Կյանքի ոչ բջջային ձևեր՝վիրուսներ, կառուցվածքը, կենսագործնեությունը։Ընտրել որևէ վիրուսային հիվանդություն նկարագրել ախտանիշները, վարակման աղբյուրները, բուժման մեթոդները։ Էջ 33-35։
Կովիդ-19։
Ախտանիշներ բարձր ջերմություն, հազ, դժվարաշնչություն, հոգնածություն, ծակոցներ մարմնում։
Փորձ 1. Շղթայում հոսանքի ուժի կախումը լարումից
Աշխատանքի նպատակը․ ցույց տալ հաղորդչում հոսանքի ուժի կախումը հաղորդչի ծայրերին կիրառված լարումից։
Անհրաժեշտ սարքեր և նյութեր.հոսանքի աղբյուր (ուղղիչ), ամպերաչափ, վոլտաչափ, հետազոտվող հաղորդիչ, անջատիչ, հաղորդալարեր։
Աշխատանքի ընթացքը. հավաքել շղթան ըստ նկարի։ Հիշեք, որ ամպերաչափ, հետազոտվող հաղորդչին միցվում է հաջորդաբար, իսկ վոլտաչափ զուգահեռ Հաղորդչի ծայրերին կիրառված լարումը կարելի փոփոխել շղթային միացնելով տարբեր մարտկոցներ, մեր պարագայում ուղղիչով։ Փակենք շղթան և գրանցենք հոսանքի ուժի I1 և լարման U1 արժեքները։ Այնուհետև ուղղիչով փոխենք լարումը, գրանցենք հոսանքի ուժի I2 և լարման U2 արժեքները։ Չափումները կատարեք 4-5 տարբեր դեպքերի համար։ Չափման արդյունքները գրանցել։ Չափման արդյունքների հիման վրա կառուցել հոսանքի ուժի կախումը լարումից պատկերող գրաֆիկը։ Ընտրելով համապատասխան մասշտաբ՝ աբսցիղների առանցքի վրա տեղադրեք լարման, իսկ օրդինատների առանցքի վրա հոսանքի ուժի արժեքները, կատարել եզրակացություն։
Փորձ 2․ Հոսանքի ուժի կախումը դիմադրությունից
Աշխատանքի նպատակը. ցույց տալ հաղորդչում հոսանքի ուժի կախումը հաղորդչի դիմադրությունից։
Անհրաժեշտ սարքեր և նյութեր.հոսանքի աղբյուր (ուղղիչ) կամ գալվանական էլեմենտ, ամպերաչափ, վոլտաչափ, դիմադրությունների արկղ, հաղորդալարեր։
Աշխատանքի ընթացքը. հավաքել շղթան, այնուհետև հաստատուն պահելով լարումը, փոխելով արկղի դիմադրությունը գրանցել ամպերաչափիի ցուցմունքը։ Փորձը կատարել տարբեր դիմադրությունների համար։ Կատարել եզրակացություն։
Փետրվարյան ապստամբությունը 1921 թվականի փետրվարի 18-23-ը տեղի ունեցած զինված ապստամբություն էր, որն ուղղված էր Հայաստանի առաջին հանրապետության կառավարության դեմ։ Այս ապստամբությունը տեղի ունեցավ այն ժամանակ, երբ Հայաստանի կառավարությունը գտնվում էր ծանր քաղաքական և ռազմական ճգնաժամում՝ թուրքական և ադրբեջանական զինված ուժերի ներխուժման սպառնալիքի, ներքին լարվածության ու տնտեսության ճգնաժամի պայմաններում։
Ապստամբությունը կազմակերպվել էր սոցիալիստական ուժերի և հատկապես դաշնակցական խմբերի կողմից, որոնք դժգոհ էին կառավարության ղեկավարներից, մասնավորապես՝ Հովհաննես Քաջազնունու և Արամ Մանուկյանի ղեկավարությունից։ Ապստամբողները պահանջում էին կառավարության հրաժարականը, իսկ որոշ խմբեր ուղղակիորեն դեմ էին կառավարության արտաքին քաղաքականությանը և նրա համագործակցությանը Սովետական Ռուսաստանի հետ։
