шёлк» и «шёлковая материя».

Послетекстовые вопросы։

1)Наслаждась отваром из трав, жена Великого Желтого Императора — Лэй Цзу чем-то раздасадовалась․ Чем именно?

Неожиданно в ароматный напиток упал кокон шелкопряда и тут Лэй Цзу раздасадовалась․

2)Что обнаружила в коконе прнекрасная императрица?

Обиженная императрица вынула кокон из чаши, обнаружила, что он начал расшатываться, продолжал растягиваться и растягиваться.

3)Как после этого происшествия начали называть императрицу и чтить ее?

 Лэй Цзу догадалась, что из этой нити можно получить чудесное волокно для пряжи… С тех пор императрицу нарекли «Божеством Шёлка».

4)Сколько лет назад были обнаружены коконы шелкопряда в Китае?

5000 лет назад

5)Какие иероглифы были найдены на черепашьих панцирях и костях при раскопках в разных районах Китая?

Были найдены иероглифы, обозначающие понятия « шелкопряд», «тутовник», «шёлк» и «шёлковая материя».

	Հին քարի դար/ պալեոլիթհնագույն ժա մանակներից մինչև Ք. ա. XII հազարամյակն	Միջին քարի դար/մեզոլիթ/Ք.ա. 12-րդ հազ.-Ք.ա. 10-րդ հազ.	Նոր քարի դար/ նեոլիթ/Ք.ա.10-րդ հազ.-Ք.ա. 6-րդ հազ.կեսեր	Պղնձի -քարի դար/էնեոլիթ/Ք. ա. VI հա զարամյակի կեսերից մինչև Ք. ա. V հա զա րամ յակի վերջերը:	Բրոնզի /պղինձ +անագ/դարՔ.ա 4-րդ հազ.-Ք.ա.2-րդ հազ.	Երկաթի դար՛/Ք.ա. 2-րդ հազ.
Զենքի տեսակներ	կայծքար, վանակատ,	Նետ ու աղեղ, տեգ , պարսատիկ		Պղնձից և քարից պատրաստված	Կացին, սուր	երկաթից պատրաստված
Աշխատանքի գործիքներ	Հատիչ, կտ րիչ , քե րիչ, ծա կիչ
Զբաղմունք	հա վաք չու թյունը և որ սոր դու թյունն,ձկնորսություն	Ընտելացվեց վայրի կենդանին	Անասնապահություն, երկրագործություն, արհեստագործություն, պարզ փոխանակություն	արդյունահանել և օգտագործել մետաղ;	Զինագործություն, դարբնություն
Ապրելու վայրը	Նախնադարյան հոտ-տոհմական համայնք, քարանձավ,	Տեղափոխվեցին գետերի , լճերի ափամերձ շրջաններ	Տոհմերի միավորում-ցեղերի առաջացում, ընտրում էին ցեղի առաջնորդԲնակավայրի կառուցում			Նահապետական ընտանիք, մասնավոր սեփականություն,հասարակական տարբեր խմբերի առաջացում,ցեղային միություն- պետության առաջացում
Նվաճումներ, հայտնագործություններ	հնչյունների հիման վրա էլ ձևավոր  վեց լե զուն (խոսքը), կրա կի ստաց ման գյու տը		Արտադրող տնտեսություն		Արոր,անիվավոր սայլ
			Կրոնական պատկերացումներ, քրմություն

3․ Համաձա՞յն եք, որ անցումն արտադրող տնտեսության կարևոր նվաճում է/հիմնավորել/:

Անցումն արտադրող տնտեսության կարևոր նվաճում էր, որովհետև մարդկանց առօրյան հեշտացավ իրենց իսկ ստեղծած իրերի շնորհիվ։

2. Դիտել տեսաֆիլմերից մեկը, կես էջի սահմանում պատմել

• ինչի մասին էր
• ամենատպավորիչ հատվածը 
• ինչ  նոր բան իմացար

«Նախնադարյան մարդը»/մուլտֆիլմ/

Ես մուլտֆիլմը շատ հավանեցի։ Ինձ շատ դուր եկավ այն մասը որտեղ կախարդական սենյակի միջոցով պապիկը և թոռնիկը հայտնվեցին քարե դարում։ Սկզբից պապիկը և թոռնիկը հայտնվեցին քարայրի մեջ, երբ պապիկը և թոռնիկը դուրս եկան քարանձավից նրանք մեծ անտառ տեսան, պապիկը և թոռնիկը տեսան տարբեր մրգատու ծառեր, նրանք տեսան քարայրի մոտ մի առվակ։ Թոռնիկը պապիկին հարցնում է,թե առաջին անգամ ինչպես են կրակ ստացել, քարայրի պատերը ինչով են նկարազարդել, ինչպես են ձուկ բռնել և այլ հարցեր, որոնք նրան շատ էին հետաքրքրում։ Պապիկը համբերատար պատասխանում էր իր հարցերին, ցուցադրելով այդ բոլորը։