Փետրվարյան ապստամբությունը սկսվեց Երևանում, որտեղ զինված խմբեր, որոնք աջակցվում էին սոցիալիստական և կտրուկ հակադաշնակցական խմբերով, հարձակում գործեցին կառավարության կառույցների վրա։ Սակայն ապստամբությունը արագ ճնշվեց կառավարության կողմից։ Քաջազնունին և Մանուկյանը զորքերը հավաքեցին և ճնշեցին ապստամբությունը՝ բազմաթիվ ընդդիմադիրների և ապստամբների ձերբակալմամբ։
Այդուհանդերձ, փետրվարյան ապստամբությունը ցույց տվեց, որ Հայաստանի իշխանությունը գտնվել էր լուրջ ճգնաժամի մեջ, և երկիրը ներգրավված էր ոչ միայն արտաքին սպառնալիքների, այլև ներքին քաղաքական անկայունության մեջ։ 1921 թվականի փետրվարյան ապստամբությունը մի քանի ամիս անց հանգեցրեց Սովետական Ռուսաստանի ուժերի ներխուժմանը Հայաստանում, ինչի հետևանքով Հայաստանը կորցրեց իր անկախությունը և վերածվեց Սովետական Հայաստանի։
Հայաստանի առաջին հանրապետությունում քաղաքական բռնաճնշումները սկսվեցին հատկապես 1918-1920 թվականներին, երբ երկիրը գտնվում էր պատերազմի և ներքին խառնաշփոթի մեջ։ Հայաստանի անկախության սկզբնական շրջանում, երբ նորաստեղծ պետությունը դեռ չէր կայացել լիովին, տարբեր քաղաքական ուժեր պայքարում էին իշխանության համար, և մեծ ներքին լարվածություն էր նկատվում։
1918 թվականին, երբ Հայաստանի անկախությունը հայտարարվեց, մի շարք կուսակցություններ ու քաղաքական ուժեր (հայկակական, սոցիալիստական, սոցիալ-դեմոկրատական) հանդես էին գալիս տարբեր տեսլականներով։ Այս հակասությունները հանգեցրին իշխանության տապալման վտանգներին։ Պետության ներսում սկզբում սկսեցին նաև կոշտ քաղաքական բռնաճնշումներ՝ ընդդիմադիր կուսակցությունների նկատմամբ։ Բացի այդ, երբ ճնշումները ու մռայլ միջավայրը փոխվեցին, քաղաքական ահաբեկչությունը և ուժային մեթոդները դարձան ուռճացված։
Երկու կարևոր իրադարձություններ նշվեցին քաղաքական բռնաճնշումների տեսանկյունից՝ առաջինը՝ Սպահյանի անկումը, երբ հանրապետական ընդդիմությունը մի քանի անգամ փորձեց հարձակվել պետական մարմինների վրա, երկրորդը՝ Սարոյանի սպանությունը, որը բացառապես տեղի ունեցավ Բեկլարյան պահեստի շահագործման շրջանների շրջանակներում։
1920 թվականին, երբ հայկական զինված ուժերը պայքարում էին թուրքական և ռուսական զորքերի դեմ, ներքին քաղաքական պայքարը միայն սրվեց։ Պետական իշխանությունը սկսեց կիրառել ավելի ճնշող մեթոդներ՝ փորձելով վերացնել ընդդիմադիր ուժերին, հատկապես սոցիալիստական, մարքսիստական կուսակցությունների ու սոցիալիստական կուսակցությունների ներկայացուցիչներին, որոնք հետագա շարժումների համար ռազմավարական նշանակություն ունեին։
Այս բռնաճնշումների արդյունքում բազմաթիվ քաղաքական գործիչներ ձերբակալվեցին կամ սպանվեցին, իսկ այն, ինչ մնաց Հայաստանի առաջին հանրապետությունում՝ մասամբ քաղաքական ակտիվությունը մնաց կասեցված:
Լոռու չեզոք գոտու ազատագրումը տեղի ունեցավ 1918 թվականի հուլիս-օգոստոս ամիսներին՝ Հայաստանի առաջին հանրապետության ստեղծման շրջանում, երբ հայկական ուժերը ճնշող ռազմական պայմաններում պայքարում էին Թուրքիայից ու Ադրբեջանից եկող սպառնալիքների դեմ։ Լոռու չեզոք գոտին, որը տեղակայված էր Հայաստանում, Եգիասան լեռնաշղթայի արևելյան մասում, համարվում էր ռազմավարական կարևոր տարածք՝ ցամաքային հաղորդակցությունը ապահովելու և տարածաշրջանում Թուրքիայի ու Ադրբեջանի հետ լարվածության մթնոլորտում հայերի պաշտպանության համար։
Լոռու տարածքը մինչև 1918 թվականը գտնվել էր թյուրքական ուժերի և ռուսական կայսրության միջև «չեզոք» գոտի, որտեղ երկու կողմերն էլ չէին հաստատում լիակատար վերահսկողություն։ Սակայն առաջին հանրապետության ստեղծումից հետո, հայ զինված ուժերն ու տեղական ինքնակառավարման մարմինները սկսեցին կազմակերպել Լոռու ազատագրումը՝ միաժամանակ դիմակայելով թուրքական և ադրբեջանական ներխուժման սպառնալիքին։
Ազատագրումը սկսվեց 1918 թվականի հուլիսի վերջին, երբ Հայաստանի առաջին հանրապետության զորքերը, գլխավորությամբ Արամ Մանուկյանի, ներխուժեցին Լոռի։ Նրանք արագ ճնշեցին թուրքական զորքերի դիմադրությունը և վերահսկողություն հաստատեցին գոտու վրա։ Այս գործողությունը նպաստեց հայ ժողովրդի անվտանգությանը և թույլ տվեց Սևանա լճի շրջանի հաղորդակցության ապահովումը։
Լոռու ազատագրումը կարևոր ռազմաքաղաքական նշանակություն ունեցավ, քանի որ այն ոչ միայն պաշտպանեց Հայաստանի արևելյան սահմանները, այլև ստանձնեց Հայաստանի կողմից տարածքային վերահսկողություն հաստատելու կարևոր քայլերից մեկը՝ ամրապնդելով հանրապետության դիրքերը տարածաշրջանում։
1921 թվականի ռազմաքաղաքական իրավիճակը Հայաստանում նշանավորվեց լուրջ փոփոխություններով և պատմական շրջադարձով, երբ երկրի անկախությունն ավարտվեց և սկսվեց խորհրդային կարգերի հաստատումը։ 1921 թվականը եղավ կարևոր հանգրվան Հայաստանի համար, քանի որ այն դարձավ խորհրդային սովետական իշխանությունների կողմից լիովին նվաճված տարածաշրջան։
Բառացիորեն 1921 թվականի սկզբին, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունները գտնվում էին ծանր վիճակում՝ պատերազմելով Թուրքիայով, կտրուկ նվազած ռազմական ուժերով և համատարած քաղբռնությամբ։ 1920 թվականին Թուրքիայի հետ պատերազմի արդյունքը և Սևրի պայմանագրի չեղարկումը (Լոզանի պայմանագրով) խիստ ազդեցին Հայաստանի արտաքին քաղաքականության վրա, իսկ երկրի ներքին իրավիճակը առավել քան խճճված էր՝ սոցիալական ու տնտեսական ճգնաժամի պայմաններում։