1.Երեք նախադասությամբ ներկայացրու ՝ինչու ենք ուսումնասիրում պատմությունը:
Ես ուսումնասիրում եմ պատմությունը որովետև իր օգնությամբ ես ամեն իչի մասին իմանում եմ։

2.Ինչ նպատակ եք հետապնդում «Պատմություն» առարկան ուսումնասիրելու արդյունքում:
Որ ես իմանամ ամ ինչի մասին

 «Պատմություն» առարկայի շրջանակում ինչ թեմաներ են ձեզ հետաքրքրում:
Հին պատմության մասին

Ինչ կարողություն. հմտություն կուզեիք ձեռք բերել ուսումնական տարվա ավարտին:
տիեզրերքի մասին

Առաջադրանք 2

Ծանոթացում-Ինչ է պատմական ժամանակագրական սանդղակը:

Համաշխարհային պատմության առաջին խոշոր շրջափուլը Հին աշխարհի պատմությունն է: Պատմական ժամանակը ենթաբաժանվում է տարիների, տասնամյակների, դարերի, հազարամյակների: Ստեղծվել է հատուկ ժամանակագրական սանդղակ, մեկնակետ է համարվում 1 թվականը` Հիսուս  Քրիստոսի ծննդյան տարեթիվը, դրանից առաջ ընկած ժամանակահատվածը կոչվում է Քրիստոսից առաջ/Ք.ա./, իսկ հետո ընկածը` Քրիստոսից հետո/Ք.հ./: Քրիստոսից առաջ ընկած ժամանակը հաշվարկվում է յուրահատուկ ձևով՝ տարեթվերի նվազման կարգով: Ք. ա. 200 թվականից մինչև 101 թվականը Ք. ա. II դարն է, 100 թվականից մինչև 1 թվականը՝ Ք. ա. I դարը:

Փորձիր պատասխանել

մեկ դարը 100 տարի է

մեկ հազարամյակը 10 դար է

մեկ տարին 365 կամ 366 օր ունի

մեկ օրը ՝ 24 ժամ

2.Փորձիր գտնել/

22թ..-առաջին դար առաջին կես

100թ,-Առաջին դարավերջ             Ք.ա.150թ.Եկրորդ դար եկրորդ կես

151թ.-Եկրորդ դար եկրորդ կես      Ք.ա.400թ․մ․թ․ա․ Չորորդ դար

451թ. հնգերորդ դարի կես Ք.ա.550թ.-մ․թ․ա․ վեցերորդ դար եկրորդ կես

1000թ-Տասերորդ դար          Ք.ա.854թ.- մ․թ․ա․ իններորդ դար առաջին կես

2008թ.քսանմեկերեորդ դար առաջին կես             Ք.ա2000թ-մ․թ․ա․ ՝քքսաներորդ դար

Ծանոթանալ -,Ընտանիքի անդամների ծննդյան տարեթվերը ներկայացրու հայոց այբուբենի տառերի թվային արժեքով:

Հորաքույրս-1981 ՌՋԶԱ, հայրիկս-1980 ՌՋՁ Մայրիկս-1987 ՌՋՁԷ, Տատիկս-1957 ՌՋԾԷ, Հոյեղբայրս-1987 ՌՋՁԷ, Քույրիկս-2007 Ս Է Եղբայրս-2017-Ս ԺԷ Ես-2011 Ս ԱԱ

Հայոց այբուբենի տառերի թվային արժեքը

Մաշտոցյան գրի ստեղծումից հետո հայերեն տառերն օգտագործվել են նաև իբրև թվարժեքներ: Այդ տառ-թվերով են ստեղծվել միջնադարյան Հայաստանի ճշգրիտ գիտություններին վերաբերող բոլոր գրքերը: Հայերեն 36 տառերը գրվել են 9-ական տառ պարունակող 4 շարքով, որոնք համապատասխանորեն նշանակում են միավորներ, տասնավորներ, հայրուրավորներ և հազարավորներ:

ա = 1 ժ = 10 ճ = 100 ռ = 1000
բ = 2 ի = 20 մ = 200 ս = 2000
գ = 3 լ = 30 յ = 300 վ = 3000
դ = 4 խ = 40 ն = 400 տ = 4000
ե = 5 ծ = 50 2 = 500 ր = 5000
զ = 6 կ = 60 ո = 600 ց = 6000
է = 7 հ = 70 չ = 700 ւ (ու) = 7000
ը = 8 ձ = 80 պ = 800 փ = 8000
թ = 9 ղ = 90 ջ = 900 ք = 9000

Այս 36 տառերի զուգորդմամբ կարելի է գրել 1-ից մինչև 9999 բոլոր ամբողջ թվերը, օրինակ. ծա = 51, ռջղ = 1990, քջղթ = 9999: Հետագայում հայկական այբուբենում ավելացված օ տառը նշանակել է 10000: Մեծ թվերի համար հայերենն ունեցել է հատուկ անվանումներ և պայմանանշաններ: Օրինակ, 10000-ն անվանել են բյուր և նշանակել ^, որը դրվելով տառաթվանշանի վրա, այն մեծացրել է 10000 անգամ: Այսպես՝

      ^                   ^              ^             ^
ա = 10000 բ = 20000 ժ = 100000 ք = 90000000

Ուղղանկյուն է

240 երկարությունը

250 լայնությունը

մաշտաբը 1սմ։48սմ

5 սմ Երկարությունը

5․2 սմ լայնությունը

Որսորդն եւ կաքաւն

Որսորդն կալաւ կաքաւ մի եւ կամէր զենուլ: Եւ ասէ կաքաւն.

 — Մի՛ սպանանէր զիս, զի ես խաբեցից զբազում կաքաւս ու ածից յականատս քո:

Եւ ասէ որսորդն.

 — Այժմ ստուգիւ մեռցիս ի ձեռաց իմոց, զի զսիրելիս եւ զազգականս քո մատնես ի մահ:

Բառարան

կալաւ — բռնեց

զենուլ — մորթել

ասէ — ասում է

զիս — ինձ

 զի — որ, թե, որովհետև, որպեսզի

խաբեցից — խաբեմ, կխաբեմ, պիտի խաբեմ, խաբելու եմ

ածից — բերեմ, կբերեմ, պիտի բերեմ, բերելու եմ

ականատ — թակարդ

յականատ — (դեպի) թակարդները, թակարդներում

ստուգիւ — ստուգապես, իսկապես

մեռցիս — մեռնես, կմեռնես, պիտի մեռնես, մեռնելու ես

ի ձեռաց — ձեռքից

զսիրելիս — սիրելիներին

զազգականս — ազգականներին

մատնես — մատնում ես

ի մահ — մահվան

 Հարցեր և առաջադրանքներ

Ճիշտ կարդա հետևյալ բառերը.

զբազում, զսիրելիս, յականատս:

Աշխարհաբար դարձրու հետևյալ բառերն ու բառակապակցությունները.

կաքաւ մի-մի կաքավ, մի՛ սպանաներ-մի սպանի, զբազում կաքաւս-զբազում կաքաւս, յականատս քո-թակարդները քո, ի ձեռաց իմոց-մերոնց ձեռքից, զսիրելիս եւ զազգականս քո-սիրելիներին և ազգականներըթփթփ քո:

Արտագրիր այս հարցերի պատասխանները.

Ի՞նչ բռնեց որսորդը:
Որսոդը բռնեց Կաքավ։

Կաքավն ի՞նչ խոստացավ որսորդին:
Որ ետ կբերի իր թակարդնռերը։

Կաքավի խոստմանն ի՞նչ վերաբերմունք ցույց տվեց որսորդը:
Որսոդը Սպանեց կաքավին։

Առակն աշխարհաբար դարձրու:

Որսորդն բռնեց կաքավին և Ուզեցավ Մոթել: Եվ կաքավն ասեց.

 — Մի՛ սպանիր ինձ, որ ես խաբեցի շատ կաքավներ ու կբերեմ թակարդները քո:

Եվ որսորդն ասաց.

 — Իսկապես այժմ կմեռնես իմ ձեռքից, որ սիրելիներին և ազգականներին քո մատնում ես մահ:

Ինչպիսի՞ն է կաքավը (բնութագրիր կաքավին): Ինչ է ցույց տալիս առակը:
Կաքավը-Նա հասկանում է իր սխալները, նա վախից ազնվանում էր։

Նույն բովանդակությամբ պատմություն հորինիր, որի հերոսները միայն մարդիկ են:
Մի մարդ գնում է և տեսնում իր ընկերոջը որին համարում էր վատ տգետ։
Նրա ընկերը եկավ ասաց։
-Հիշում ես ինձ ես որ ծաղրում էիր հիմ ես էլ քեզ պատասխան կտամ և քո ամբողջ իրերը կալանքի տակ կլինեն։
-ոչ խնդրում եմ ես էլ տենց բան չեմ անի-Ասաց տղան