1921 թվականի փետրվարին տեղի ունեցավ խորհրդային իշխանության հասնելու նոր փուլ՝ սկսվեց հայ-թուրքական հարաբերությունների նոր խզում, երբ Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը, գրեթե առանց ռազմական ուժերի, ստիպված էր տեղի տալ Սովետական Ռուսաստանի պահանջներին։ Ռազմական ճնշմամբ Սովետական Ռուսաստանը սկսեց արագ ներխուժել Հայաստան։ 1921 թվականի մարտին հայաստանյան խորհրդային զորքերը ներխուժեցին Երևան, ու հունվարի 27-ին ստորագրվեց դաշնագիր, որով Հայաստանը ընդունեց Սովետական կարգերը։
Նոյեմբերին տեղի ունեցավ Բաքվի Հայկական կոնգրեսը, որտեղ վերջնականապես սահմանվեց Հայաստանի տեղը սովետական Միության կազմի մեջ։ Հայաստանում տեղի ունեցան քաղաքական վերադասավորումներ, երբ անցյալում պետականություն պաշտպանած հրամանատարները, ինչպես Դժառա Բաղդասարյանը, դատապարտվեցին, իսկ Սովետական իշխանությունները հաստատվեցին։
Այդպիսով, 1921 թվականի բանակային ու քաղաքական իրավիճակները ամբողջությամբ վերահսկվում էին Սովետական Ռուսաստանից՝ ավարտելով Հայաստանի առաջին հանրապետության պատմությունը և սկիզբ դնելով խորհրդային կարգերի հաստատմանը։
Նման եռանկյունների մակերեսների հարաբերությունը
Երկու նման եռանկյունների մակերեսների հարաբերությունը հավասար է նմանության գործակցի քառակուսուն:
Այսպիսով, եթե ΔABC∼ΔDEF, ապա SABCSDEF=k2
k թիվը, որը հավասար է նման եռանկյունների համապատասխան կողմերի հարաբերությանը, կոչվում է նմանության գործակից:
Այս պնդումից, մասնավորապես հետևում է, որ նման եռանկյունների մակերեսները հարաբերում են, ինչպես համապատասխան կողմերի քառակուսիները՝
SABCSDEF=(ABDE)2=(BCEF)2=(ACDF)2=k2
Խնդիրներ՝ 188, 189, 190
188.
d=100/4=25 սմ
Պատ`. 25 սմ
189.
Պատ`. Քառանկյունը զուգահեռագիծ է։
190
Պատ՝. Ուղղանկյան կողմերը հավասար են a=12 սմ և b=5 սմ։
Բայի ժամանակը, դեմքը և թիվը, եղանակը
Բայի ժամանակը ցույց է տալիս գործողության կատարման ժամանակը խոսելու պահի համեմատությամբ, այսինքն՝ երբ է կատարվում գործողությունը՝ խոսելու պահի՞ն, դրանից առա՞ջ, թե՞ դրանից հետո։ Դրա հիման վրա
առանձնացվում է երեք հիմնական ժամանակ՝ ներկա ,անցյալ ,
ապառնի։ Օրինակ՝ գրում եմ (ներկա), գրեցի, գրել էի, գրում էի (անցյալ), կգրեմ, պիտի գրեմ (ապառնի)։ Ըստ արտահայտման ընդհանուր ձևի՝ բայի ժամանակները լինում են պարզ և բաղադրյալ։
Պարզ են բայահիմքով և վերջավորությամբ արտահայտված ժամանակաձևերը
(գրեցի, գրեմ, կարդա և այլն)։
Բաղադրյալ են կախյալ դերբայներով և օժանդակ բայով կազմված ժամանակաձևերը (կարդալու եմ, գրում եմ, կարդացել էի և այլն)։
Բայն ունի երեք դեմք։ Առաջին դեմքով բայերն արտահայտում են խոսողի կատարած գործողությունը (օրինակ՝ գրում եմ, գրեցի), երկրորդ դեմքի բայերը՝ խոսակցի կատարած գործողությունը (օրինակ՝ գրում ես, գրեցիր), երրորդ դեմքի բայերը՝ մեկ այլ անձի կամ առարկայի կատարած գործողությունը (օրինակ՝ գրում է, կոտրվեց)։ Դեմքի կարգն արտահայտվում է օժանդակ բայի կամ վերջավորությունների միջոցով։
Բայն ունի երկու թիվ՝ եզակի և հոգնակի։ Եզակի թվով բայաձևերն արտահայտում են այնպիսի գործողություն, որը կատարում է մեկ անձ կամ առարկա, օրինակ՝ Ես գրում եմ։ Ես գնացի։ Գնդակը գլորվեց։ Հոգնակի թվով բայաձևերն արտահայտում են այնպիսի գործողություն, որը կատարում են մեկից ավելի անձեր կամ
առարկաներ, օրինակ՝ Մենք գրում ենք։ Մենք գնացինք։ Գնդակները գլորվեցին։
Թվի կարգը ևս արտահայտվում է օժանդակ բայով կամ վերջավորություններով։
Բայի եղանակը
Եղանակի կարգը բայի միջոցով արտահայտում է ներկայացվող գործողության նկատմամբ խոսողի վերաբերմունքը։ Օրինակ՝ Ես պետք է գնամ նախադասության մեջ պետք է գնամ բայաձևի միջոցով արտահայտվում է անհրաժեշտության, հարկադրության իմաստ։ Կամ գրի՛ր բայն արտահայտում է հրաման և այլն։
Առանձնացվում է բայի հինգ եղանակ՝ սահմանական, ըղձական, ենթադրական
(պայմանական), հարկադրական, հրամայական։
Սահմանական եղանակի բայաձևերը ցույց են տալիս քերականորեն ստույգ
կատարված, կատարվող կամ կատարելի գործողություն։ Քերականորեն ենք
ասում, որովհետև իրականում այդ գործողությունը կարող է տեղի ունեցած չլինել,
օրինակ Նա գնաց տուն նախադասության մեջ արտահայտված գնաց գործողությունը կարող է չհամապատասխանել իրականությանը, սակայն խոսողն այն
քերականորեն ներկայացնում է որպես ստույգ գործողություն։
Ըղձական եղանակի բայաձևերը ցույց են տալիս գործողության կատարման
իղձ, ցանկություն, օրինակ Գնամ տուն։ Երանի գնայի հանգստանալու։Ենթադրական (կամ պայմանական) եղանակի բայաձևերը ցույց են տալիս
պայմանով, ենթադրաբար կամ էլ հաստատապես կատարելի գործողություն, օրինակ՝ Ես շուտով կգնամ տուն։ Եթե թույլ տան, կգամ։
Հարկադրական եղանակի բայաձևերը ցույց են տալիս հարկադրաբար, անհրաժեշտաբար կատարելի գործողություն, օրինակ՝ Ես պետք է գնամ։ Դու պիտի
սովորեիր։
Հրամայական եղանակի բայաձևերը ցույց են տալիս գործողության կատարման հրաման, հորդոր, խնդրանք, օրինակ՝ Հեռացի՛ր։ Դուռը փակի՛ր։ Հրամայականի բայաձևերի սովորաբար վրա դրվում է շեշտ:
ՍԱՀՄԱՆԱԿԱՆ ԵՂԱՆԱԿ
1.Անկատար ներկա 2.Անկատար անցյալ
Եզակի թիվ Հոգնակի թիվ Եզակի թիվ Հոգնակի թիվ
1. գրում եմ խաղում եմ գրում ենք խաղում ենք գրում էի խաղում էի գրում էինք խաղում էինք
2. գրում ես խաղում ես գրում եք խաղում եք գրում էիր խաղում էիր գրում էիք խաղում էիք
3.գրում է խաղում է գրում են խաղում են գրում էր խաղում էր գրում էին խաղում էին
3.Վաղակատար ներկա 4.Վաղակատար անցյալ
Եզակի թիվ Հոգնակի թիվ Եզակի թիվ Հոգնակի թիվ
1. գրել եմ խաղացել եմ գրել ենք խաղացել ենք գրել էի խաղացել էի գրել էինք խաղացել էինք
2. գրել ես խաղացել ես գրել եք խաղացել եք գրել էիր խաղացել էիր գրել էիք խաղացել էիք
3. գրել է խաղացել է գրել են խաղացել են գրել էր խաղացել էր գրել էին խաղացել էին
5.Ապակատար ներկա 6. Ապակատար անցյալ
Եզակի թիվ Հոգնակի թիվ Եզակի թիվ Հոգնակի թիվ
1. գրելու եմ խաղալու եմ գրելու ենք խաղալու ենք գրելուէի խաղալու էի գրելու էինք խաղալու էինք
2. գրելու ես խաղալու ես գրելու եք խաղալու եք գրելու էիր խաղալու էիր գրելու էիք խաղալու էիք
3. գրելու է խաղալու է գրելու են խաղալու են գրելու էր խաղալու էր գրելու էին խաղալու էին
7.Անցյալ կատարյալ
Եզակի թիվ Հոգնակի թիվ
1.գրեցի խաղացի մոտեցրի գտա գրեցիք խաղացինք մոտեցրինք գտանք
2. գրեցիր խաղացիր մոտեցրիր գտար գրեցիք խաղացիք մոտեցրիք գտաք
3. գրեց խաղաց մոտեցրեց գտավ գրեցին խաղացին մոտեցրին գտան
ԸՂՁԱԿԱՆ ԵՂԱՆԱԿ ԵՆԹԱԴՐԱԿԱՆ ԵՂԱՆԱԿ
1.Անցյալ 1.Անցյալ
Եզակի թիվ Հոգնակի թիվ Եզակի թիվ Հոգնակի թիվ
1. գրեի խաղայի գրեինք խաղայինք կգրեի կխաղայի կգրեինք կխաղայինք
2. գրեիր խաղայիր գրեիք խաղայիք կգրեիր կխաղայիր կգրեիք կխաղայիք
3.գրեր խաղար գրեին խաղային կգրեր կխաղար կգրեին կխաղային
2.Ապառնի 2.Ապառնի
Եզակի թիվ Հոգնակի թիվ Եզակի թիվ Հոգնակի թիվ
1. գրեմ խաղամ գրենք խաղանք կգրեմ կխաղամ կգրենք կխաղանք
2. գրես խաղաս գրեք խաղաք կգրես կխաղաս կգրեք կխաղաք
3.գրի խաղա գրեն խաղան կգրի կխաղա կգրեն կխաղան
ՀԱՐԿԱԴՐԱԿԱՆ ԵՂԱՆԱԿ ՀՐԱՄԱՅԱԿԱՆ ԵՂԱՆԱԿ
1.Անցյալ 1.Անցյալ
Եզակի թիվ Հոգնակի թիվ Եզակի թիվ Հոգնակի թիվ
1.պիտի գրեի պիտի խաղայի
պիտի գրեինք պիտի խաղայինք ——————————————
2.պիտի գրեիր պիտի խաղայիր
պիտի գրեիք պիտի խաղայիք
3. պիտի գրեր պիտի խաղար
պիտի գրեին պիտի խաղային ———————————————
— —
2.Ապառնի 2.Ապառնի
Եզակի թիվ Հոգնակի թիվ Եզակի թիվ Հոգնակի թիվ
1. պիտի գրեմ պիտի խաղամ
պիտի գրենք պիտի խաղանք —————————————
2. պիտի գրես պիտի խաղաս
պիտի գրեք պիտի խաղաք գրի՛ր, խաղա՛,մոտեցրո՛ւ գրեցե՛ք,գրե՛ք, խաղացե՛ք,
մոտեցրե՛ք
3. պիտի գրի պիտի
խաղա
պիտի գրեն պիտի
խաղան
Սահմանական եղանակն ունի 7 ժամանակաձև, ըղձականը, ենթադրականը և հարկադրականը՝ երկուական, իսկ հրամայականը՝ մեկ։
Գործնական աշխատանք
1. Արտագրե՛լ նախադասությունները՝ փակագծերում տրված
բայերը անհրաժեշտ քերականական ձևերով գրելով համապատասխան տեղերում։
1. Մայր մտնող արևի ճառագայթները ոսկևորում էին ամեն ինչ, և մի կախարդող տեսարան ստեղծվում էր, որով հիանում էին հյուրանոցի պատշգամբները ելած զբոսաշրջիկները։
(հիանալ, ոսկևորել, ստեղծել)
2. Արդեն բացված էին պարտեզի ծաղիկները, և հեռվից նայելիս թվում էր, թե մի նախշուն գորգ ծածկել է պատշգամբի առջև փռված այդ հողակտորը։ (թվալ, ծածկել, բացել)
3. Ցանկապատի հետևում երևում էր մի տուն. նրա բակում արևածաղիկներ աճել էին, որոնք, իրենց գեղեցիկ գլուխները բարձր պահած, կարծես ժպտում էին անցորդներին։
(ժպտալ, երևալ, աճել)
4. Մենք մեքենայի միջից անշարժ նայեցինք ճամփեզրի մոտակա սյունին նստած արագիլին, մինչև որ նա տեղից պոկվեց և թևերը ծանր-ծանր թափահարելով՝ թռավ դեպի մոտակա ճահիճները։ (թռչել, պոկել, նայել)
5. Առաջարկը միաձայն ընդունվեց, և հաջորդ օրվանից բոլորը սկսեցին աշխատանքի գալ մեկ ժամ շուտ, որպեսզի կարողանան ժամանակին ավարտել պատվերի կատարումը։ (սկսել, ընդունել, կարողանալ)
6. Ընթացող գնացքի լուսամուտից երևում էին մոտակա բնակավայրերի լույսերը, որոնք մի պահ առկայծեցին թանձրացող խավարում, ապա անհետացան։ (երևալ, անհետանալ, առկայծել)
7. Հանգստյան տան բակում մարդիկ զբոսնում էին, երեխաները, ճոճանակների վրա նստած, օրորվում էին, իսկ մեղմ քամին բերում էր մոտակա սարերի զովությունը։ (օրորել, զբոնել, բերել)
8.
8. Վարպետը անջատեց հաստոցը, վերցրեց նոր պատրաստած դետալը և համեմատեց գծագրի հետ՝ երբեմն ինչ-որ չափումներ անելով։ (վերցնել, անջատել, համեմատել)
9. Դաշնակահարի մատները սահեցին ստեղների վրայով, և դահլիճը ողողվեց հոգեպարար մի երաժշտությամբ, որն ալեկոծեց ունկնդիրների հոգիները։ (ալեկոծել, ողողել, սահել)
10. Ճամփեզրի խոտերի միջից հանկարծ մի աղվես հայտնվեց, որն անցավ ճանապարհի մյուս կողմն ու անհետացավ թփուտներում։(անցնել, անհետանալ, հայտնվել)
2. Դո՛ւրս գրել դիմավոր բայերը և որոշե՛լ եղանակը,
ժամանակաձևը, թիվը, դեմքը, սեռը, կազմությունը և խոնարհումը։
Լուսամփոփը հանկարծ շողաց,
Եվ ես հանկարծ քեզ հիշեցի,
Ծառը խշշաց, ճյուղը դողաց,
Եվ ես հանկարծ քեզ հիշեցի,
Առուն փախավ խոխոջալով,
Եվ ես հանկարծ քեզ հիշեցի,
Ծածկվեց լուսնյակն ամպի շալով,
Եվ ես հանկարծ քեզ հիշեցի։
Դու ինչո՞ւ ես լցվել այդպես
Աշխարհով մեկ,
Դու ինչո՞ւ ես այդպես անհուն
Ու անեզերք։
1.Շողաց–սանձական, անցյալ, միավոր, երրորդ դեմք, պարզ,
2.Հիշեցի–սանձական, անցյալ, միավոր, առաջին դեմք, պարզ,
3.Խշշաց–սանձական, անցյալ, միավոր, երրորդ դեմք, պարզ,
4.Դողաց–սանձական, անցյալ, միավոր, երրորդ դեմք, պարզ,
5.Փախավ–սանձական, անցյալ, միավոր, երրորդ դեմք, պարզ,
6.Ծածկվեց–սանձական, անցյալ, միավոր, երրորդ դեմք, վերադարձական,
Ռոբերտ Մխիթարյան 